Cơ hội mở rộng hơn nữa hợp tác giữa Nga và Việt Nam

Từ ngày 17-19/6, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tham dự Diễn đàn kỷ niệm 35 năm quan hệ Nga-ASEAN và tiến hành nhiều hoạt động song phương và đa phương quan trọng.

Ngày 17/6, Thủ tướng đã dự, phát biểu và đưa ra các đề xuất quan trọng tại Diễn đàn Doanh nghiệp Nga-ASEAN cùng với các lãnh đạo các nước ASEAN, Nga và cộng đồng doanh nghiệp và chuyên gia. Nhân sự kiện quan trọng này, Bộ trưởng Phát triển Kinh tế LB Nga Maxim Reshetnikov đã có cuộc trả lời phỏng vấn với phóng viên TTXVN tại LB Nga.

Phóng viên: Thủ tướng Chính phủ Việt Nam thăm Nga và tham dự diễn đàn kỷ niệm 35 năm quan hệ Nga-ASEAN. Có đánh giá rằng Việt Nam là cửa ngõ của Nga vào ASEAN. Theo ông, điều này được khẳng định như thế nào trong thực tiễn?

Bộ trưởng M.Reshetnikov: Luận điểm này chắc chắn đang được khẳng định trong thực tiễn. Việt Nam ngày nay là một trong những nền kinh tế năng động nhất thế giới. Các doanh nhân của chúng tôi hiểu rằng sự hiện diện của họ ở đây mở ra thêm nhiều cơ hội để thâm nhập thị trường của tất cả các nước Đông Nam Á. Đó là một thị trường với tổng dân số hơn 680 triệu người.

Điều này phần lớn được tạo điều kiện thuận lợi nhờ Hiệp định Thương mại Tự do giữa Liên minh Kinh tế Á-Âu và Việt Nam. Đây là một cơ chế hiệu quả để tạo thuận lợi thương mại song phương – thuế quan đối với 90% hàng hóa đã được giảm hoặc xóa bỏ. Nhờ hiệp định này, thương mại Nga-Việt Nam đã chứng tỏ khả năng phục hồi ngay cả trong môi trường quốc tế đầy thách thức.

Đến cuối năm 2025, kim ngạch thương mại tăng 6% so với năm trước. Cụ thể, xuất khẩu phân bón và thịt lợn sang Việt Nam đạt mức kỷ lục, và nguồn cung khí đốt tự nhiên hóa lỏng cũng bắt đầu được khai thác.

Cà phê, các loại hạt và trái cây, hàng điện tử và quần áo của Việt Nam đang được ưa chuộng trên thị trường của chúng tôi. Tuy nhiên, bất chấp những tác động tích cực của Hiệp định thương mại tự do (FTA), chúng tôi vẫn còn nhiều việc phải làm để cân bằng dòng chảy thương mại giữa hai nước.

Việc ký kết Hiệp định giữa Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU) và Việt Nam đã tạo tiền lệ cho việc khởi động các cuộc đàm phán thiết lập một chế độ thương mại tương tự với các nước khác trong khu vực. Cuối năm ngoái, Hiệp định giữa EAEU và Indonesia đã được ký kết.

Việt Nam là một trung tâm vận tải và logistics quan trọng của Nga. Các công ty logistics của chúng tôi đã thiết lập các điểm thu gom và phân phối hàng hóa đến hầu hết các nước ASEAN, bao gồm Malaysia, Thái Lan, Lào, Campuchia và các nước khác.

Hàng hóa cũng được gửi đến nhiều cảng của Nga, từ Thành phố Hồ Chí Minh đến St. Petersburg, và dịch vụ đường sắt vận chuyển hàng hóa từ Việt Nam sang Nga qua Trung Quốc. Kết nối logistics giữa hai nước đang không ngừng mở rộng.

Năng lượng là một thành phần quan trọng trong hợp tác giữa Nga và Việt Nam. Các sự kiện toàn cầu đã nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác lâu dài, mang tính xây dựng trong việc đảm bảo an ninh năng lượng. Một ví dụ về sự hợp tác như vậy là liên doanh Vietsovpetro. Công ty này đã hoạt động trên thềm lục địa Việt Nam hơn 40 năm.

Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận-1 đánh dấu một giai đoạn mới trong hợp tác năng lượng song phương. Thỏa thuận liên chính phủ về việc xây dựng nhà máy đã được ký kết vào tháng 3. Dự án này có thể đóng vai trò là mô hình cho các nước ASEAN khác mở rộng hợp tác hạt nhân với Nga.

Diễn đàn Nga-ASEAN sắp tới sẽ là cơ hội tuyệt vời để thảo luận về các dự án mới nhằm mở rộng hơn nữa hợp tác giữa Nga và Việt Nam, cũng như giữa Nga và ASEAN.

Phóng viên: Ông có thể đánh giá đóng góp quan trọng nhất của Việt Nam cho ASEAN thông qua các hoạt động quốc tế của mình?

Bộ trưởng M.Reshetnikov: Việt Nam hiện là một trong những thành viên tích cực nhất của ASEAN và đóng vai trò quan trọng trong việc định hình chương trình nghị sự kinh tế khu vực. Chúng tôi thấy rằng Việt Nam luôn ủng hộ việc tăng cường hệ thống thương mại mở, phát triển kết nối khu vực, chuyển đổi số, chuỗi cung ứng bền vững, nền kinh tế đổi mới và phát triển nguồn nhân lực.

Những ưu tiên này phù hợp với các lĩnh vực mà Nga sẵn sàng hợp tác. Hợp tác với các đối tác từ Đông Nam Á giúp giảm bớt những rào cản – từ giảm thuế quan đến việc cải thiện các cơ chế chứng nhận và công nhận lẫn nhau các tiêu chuẩn. Một ví dụ điển hình là việc công nhận chứng chỉ EAEU cho các sản phẩm dược phẩm tại Việt Nam.

Việc loại bỏ các rào cản pháp lý đã cho phép mở rộng nguồn cung các loại thuốc quan trọng cho Việt Nam, bao gồm cả thuốc điều trị ung thư. Những quyết định như vậy tác động trực tiếp đến chất lượng cuộc sống của người dân.

Chúng tôi cũng nhận thấy những thành tựu của Việt Nam trong phát triển thương mại điện tử và hai nước chắc chắn có điểm chung trong lĩnh vực này. Nga đã tích lũy được kinh nghiệm đáng kể trong việc phát triển nền kinh tế nền tảng và hệ sinh thái kỹ thuật số riêng.

Các sàn thương mại điện tử lớn nhất của chúng tôi, Wildberries và Ozon, nằm trong số 10 sàn thương mại điện tử được truy cập nhiều nhất trên thế giới. Tại Nga, các nền tảng quốc gia dẫn đầu trong tất cả các phân khúc chính – thương mại, vận tải, giao hàng và fintech.

Chúng tôi cũng có công cụ tìm kiếm riêng (Yandex), xử lý hơn 50% truy vấn tìm kiếm trong nước. Chúng tôi có cơ hội trao đổi kinh nghiệm trong các lĩnh vực quy định nền tảng kỹ thuật số, bảo vệ người tiêu dùng, định danh kỹ thuật số và thương mại điện tử.

Một lĩnh vực quan trọng là đào tạo nhân lực cho các ngành công nghiệp mới. Việt Nam giữ vị trí tích cực trong ASEAN về phát triển nguồn nhân lực. Hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực này đã vượt ra ngoài các thỏa thuận song phương giữa các trường đại học và hiện nay là hợp tác trên nền tảng.

Nga có Liên minh các trường đại học kỹ thuật, cung cấp các cơ hội đào tạo tích hợp với kinh nghiệm làm việc tại các công ty đối tác chuyên ngành. Giữa hai nước chúng ta cũng đã thành lập Liên minh các trường đại học kinh tế.

Điều này cho phép Nga đào tạo các chuyên gia không chỉ có kiến thức chuyên sâu mà còn hiểu rõ bối cảnh và đặc thù của hợp tác quốc tế với Việt Nam và các nước ASEAN. Chúng tôi sẵn sàng mở rộng công việc này ra khu vực, với Việt Nam đóng vai trò dẫn đầu trong quá trình này.

Phóng viên: Xin ông đánh giá về các lĩnh vực hợp tác tiềm năng nhất giữa Nga và ASEAN, với sự tham gia của Việt Nam?

Bộ trưởng M.Reshetnikov: Tiềm năng hợp tác giữa Nga và ASEAN ngày càng tăng. Điều này là do sự phát triển kinh tế nhanh chóng của hai bên. Trong ba năm qua, GDP của Nga đã tăng trưởng 3,3% mỗi năm, vượt mức trung bình toàn cầu. Lạm phát đang giảm và tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức tối thiểu. Sự tăng trưởng này cho phép Nga duy trì vị trí thứ 4 trong số các nền kinh tế lớn nhất thế giới dựa trên sức mua tương đương.

Các nước ASEAN đại diện cho một trong những trung tâm phát triển năng động nhất của nền kinh tế toàn cầu, với tổng GDP hơn 4.000 tỷ USD. Trong bối cảnh này, phát triển hợp tác với ASEAN là ưu tiên chiến lược dài hạn của Nga, và Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc này.

Xét về các lĩnh vực cụ thể, chúng ta phải bắt đầu với an ninh lương thực. Thương mại lương thực song phương giữa hai nước đã mở rộng và tiếp tục tăng trưởng. Đến cuối năm 2025, Việt Nam đã nhập khẩu hơn 970.000 tấn thịt và các sản phẩm thịt trị giá 2 tỷ USD, tăng 12% so với năm trước.

Nga hiện là một trong những nhà cung cấp lớn nhất một số loại sản phẩm thịt cho thị trường Việt Nam. Chúng tôi nhận thấy triển vọng tốt đẹp trong việc mở rộng nguồn cung ngũ cốc, các sản phẩm chế biến cao, thực phẩm cho trẻ em và các sản phẩm nông nghiệp khác.

Chúng tôi cũng sẵn sàng khám phá các lĩnh vực hợp tác mới, bao gồm cung cấp các sản phẩm trái cây và quả mọng từ các vùng của Nga. Sản phẩm của chúng tôi đang có nhu cầu cao tại Việt Nam.

Tôi nhận thấy cơ hội trong nền kinh tế số và công nghệ cao. Vấn đề chủ quyền số có tầm quan trọng đặc biệt. Việt Nam, giống như Nga, đang nỗ lực đảm bảo độc lập công nghệ, an ninh dữ liệu và khả năng phục hồi của cơ sở hạ tầng số trọng yếu.

Các giải pháp và chuyên môn tiên tiến của Nga sẽ đóng góp đáng kể vào việc tạo ra một môi trường số đáng tin cậy và an toàn tại Việt Nam.

Nga cũng có chuyên môn về phần mềm, trí tuệ nhân tạo, số hóa dịch vụ nhà nước và công nghệ tài chính. Các công ty Nga như 1C, cung cấp giải pháp tự động hóa và quản lý doanh nghiệp, và VisionLabs, cung cấp công nghệ nhận dạng cho điều khiển giao thông, đã và đang hoạt động thành công tại Việt Nam.

Tháng 5 năm nay, Kaspersky Lab đã ký biên bản hợp tác với Tập đoàn G-Group của Việt Nam, mở ra cơ hội hợp tác trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ cơ sở hạ tầng số. Tôi tin tưởng rằng công nghệ số và nỗ lực chung nhằm tăng cường chủ quyền số sẽ trở thành một trong những lĩnh vực năng động và được quan tâm nhất trong quan hệ đối tác Nga - Việt Nam trong những năm tới.

Tôi muốn đặc biệt nhấn mạnh lĩnh vực quy hoạch đô thị. Chúng ta biết rằng việc tạo ra một môi trường đô thị phát triển là ưu tiên hàng đầu của Chính phủ Việt Nam. Nga đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm trong phát triển đô thị tổng hợp, được công nhận là quốc gia dẫn đầu thế giới trong lĩnh vực này.

Trong hội nghị lần này, đoàn đại biểu Việt Nam có cơ hội chứng kiến sự phát triển đô thị của Kazan, thủ phủ của CH Tatarstan. Tôi tin tưởng rằng chúng ta có nền tảng vững chắc để thực hiện các dự án chung về quy hoạch đô thị.

Và tất nhiên, du lịch cũng đáng được nhắc đến. Việt Nam nói chung và các khu nghỉ dưỡng nói riêng rất hấp dẫn đối với du khách Nga. Năm ngoái, chúng ta đã vượt qua con số trước COVID-19 về lượng khách du lịch: theo thống kê của phía Việt Nam, 690.000 du khách Nga đã đến thăm Việt Nam vào năm 2025.

Năm nay, với tốc độ hiện tại, chúng ta có thể đạt 1 triệu lượt khách. Lượng khách du lịch từ Việt Nam sang Nga cũng tăng 36%.

Để đảm bảo trải nghiệm thoải mái cho du khách, các ngân hàng Nga đã triển khai thanh toán bằng mã QR tại Việt Nam. Chúng tôi đang phát triển các phương thức thanh toán tiện lợi cho du khách Việt Nam đến Nga.

Chúng tôi đang tạo ra các sản phẩm du lịch mới trên thị trường toàn cầu dưới thương hiệu thống nhất Discover Russia. Hiện nay, điều quan trọng là phải chuyển sang hợp tác theo dự án trong lĩnh vực du lịch, hướng tới quản lý và phát triển chung các khu nghỉ dưỡng và điểm du lịch.

Tôi tin tưởng rằng tiềm năng phát triển hợp tác Nga-Việt Nam và tương tác của Nga với ASEAN là rất lớn. Nền kinh tế của hai bên phần lớn bổ sung cho nhau, và lợi ích chung trong phát triển bền vững, tiến bộ công nghệ, cũng như mở rộng quan hệ thương mại và đầu tư tạo nên nền tảng vững chắc cho các dự án hợp tác chung mới.

Phóng viên: Xin cảm ơn Bộ trưởng!