Cuộc chiến thuế quan đẩy Trung Quốc vào lựa chọn khó về tỷ giá đồng NDT

Đồng Nhân dân tệ (trên) và đồng đô la Mỹ. Ảnh: AFP/TTXVN

Sáng 8/4, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC, ngân hàng trung ương) thiết lập tỷ giá tham chiếu ở mức 7,2038 nhân dân tệ (NDT)/ 1 USD, mức thấp nhất kể từ tháng 11/2023. Theo quy định, tỷ giá giữa đồng NDT và USD được phép lên xuống trong biên độ 2%.

Giới phân tích cho rằng việc hạ giá nội tệ là động thái đáp trả của Trung Quốc trong căng thẳng thương mại với Mỹ. Hiện tại, giá đồng NDT tại thị trường quốc tế là 7,33 NDT/USD.

Dù PBoC có quyết định thả nổi đồng tiền hay không, thị trường tài chính nước này vẫn đứng trước nguy cơ biến động mạnh. Nếu để đồng NDT mất giá quá nhanh, Bắc Kinh có thể phải đối mặt với làn sóng đầu cơ vào xu hướng đi xuống của nền kinh tế, dòng vốn tháo chạy, phản ứng gay gắt từ Mỹ và nguy cơ đổ vỡ đàm phán thương mại. Ngược lại, giữ tỷ giá cao một cách không tự nhiên có thể khiến hàng xuất khẩu kém cạnh tranh hơn, làm trầm trọng thêm tình trạng suy yếu kinh tế hiện nay.

Chuyên gia Joey Chew – phụ trách nghiên cứu ngoại hối châu Á tại HSBC Singapore – nhận định: “Ngưỡng 7,20 NDT/USD có thể bị phá vỡ trong phiên 8/4”. Bà cho rằng sự mất giá nhẹ của đồng NDT là điều khó tránh khỏi, xét tới sự mất cân đối cung – cầu hiện tại và khả năng PBoC sẽ sớm nới lỏng tiền tệ trở lại.

Khả năng Trung Quốc điều chỉnh lại chiến lược tỷ giá đã được giới đầu tư theo dõi sát sao kể từ nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của ông Trump, dù giới chức nước này nhiều lần khẳng định sẽ duy trì sự ổn định của đồng nội tệ. Tuy nhiên, sau khi Mỹ bất ngờ công bố mức thuế cao nhất trong một thế kỷ, nhà đầu tư đang chờ đợi tín hiệu rõ ràng hơn từ PBoC.

Lợi suất trái phiếu Chính phủ Trung Quốc đã giảm về gần mức thấp kỷ lục trong ngày 7/4, do kỳ vọng PBoC sẽ tung thêm các biện pháp hỗ trợ kinh tế sau khi Mỹ tăng thuế. Trước đó, PBoC đã trì hoãn việc cắt lãi suất vì lo ngại sẽ làm đồng NDT kém hấp dẫn và kích thích dòng tiền đầu cơ vào trái phiếu.

Cuối năm ngoái, ngân hàng lớn nhất nước Mỹ JP Morgan từng dự báo Trung Quốc có thể cho phép NDT mất giá đáng kể nếu Mỹ khởi động một cuộc chiến thương mại. Theo đó, đồng tiền này có thể sẽ bị giảm 10-15% so với đồng USD, để đối phó với thuế nhập khẩu. JPMorgan nhận định: "Dù vậy, mức giảm hiện nay vẫn thấp hơn nhiều so với dự báo 28-30% trong trường hợp PBoC lặp lại cách tiếp cận năm 2018-2019".

Trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, đồng NDT mất giá 5% so với USD năm 2018, khi vòng áp thuế đầu tiên được thực hiện. Đồng tiền này giảm thêm 1,5% khi căng thẳng leo thang vào 2019.

Hôm 7/4, Tổng thống Mỹ cảnh báo áp thuế thêm 50% với hàng Trung Quốc, nâng tổng mức thuế bổ sung lên 104%, nếu nước này không rút lại thuế trả đũa. Bộ Thương mại Trung Quốc đánh giá lời cảnh báo của Tổng thống Mỹ là "sai lầm nối tiếp sai lầm". Cơ quan này tuyên bố sẽ "có biện pháp hợp lý nhằm bảo vệ lợi ích, chủ quyền và an ninh quốc gia".

Người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc khẳng định, không có bên nào chiến thắng trong cuộc chiến thương mại và không có lối thoát khỏi chủ nghĩa bảo hộ.

Trung Quốc kêu gọi Mỹ ngừng việc kìm hãm việc phát triển kinh tế và thương mại của Trung Quốc; giải quyết thỏa đáng những bất đồng với Trung Quốc thông qua đối thoại bình đẳng trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau.

Dù chưa phải đồng thuận chung, ngày càng nhiều chuyên gia dự báo đồng NDT có thể lao dốc trong thời gian tới. Ngân hàng Wells Fargo cho rằng Trung Quốc có thể chủ động để đồng tiền mất giá tới 15% trong vòng hai tháng. Theo ngân hàng đầu tư Jefferies Financial Group, nếu Bắc Kinh quyết định “đi đến cùng”, mức giảm của đồng NDT có thể tới 30%.

Tuy vậy, phần lớn giới phân tích vẫn kỳ vọng kịch bản nhẹ nhàng hơn. Ông Khoon Goh – trưởng bộ phận nghiên cứu châu Á tại ngân hàng ANZ – nói: “Chúng tôi dự đoán PBoC sẽ để tỷ giá tham chiếu yếu đi thêm, nhưng theo cách thận trọng thay vì phá giá mạnh một lần”.

Ngay cả khi tâm lý bi quan gia tăng, PBoC vẫn còn nhiều công cụ để bình ổn thị trường, như điều chỉnh thanh khoản ngoại hối hay phát hành trái phiếu ở nước ngoài nhằm kiềm chế đà giảm của NDT.