Có cơ hội giảm thiểu rủi ro với cán cân thanh toán do căng thẳng thương mại

Tỷ giá VND/USD có thể đối mặt với những áp lực nhất định trong ngắn hạn, xuất phát từ diễn biến căng thẳng thương mại. Ảnh minh họa: TTXVN

Tuy nhiên, nhiều ý kiến nhận định dư địa điều hành chính sách tiền tệ vẫn còn và Việt Nam có khả năng tận dụng cơ hội đàm phán để giảm thiểu rủi ro đối với cán cân thanh toán và ổn định kinh tế vĩ mô.

Theo đó, báo cáo phân tích của Công ty cổ phần Chứng khoán Vietcombank (VCBS) cho rằng tỷ giá VND/USD có thể đối mặt với những áp lực nhất định trong ngắn hạn, xuất phát từ diễn biến căng thẳng thương mại.

Tại báo cáo này, VCBS dự báo các yếu tố ổn định vĩ mô vẫn sẽ được đảm bảo. Các nhà phân tích duy trì quan điểm lạm phát nằm trong mục tiêu và khả năng kiểm soát của Chính phủ, và là cơ sở và dự địa để Ngân hàng Nhà nước sử dụng hài hòa các công cụ điều hành.

VCBS cho rằng cầu tiêu dùng nội địa đang phục hồi nhưng chưa đủ mạnh để tạo sức ép lên lạm phát, trong khi nguồn cung lương thực và hàng hóa thiết yếu vẫn ổn định. Đây là những yếu tố thuận lợi giúp Ngân hàng Nhà nước duy trì chính sách tiền tệ theo hướng hỗ trợ tăng trưởng, bao gồm cả việc linh hoạt điều hành tỷ giá. Áp lực lạm phát nếu có, có thể ghi nhận vào cuối năm và đầu năm, do mức nền thấp của năm trước đó.

Trong bối cảnh này, mặt bằng lãi suất huy động được kỳ vọng sẽ tiếp tục ổn định, còn lãi suất cho vay duy trì ở mức thấp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp. Tuy vậy, mức lãi suất vẫn sẽ có sự phân hóa tùy theo ngành nghề và khẩu vị rủi ro giữa các ngân hàng. VCBS kỳ vọng rằng Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục duy trì định hướng điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng kinh tế bền vững.

Bên cạnh tác động về mặt tâm lý thị trường, chính sách thuế quan mới của Mỹ cũng có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu, đặc biệt xuất khẩu tới thị trường Mỹ. Ông Hồ Sỹ Hòa, Giám đốc Nghiên cứu và Tư vấn đầu tư, Công ty Chứng khoán DNSE, nhận định chính sách thuế của Tổng thống Mỹ sẽ tác động đáng kể đến thị trường tài chính cũng như nền kinh tế Việt Nam. Trước hết, ảnh hưởng lớn nhất sẽ đến từ lĩnh vực xuất khẩu. Khi hàng hóa của Việt Nam bị đánh thuế cao hơn, khả năng cạnh tranh tại thị trường Mỹ sẽ suy giảm rõ rệt, từ đó làm suy giảm sản lượng xuất khẩu.

Bên cạnh đó, vị chuyên gia đánh giá chính sách thuế mới cũng sẽ tạo ra tâm lý lo ngại cho các nhà đầu tư nước ngoài. Dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam có thể sẽ chững lại do môi trường thương mại trở nên bất ổn. Điều này sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến các ngành sản xuất, dịch vụ và cả thị trường lao động trong nước. Dù vậy, ông Hồ Sỹ Hòa cho rằng Việt Nam vẫn còn những cơ hội để tiếp tục đàm phán với Mỹ để đạt được những điều chỉnh hợp lý đối với mức thuế 46% đang được đề xuất.

Ngoài ra, đối với riêng ngành ngân hàng, báo cáo của VCBS còn cho rằng lĩnh vực này có thể chịu tác động gián tiếp từ sự suy giảm thu nhập của các doanh nghiệp xuất khẩu hoặc doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), kéo theo ảnh hưởng đến dòng tiền trả nợ và nhu cầu vay vốn. Dù vậy, mức độ ảnh hưởng được đánh giá là không quá nghiêm trọng, bởi dư nợ cho vay hoạt động xuất khẩu hiện chỉ chiếm hơn 5% tổng dư nợ toàn hệ thống, trong khi dư nợ liên quan đến khối FDI vào khoảng 2%.

Những ngân hàng có tỷ trọng dư nợ lớn trong lĩnh vực xuất nhập khẩu và FDI chủ yếu thuộc nhóm ngân hàng quốc doanh như Ngân hàng TMCP Ngoại thương (Vietcombank), Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) và Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV). Ngoài ra, một số ngân hàng tư nhân như Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank), Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) và Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) – hiện đang tập trung đẩy mạnh tiếp cận FDI – cũng có thể đối mặt với một số thách thức tạm thời trong việc mở rộng tín dụng mảng này trong thời gian tới.

Mới đây, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng cho biết vấn đề tỷ giá đang được tất cả doanh nghiệp quan tâm sau khi Tổng thống Donald Trump công bố sắc lệnh thuế. Diễn biến tỷ giá phức tạp, khó lường thể hiện rõ sau khi Tổng thống Trump tuyên bố sắc thuế, ngày đầu tiên tỷ giá tăng lên thêm 0,6%. Nhất là khi đối tác thương mại áp dụng trả đũa chắc chắn thị trường tài chính tiền tệ diễn biến phức tạp hàng ngày hàng giờ.

Thống đốc Nguyễn Thị Hồng khẳng định Ngân hàng Nhà nước sẽ theo dõi rất sát diễn biến thị trường để điều hành các công cụ, giải pháp với thời điều và liều lượng hợp lý, đặc biệt cân nhắc hài hoà sự đánh đổi tỷ giá với mục tiêu giảm lãi suất.