Chuyển đổi số Tây Ninh: Làm sao để các hệ thống "nói chuyện" được với nhau?

Tại Tây Ninh, chuyển đổi số và ứng dụng khoa học, công nghệ trong giải quyết thủ tục hành chính sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã góp phần nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn những khó khăn cần đồng bộ các giải pháp để tháo gỡ, từng bước nâng cao chất lượng nền hành chính số.

Tây Ninh hiện có 96 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 14 phường, 82 xã và 19 xã biên giới. Sau sáp nhập tỉnh, quy mô địa bàn, dân số tăng làm khối lượng công việc quản lý nhà nước, nhất là về dân cư, đất đai, xây dựng, an sinh xã hội và giải quyết thủ tục hành chính, ngày càng lớn. Toàn tỉnh hiện có 1.851 thủ tục hành chính, trong đó 1.510 thủ tục được cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, chiếm 81,6%.

Tỉnh đã tiếp nhận hơn 1,5 triệu hồ sơ, đã giải quyết trên 1,46 triệu hồ sơ, trong đó hồ sơ quá hạn là 1.501, chiếm 0,1%. Tỷ lệ số hóa hồ sơ, cấp kết quả điện tử đạt 99,21%; khai thác, sử dụng lại dữ liệu số hóa đạt 99,66%; thanh toán trực tuyến đạt 91,12%. Tỷ lệ hài lòng khi giải quyết thủ tục hành chính đạt 99,24%. Về số hồ sơ quá hạn, nguyên nhân là do sự phối hợp thẩm định giữa các phòng chuyên môn chưa chặt chẽ, một bộ phận công chức, viên chức mới tiếp cận công việc chưa nắm rõ quy định, quy trình tham mưu, trình ký còn chậm. Một số trường hợp gặp lỗi kỹ thuật, dữ liệu giữa hệ thống của bộ, ngành, tỉnh với Cổng Dịch vụ công quốc gia chưa thống nhất.

Lĩnh vực đất đai tiếp nhận 67.769 hồ sơ, giải quyết 59.250 hồ sơ, còn 248 hồ sơ quá hạn, chiếm 0,42%. Nguyên nhân chủ yếu do phải xác minh nguồn gốc, quá trình sử dụng đất, hiện trạng, thông tin địa chính; dữ liệu chưa đồng bộ, một số hồ sơ phải bổ sung hoặc chờ xác định nghĩa vụ tài chính. Trong khi đó, tư pháp - hộ tịch đã giải quyết 41.973 hồ sơ, tất cả trước hạn hoặc đúng hạn. Liên thông dữ liệu dân cư giúp giảm số lần người dân liên hệ cơ quan nhà nước, song có thời điểm dữ liệu chưa đầy đủ, cập nhật chậm, khiến một số hồ sơ phải xác minh, điều chỉnh.

Toàn tỉnh có 5.499 cán bộ, công chức, gồm 1.523 người cấp tỉnh và 3.976 người cấp xã; cùng 7.881 viên chức cấp tỉnh và 28.031 viên chức cấp xã. Sau sắp xếp, việc cán bộ kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực tăng, tạo áp lực về khối lượng công việc và phối hợp đa lĩnh vực; năng lực ứng dụng công nghệ chưa đồng đều, cần tiếp tục đào tạo, bồi dưỡng. Một bộ phận người dân, doanh nghiệp, nhất là vùng sâu, vùng xa, người cao tuổi, còn khó tiếp cận dịch vụ công trực tuyến.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Phạm Tấn Hòa thông tin, việc chuyển đổi số ở tỉnh vẫn còn những điểm nghẽn, nhất là sự chưa đồng bộ giữa các hệ thống. Cán bộ, công chức, viên chức phải vận hành nhiều hệ thống thông tin do các bộ, ngành triển khai với khác biệt về tài khoản, giao diện, quy trình và yêu cầu cập nhật dữ liệu, dẫn đến thao tác trùng lặp, tăng thời gian, nhân lực và nguy cơ sai sót. Để chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính vận hành đồng bộ, cần tháo gỡ từ những vấn đề mang tính nền tảng.

Trước hết, một số quy định pháp luật, quy trình, thủ tục chưa được sửa đổi, bổ sung kịp thời theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; việc cập nhật địa giới hành chính, tên gọi và thẩm quyền trên các hệ thống còn mất nhiều thời gian. Hạ tầng hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của bộ, ngành và Cổng Dịch vụ công quốc gia có lúc còn chậm; kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa một số hệ thống chưa đồng bộ.

Từ thực tế này, tỉnh kiến nghị các bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về thủ tục hành chính trên môi trường điện tử theo hướng thống nhất, đồng bộ, dễ thực hiện và lấy dữ liệu làm nền tảng; sớm điều chỉnh các quy định về thẩm quyền, quy trình liên thông, thành phần hồ sơ, thời hạn giải quyết và trách nhiệm của cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp phù hợp mô hình mới. Các bên liên quan cần xác định rõ dữ liệu gốc, dữ liệu chủ, đơn vị chủ trì và trách nhiệm của địa phương trong xây dựng cơ sở dữ liệu, tránh tình trạng đầu tư, xây dựng trùng lắp.

Tỉnh cũng đề nghị sớm hoàn thiện Cổng Dịch vụ công quốc gia, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của các bộ, ngành và cơ sở dữ liệu quốc gia; khắc phục lỗi kỹ thuật, nâng cao tính ổn định, khả năng liên thông, hiệu năng của các hệ thống dùng chung và tăng cường đầu mối hỗ trợ kỹ thuật khi xảy ra sự cố ảnh hưởng trực tiếp đến việc tiếp nhận, giải quyết hồ sơ.

Cơ quan chức năng cần có chương trình đào tạo, tập huấn chuyên sâu, thống nhất về quản trị dữ liệu, số hóa hồ sơ, khai thác cơ sở dữ liệu, an toàn thông tin và vận hành quy trình điện tử; ban hành tài liệu hướng dẫn nghiệp vụ dùng chung để hạn chế tình trạng cùng một quy định nhưng cách hiểu, cách thực hiện khác nhau giữa các cơ quan, đơn vị.

Với nền tảng hạ tầng đang được củng cố, 100% xã, phường đã được phủ sóng 5G, tỷ lệ phủ sóng 5G trên dân số đạt 91%, tỷ lệ hộ gia đình kết nối cáp quang đạt 96,25%, cùng tỷ lệ số hóa hồ sơ đạt trên 99%, Tây Ninh đang có những điều kiện quan trọng để chuyển từ số hóa quy trình sang quản trị dựa trên dữ liệu.

Vấn đề đặt ra trong giai đoạn tiếp theo không chỉ là có thêm bao nhiêu nền tảng số hay đưa thêm bao nhiêu thủ tục lên môi trường trực tuyến, mà là làm cho các hệ thống “nói chuyện” được với nhau, dữ liệu được dùng lại đúng lúc, cán bộ giảm thao tác thủ công và người dân thực sự giảm thời gian, chi phí khi thực hiện thủ tục.

Đây cũng là hướng để Tây Ninh tiếp tục lấy dữ liệu làm nền tảng, công nghệ số làm công cụ và người dân, doanh nghiệp làm trung tâm trong xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch và phục vụ hiệu quả hơn.