Công nghệ mở lối cho tương lai ven biển bền vững

Ngày 1/10, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) phối hợp cùng UBND tỉnh Khánh Hòa và các đối tác trong nước, quốc tế tổ chức Hội thảo quốc tế với chủ đề: “Tương lai đại dương 2025: Công nghệ thông minh và Cuộc sống ven biển bền vững”.

Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo UBND tỉnh Khánh Hòa, các Sở, ngành, đơn vị liên quan, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh và 20 chuyên gia hàng đầu hoạt động trong các lĩnh vực kinh tế, phát triển đô thị bền vững, kiến trúc, công nghệ và thành phố thông minh đến từ các quốc gia như Mỹ, Hàn Quốc, Bỉ, Ý, Thái Lan,...

Phát biểu khai mạc tại Hội thảo, Giáo sư, Tiến sĩ Sử Đình Thành, Giám đốc Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh: Nghị quyết số 36-NQ/TW về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã khẳng định vai trò chiến lược của kinh tế biển với mục tiêu xây dựng Việt Nam là quốc gia giàu mạnh từ biển. Tỉnh Khánh Hòa nằm gần tuyến hàng hải quốc tế, sở hữu nguồn lực dồi dào từ hàng hải, du lịch, nuôi trồng thủy sản và năng lượng xanh. Điều này tạo ra một cơ hội to lớn cho tỉnh trong việc phát triển kinh tế biển bền vững. Tuy nhiên, để khai thác tối đa tiềm năng này, cần những giải pháp dựa trên nền tảng khoa học – công nghệ, kết nối các bên liên quan gồm học thuật, doanh nghiệp, nhà nước và cộng đồng.

Chia sẻ thế mạnh tài nguyên biển đảo, ông Lê Huyền, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết, Khánh Hòa có vị trí chiến lược là cửa ngõ ra Biển Đông, sở hữu gần 500 km bờ biển và hơn 200 hòn đảo. Vùng biển có diện tích rạn san hô lớn nhất cả nước (trên 7.600 ha) và là vùng nước trồi độc đáo duy nhất của Việt Nam, tạo ra ngư trường trọng điểm và điều kiện lý tưởng cho sản xuất giống thủy sản, muối và thế mạnh về du lịch biển. Bên cạnh đó, tỉnh sở hữu các cảng nước sâu chiến lược như Vân Phong, Cam Ranh, Cà Ná có tiềm năng phát triển thành trung tâm trung chuyển quốc tế, kết nối mạnh mẽ với chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thực hiện Nghị quyết số 01-NQ/TU của Tỉnh ủy về tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2025 – 2030, UBND tỉnh Khánh Hòa xác định phát triển công nghệ đại dương như một ngành công nghiệp mũi nhọn; ứng dụng công nghệ cao trong nuôi trồng, khai thác và bảo vệ tài nguyên biển; chuyển đổi số toàn diện trong du lịch, dịch vụ và quản lý đô thị ven biển; đầu tư đồng bộ hạ tầng số viễn thông, dữ liệu, tiện ích và nền tảng công nghệ để tỉnh hiện thực hóa tầm nhìn trở thành cực tăng trưởng cao của cả nước.

Trong khuôn khổ Hội thảo, các đại biểu đã tập trung thảo luận ba chủ đề chính, bao gồm: Công nghệ đại dương trong hệ sinh thái kinh tế xanh với các ứng dụng các công nghệ tiên tiến như viễn thám, robot biển, phương tiện tự hành dưới nước (AUV), trí tuệ nhân tạo và giám sát vệ tinh để nâng cao năng lực quản trị, kết nối giữa khoa học, công nghệ cùng môi trường biển. Các mối quan hệ giữa cảnh quan đô thị và cộng đồng tập trung vào thiết kế đô thị và ven biển dựa trên thiên nhiên, lấy con người làm trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng sống, thúc đẩy phúc lợi kinh tế – xã hội; đổi mới đồng sáng tạo cho nền kinh tế xanh bền vững thông qua thúc đẩy hợp tác liên ngành, tích hợp kinh tế tuần hoàn, tài chính xanh và kinh tế cộng đồng vào chiến lược phát triển biển - ven biển.

Với tham luận "Tương lai của cảng thông minh và hợp tác toàn cầu", Tiến sĩ Park Sang Woo, nguyên Bộ trưởng Bộ Đất đai, Cơ sở hạ tầng và Giao thông vận tải Hàn Quốc đã chia sẻ những bài học kinh nghiệm từ các dự án tiên phong tại Hàn Quốc; đồng thời phân tích xu hướng phát triển cảng thông minh trên thế giới và vai trò của hạ tầng thông minh trong thúc đẩy kinh tế biển xanh và bền vững.

Theo Tiến sĩ Park SangWoo, cảng thông minh là xu thế tất yếu, được xây dựng trên ba trụ cột chính: chuyển đổi số toàn diện, ứng dụng năng lượng xanh và ra quyết định thông minh dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI). Ông nhấn mạnh, quá trình phát triển cảng thông minh là một hành trình phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa công nghệ, chính sách và hợp tác quốc tế.

Đánh giá cao tiềm năng của Việt Nam, Tiến sĩ Park SangWoo cho rằng, các cảng ở Hải Phòng và Thành phố Hồ Chí Minh đang có những bước đi đúng hướng trong việc mở rộng hạ tầng, trang thiết bị và hệ thống vận hành số hóa, định hướng này tương đồng với chiến lược mà Hàn Quốc đang theo đuổi, tạo ra cơ hội hợp tác sâu rộng giữa hai quốc gia trong lĩnh vực cảng biển thông minh. “Khi kinh nghiệm của Hàn Quốc được kết hợp với sức bật và tiềm năng tăng trưởng của Việt Nam, chúng ta hoàn toàn có thể cùng nhau xây dựng mô hình cảng thông minh tiêu biểu cho châu Á”, Tiến sĩ Park SangWoo nói.

Nhấn mạnh vai trò nền tảng đồng sáng tạo vì tương lai đại dương, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trịnh Tú Anh, Viện trưởng Viện Đô thị Thông minh và Quản lý –  Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) chia sẻ đề án “Xây dựng Trung tâm nghiên cứu quốc gia về công nghệ đại dương” mà Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh được UBND tỉnh Khánh Hòa giao thực hiện. Đề án hướng đến việc hình thành một nền tảng nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, kết nối các nguồn lực trong và ngoài nước nhằm phát triển kinh tế biển một cách bền vững.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trịnh Tú Anh, hiện có 7 nhóm công nghệ đại dương đang được áp dụng, bao gồm: công nghệ robot, công nghệ giám sát đại dương, quản lý và phân tích dữ liệu biển, mô hình hóa đại dương, công nghệ năng lượng tái tạo, công nghệ sinh học đại dương và bảo tồn biển xanh. Đây được xem là những trụ cột công nghệ quan trọng giúp ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ hệ sinh thái biển và thúc đẩy phát triển kinh tế xanh. Việc thành lập Trung tâm nghiên cứu quốc gia về công nghệ đại dương không chỉ góp phần hiện thực hóa chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam, mà còn kỳ vọng đưa Khánh Hòa trở thành đầu mối nghiên cứu, chuyển giao công nghệ biển hàng đầu khu vực.

Hội thảo đã thu hút hơn 30 tham luận của các nhà khoa học, diễn giả trong nước và quốc tế, khẳng định vai trò đồng hành của Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) và tỉnh Khánh Hòa trong hợp tác nghiên cứu, kiến tạo các giải pháp hướng tới nền kinh tế biển xanh, thông minh và bền vững trong giai đoạn mới. Trong khuôn khổ sự kiện, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) đã ký kết hợp tác với nhiều doanh nghiệp, cơ quan báo chí và ngân hàng nhằm đẩy mạnh đào tạo, nghiên cứu và truyền thông chính sách phát triển nguồn nhân lực.