Chủ nghĩa bảo hộ thương mại tác động ra sao tới Đông Nam Á?
Tờ "Thời báo Hoàn Cầu" đăng bài viết với tựa đề “Chủ nghĩa bảo hộ thương mại đơn phương bảo thủ của Mỹ sẽ ảnh hưởng đến các nền kinh tế Đông Nam Á” của tác giả Cát Hồng Lượng, Chủ nhiệm Học viện Đông Nam Á thuộc Đại học Dân tộc Quảng Tây và cũng là nhà nghiên cứu cấp cao của Viện Charhar.
Nội dung bài viết tập trung vào phân tích khả năng khu vực Đông Nam Á có trở thành một trong những bên hưởng lợi từ các cuộc xung đột thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ. Đây cũng là một chủ đề nóng tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thụy Sỹ. Tuy nhiên, dữ liệu kinh tế được các nước Đông Nam Á công bố gần đây đã ám chỉ rằng việc các nước Đông Nam Á được hưởng lợi từ căng thẳng thương mại Mỹ - Trung là điều không dễ dàng, ít nhất là trong ngắn hạn, và thực tế cho thấy sự trái ngược với những gì đã chứng kiến.Gần đây, Singapore đã công bố dữ liệu xuất khẩu của nước này trong tháng 12/2018, trong đó ghi nhận sự sụt giảm tồi tệ nhất trong hơn hai năm qua. Dường như ngoại thương của nước này đã bị ảnh hưởng tiêu cực do cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung. Gần như cùng lúc với công bố của Singapore, Indonesia và Philippines cũng đã công bố các số liệu xuất khẩu của hai nước này. Hoạt động xuất khẩu của Indonesia đã giảm 4,62% so với cùng kỳ năm 2017, xuống mức 14,18 tỷ USD trong tháng 12/2018 - tháng sụt giảm thứ hai, trong khi tại Philippines, xuất khẩu đã bất ngờ giảm 0,3% so với cùng kỳ năm 2017, xuống 5,57 tỷ USD trong tháng 11/2018 - mức sụt giảm đầu tiên kể từ tháng 5/2018, trong đó hoạt động xuất khẩu của các sản phẩm điện tử đã lần đầu tiên sụt giảm trong vòng hai năm qua. Tình trạng tương tự cũng xảy ra ở Malaysia. Từ quan điểm này, trong bối cảnh xảy ra chiến tranh thương mại, các nước Đông Nam Á đã cảm nhận rõ sự tổn thương và nhạy cảm của họ đối với môi trường toàn cầu trong lĩnh vực ngoại thương, do đó, chắc chắn rằng các nền kinh tế Đông Nam Á sẽ chịu nhiều đau đớn hơn trong ngắn hạn.Tuy nhiên, cũng phải thừa nhận rằng hiện vẫn còn một sự bất đồng trong dư luận đối với các tranh chấp thương mại Mỹ - Trung tại các nước Đông Nam Á như Singapore, Philippines, Indonesia và Malaysia. Một số nhà quan sát bày tỏ sự không hài lòng với việc Mỹ khơi mào cuộc chiến thương mại với Trung Quốc và thậm chí còn lên tiếng công khai phản đối. Họ cho rằng chiến tranh thương mại không phải là biện pháp đúng đắn để xử lý các vấn đề liên quan đến các thương mại Mỹ - Trung.Những người khác thì đang tỏ ra quan ngại, song vẫn giữ thái độ thận trọng hơn đối với các tranh chấp thương mại Mỹ - Trung. Hiện tại, những lo lắng và thái độ thận trọng tương tự chủ yếu đến từ các nhà điều hành thương mại quốc tế và tài chính. Đơn cử dư luận chủ đạo của Malaysia làm ví dụ. Các nhà kinh tế Malaysia đã lên tiếng cảnh báo rằng cuộc chiến thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ có thể châm ngòi cho một cuộc chiến tiền tệ do sự mất giá của đồng nhân dân tệ (NDT) có thể làm suy yếu các đồng nội tệ của những nền kinh tế đang phát triển khác, trong đó có đồng ringgit của Malaysia, so với đồng USD.Bên cạnh đó, hiện cũng có những người có quan điểm chủ quan nhưng tích cực đối với cuộc chiến thương mại này. Điều đó chủ yếu là do các nước Đông Nam Á có thể được hưởng "lợi tức bất ngờ" từ cuộc tranh chấp thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ. Về phương diện này, các lĩnh vực như phát triển công nghiệp, sản phẩm điện tử, máy tính và thương mại điện tử dự kiến sẽ được hưởng lợi nhiều nhất. Ngoài ra, để tránh thuế quan cao trong bối cảnh xảy ra thương mại Trung Quốc-Mỹ, một số công ty đã áp dụng các biện pháp trực tiếp như chuyển các nhà máy sang các nước khác, qua đó cũng có thể mang lại những lợi ích nhất định cho Việt Nam, Malaysia và các nước Đông Nam Á khác.Nói chung, phần lớn các quốc gia Đông Nam Á đều mong đợi sẽ chứng kiến sự gia tăng thương mại từ những căng thẳng trên, nhưng không ngờ rằng điều này dường như không xảy ra. Và vì "lợi tức bất ngờ" vẫn chưa tới, nên sự sụt giảm mạnh về tỷ lệ tăng trưởng ngoại thương đã xác định rõ những quan ngại của các quốc gia này trong cuộc chiến thương mại.Từ góc độ toàn cầu hóa và thương mại tự do đa phương quốc tế, các nước Đông Nam Á sẽ không đóng vai trò làm bên thứ ba thụ hưởng trong môi trường thương mại toàn cầu. Như mọi người đều biết, chính quyền Tổng thống Donald Trump ủng hộ chính sách “Nước Mỹ trên hết”, tập trung vào các biện pháp nhằm bảo vệ các ngành công nghiệp trong nước của Mỹ và thu hẹp thâm hụt thương mại song phương với các nước khác. Rõ ràng, điều sách này chắc chắn đã, đang và sẽ tiếp tục dẫn đến một sự thay đổi lớn trong chính sách thương mại của Mỹ, trong đó đã thay đổi từ việc thúc đẩy thương mại tự do trong một hệ thống kinh tế đa phương sang hỗ trợ cho chủ nghĩa bảo hộ thương mại đơn phương bảo thủ. Trong bối cảnh này, các nước Đông Nam Á, vốn là những quốc gia luôn phụ thuộc vào thương mại tự do và hội nhập khu vực, đương nhiên sẽ chứng kiến một sự va chạm sâu rộng với Mỹ trong chính sách thương mại mới của Washington.Tác giả kết luận Đông Nam Á khó có thể đóng vai trò là bên thứ ba thụ hưởng, và Trung Quốc sẽ không phải là quốc gia duy nhất phải đối mặt với xung đột với chính sách thương mại của Mỹ./.Tin liên quan
-
Kinh tế Thế giới
Những thách thức đối với kinh tế Trung Quốc trong năm 2019
05:30' - 02/02/2019
Thêm vào đó, những mức áp thuế mới từ Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng là yếu tố khiến cho nền kinh tế này gặp nhiều khó khăn trong năm 2019.
-
Kinh tế Thế giới
Trung Quốc hy vọng đạt thỏa thuận thương mại với Mỹ trước hạn 1/3
08:38' - 01/02/2019
Trong bức thư gửi Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã bày tỏ hy vọng hai bên sẽ cùng thỏa hiệp để đạt được một thỏa thuận thương mại trước thời hạn chót 1/3 tới.
-
Kinh tế Thế giới
Tổng thống Mỹ khẳng định đàm phán thương mại với Trung Quốc diễn ra tốt đẹp
21:40' - 31/01/2019
Trên mạng xã hội Twitter, Tổng thống Trump thông báo "Các cuộc họp đang diễn ra tốt đẹp với thiện chí và tinh thần tốt từ cả hai bên.
-
Kinh tế Thế giới
Chạy đua công nghệ cao trong thương chiến Mỹ -Trung
05:30' - 31/01/2019
Chiến tranh thương mại có thể chỉ là vẻ ngoài. Xét từ quan điểm của phía Mỹ, vấn đề quan trọng hơn và bức thiết hơn chiến tranh thương mại là cuộc chạy đua công nghệ cao Mỹ-Trung.
Tin cùng chuyên mục
-
Kinh tế Thế giới
Kinh tế Trung Quốc tăng trưởng vượt dự báo
14:29'
Dữ liệu chính thức được công bố ngày 16/4 cho thấy nền kinh tế Trung Quốc đã tăng trưởng 5,0% trong quý I so với cùng kỳ năm ngoái, cao hơn dự đoán của giới chuyên gia.
-
Kinh tế Thế giới
Bộ trưởng Tài chính G7 họp bàn về hệ lụy từ xung đột Trung Đông
14:29'
Trong bối cảnh giá năng lượng tăng vọt và chuỗi cung ứng đứt gãy trên toàn thế giới, hội nghị tập trung tìm kiếm sự đoàn kết của G7 để ứng phó với các thách thức kinh tế ngày càng phức tạp.
-
Kinh tế Thế giới
Dự trữ dầu thô Mỹ giảm lần đầu tiên sau tám tuần
14:27'
Theo dữ liệu do Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) công bố ngày 15/4, dự trữ dầu thô của Mỹ đã giảm lần đầu tiên sau 8 tuần, trong bối cảnh xuất khẩu tăng lên và nhập khẩu giảm so với tuần trước đó
-
Kinh tế Thế giới
WB: Xung đột Trung Đông đang đe dọa an ninh lương thực toàn cầu
11:22'
Nếu xung đột kéo dài đến tháng 8/2026, lạm phát toàn cầu sẽ tăng từ 3% lên 4,7%, trong khi mức tăng trưởng của cả năm có thể bị giảm tới 40%.
-
Kinh tế Thế giới
Việt Nam khởi động tiến trình đàm phán tham gia Hiệp định Công nghệ thông tin mở rộng
11:01'
Việt Nam đã chính thức có công hàm gửi Tổng Giám đốc Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và các Ủy ban liên quan tại WTO về việc đề nghị khởi động tiến trình đàm phán tham gia Hiệp định ITA2.
-
Kinh tế Thế giới
Xung đột Trung Đông làm gia tăng rủi ro kinh tế cho ASEAN
10:19'
Malaysia và Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đối mặt với nguy cơ ngày càng tăng về các điểm yếu kinh tế và chiến lược trong bối cảnh căng thẳng leo thang ở Tây Á.
-
Kinh tế Thế giới
Thời điểm quyết định của nước Anh trong cuộc đua stablecoin
09:52'
Trong khi Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) đang xây dựng các chính sách mang tính đón đầu nhằm tích hợp stablecoin vào chiến lược kinh tế, London vẫn giữ cách tiếp cận thận trọng quen thuộc.
-
Kinh tế Thế giới
Du lịch Thái Lan “bội thu” trong dịp Tết Songkran 2026
20:52' - 15/04/2026
Trong giai đoạn này, TAT ước tính khoảng 500.000 khách du lịch nước ngoài sẽ đến Thái Lan, tạo ra doanh thu khoảng 8,1 tỷ baht, tăng 2% so với năm ngoái.
-
Kinh tế Thế giới
Xung đột Trung Đông leo thang, thị trường năng lượng toàn cầu biến động
16:34' - 15/04/2026
Diễn biến xung đột tại Trung Đông tiếp tục gây tác động sâu rộng tới an ninh, thị trường năng lượng và hoạt động vận tải quốc tế, buộc nhiều quốc gia phải điều chỉnh chính sách ứng phó.

Cảng hàng hóa Long Beach ở California, Mỹ. Ảnh: AFP/TTXVN