Chiến tranh thương mại: Gậy ông đập chính Mỹ (Phần 1)

Trong một động thái bất ngờ, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 18/6 đã đe dọa áp thêm 10% thuế quan đối với khoảng 200 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc. Ngay lập tức, Bắc Kinh đã lên tiếng cảnh cáo là sẽ trả đũa Washington.

Ngay sau khi các thông tin được loan báo, thị trường chứng khoán châu Á đã chịu thiệt hại nặng nề với chứng khoán Thượng Hải có lúc sụt đến 3,7%, trong khi Tokyo cũng để mất 1,7%.

Trong khi đó đối với các nước liên quan, cụ thể là Mỹ và Trung Quốc, con số thiệt hại chính xác hiện chưa xác định được song các chuyên gia cho rằng tổn thất trực tiếp đối với Mỹ và Trung Quốc từ cuộc chiến thương mại sẽ tương đương như nhau. Thậm chí, trong một số trường hợp, cái giá phải trả đối với nền kinh tế lớn nhất thế giới là đắt hơn cả.

Theo hãng tin AP, ông Trump đã chỉ đạo cho Đại diện Thương Mại Mỹ chuẩn bị lập danh sách hàng hóa Trung Quốc trị giá 200 tỷ USD sẽ bị đánh thuế thêm 10%. 

Ông Trump xác định rằng quyết định của ông là nhằm trả đũa lại việc Trung Quốc ngày 16/6 đã tăng thuế lên 50 tỷ USD đối với hàng nhập từ Mỹ, một phản ứng sau loan báo trước đó một ngày của chính Tổng thống Mỹ là sẽ đánh thuế 25% trên 50 tỷ USD hàng nhập từ Trung Quốc.

Đối với giới quan sát, biện pháp trả đũa tiếp theo của ông Trump vừa nhanh chóng, vừa dữ dội và cứng rắn hơn nhiều so với những hành động trước đó. 

Trong một thông báo, Tổng thống Mỹ xác định: “Sau khi quá trình pháp lý hoàn tất, các mức thuế này sẽ có hiệu lực nếu Trung Quốc từ chối thay đổi hành động của mình và nếu nước này nhất quyết tiếp tục các mức thuế mới được thông báo gần đây”.

Sau loan báo của ông Trump, Trung Quốc đã phản ứng ngay tức khắc và đe dọa áp dụng biện pháp trả đũa tương xứng. Trong một thông báo với lời lẽ cứng rắn, Bộ Thương mại Trung Quốc cho rằng “nếu phía Mỹ trở nên vô lý và công bố danh sách hàng bị áp thuế, Trung Quốc sẽ áp dụng các biện pháp toàn diện về cả khối lượng lẫn chất lượng để phản ứng mạnh mẽ”.

Đối với nền kinh tế của Mỹ và Trung Quốc, chuyên gia Nikita Maslennikov từ Viện Phát triển Đương đại cho rằng tổn thất rõ ràng cho cả hai bên sẽ ở mức tối đa 0,2-0,3% GDP mỗi năm. Tuy nhiên, chuyên gia này cảnh báo rằng rất có khả năng là đến giữa năm 2019 nền kinh tế Mỹ sẽ rơi vào suy thoái trầm trọng. 

Trong khi đó, chuyên gia Ekaterina Sharapova từ Viện MGIMO lại cho rằng cuộc chiến thuế quan có thể thúc đẩy bước chuyển hóa ứng nghiệm sáng tạo của nền kinh tế Trung Quốc.

Các chuyên gia đưa ra dự báo liên quan đến tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về áp thuế nhập khẩu theo tỷ lệ 25% đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc với khối lượng 50 tỷ USD một năm. Về phần mình, Bộ Thương mại Trung Quốc công bố áp dụng lệ phí đối xứng với hàng hóa Mỹ.

Chuyên gia Nikita Maslennikov nhận xét: “Tình hình vô cùng căng thẳng, thị trường đang trong tình trạng phập phồng hồi hộp bất kể thực tế kịch bản cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc đã được tính đến. Có cơ hội là một lần nữa cả hai bên sẽ tìm thấy ý chí chính trị để tự kiềm chế tránh khỏi kịch bản ‘quân sự-thương mại’. 

Chiến tranh thương mại có thể kích động suy thoái ở Mỹ vào năm 2019, dẫn đến điều mà chúng ta không mong muốn nhất là xuất hiện phiên bản mới của khủng hoảng 2008-2009. Đáng chú ý là những lo ngại như vậy đã xuất hiện đúng vào dịp kỷ niệm mốc 10 năm cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu gần nhất.