Cục diện thương mại Mỹ - Trung – Bài 1: Chuyển dịch trước “cơn bão”

Theo tờ The Economist, tỷ phú Howard Lutnick, ứng cử viên vị trí Bộ trưởng Thương mại Mỹ, không được biết đến nhiều ở Trung Quốc. Nếu được thông qua vị trí này, ông sẽ là người định hình các chính sách thương mại của Mỹ. Kể từ khi Tổng thống đắc cử Donald Trump công bố đề cử ông Lutnick vào vị trí Bộ trưởng Thương mại, các nhà đầu tư và các nhà quan sát chính sách Trung Quốc đều tìm kiếm thông tin để có thể có cái nhìn rõ nét hơn về việc liệu tỷ phú Lutnick sẽ thực hiện đề xuất của ông Trump áp mức thuế 60% đối với tất cả hàng nhập khẩu từ Trung Quốc hay không.

Tổng thống đắc cử Mỹ ngày 25/11 vừa qua đã tuyên bố sẽ áp thuế thêm 10% đối với hàng hóa Trung Quốc vào ngày đầu tiên nhậm chức và tỷ lệ này có khả năng tiếp tục tăng.

Các ứng viên cho những vị trí khác trong bộ máy chính quyền của ông Trump được biết đến nhiều hơn ở Trung Quốc. Ông Marco Rubio, người được chọn cho vị trí Ngoại trưởng, đã cố gắng buộc các công ty Trung Quốc hủy niêm yết trên các sàn giao dịch chứng khoán Mỹ và thuộc phe không thân thiết với Trung Quốc từ khi ông còn là thượng nghị sĩ. Ông Jamieson Greer, Đại diện Thương mại tương lai, là "kiến trúc sư" của cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc dưới nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump.

Trước những nhân vật như vậy, công thức đàm phán thương mại của Trung Quốc đang bắt đầu xuất hiện. Chính phủ Trung Quốc đã ban hành chính sách mới, trong đó tuyên bố dừng các khoản hoàn thuế đối với nhôm và đồng từ ngày 1/12/2024. Tiếp theo, các khoản hoàn thuế đối với pin và sản phẩm quang điện giảm từ 13% xuống 9%. Đây là một sự thay đổi đáng kinh ngạc.

Trong năm qua, Trung Quốc bác bỏ các cáo buộc rằng nước này đang xuất khẩu pin và sản phẩm năng lượng Mặt trời với giá thấp đáng kinh ngạc nhờ hưởng trợ cấp. Ông Martin Lynge Rasmussen tại công ty nghiên cứu Exante Data cho biết, việc cắt giảm các khoản hoàn thuế đánh dấu hành động đầu tiên của giới chức Trung Quốc nhằm giảm nhẹ các cáo buộc như vậy.

Đồng thời, các quan chức Trung Quốc đã bày tỏ mong muốn tăng cường thương mại với phần còn lại của thế giới. Ngày 19/11/2024, Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết sẽ thúc đẩy tín dụng xuất khẩu và bảo hiểm, mở rộng hỗ trợ các dịch vụ hậu cần cho các công ty Trung Quốc. Bộ này muốn tăng số lượng các quốc gia có thể cấp thị thực kinh doanh ngắn hạn, cam kết sẽ giúp các công ty ứng phó với "các hạn chế thương mại nước ngoài vô lý" phát sinh. Trong tháng 12/2024, Bộ Thương mại Trung Quốc sẽ bãi bỏ thuế quan đối với hàng nhập khẩu từ một số quốc gia nghèo nhất thế giới.

Kể từ khi bắt đầu cuộc chiến thương mại với Mỹ vào năm 2018, thặng dư thương mại của Trung Quốc tăng gấp đôi lên 820 tỷ USD (tương đương 6% GDP). Thặng dư thương mại của nước này với Mỹ vẫn ở mức 340 tỷ USD, tương đương mức của năm 2018. Nếu ông Trump sẵn sàng đạt được thỏa thuận, gồm việc hạn chế tăng thuế quan, các biện pháp của ông có thể làm giảm mức tăng trưởng GDP hàng năm của Trung Quốc xuống ngưỡng có thể kiểm soát được là 0,4 điểm phần trăm trong giai đoạn 2027-2029.

Nhóm nghiên cứu tại Bắc Kinh, CF 40 Research, ước tính mức thuế quan "vừa phải" từ 10-20% sẽ làm chậm tốc độ tăng trưởng xuất khẩu hàng năm của Trung Quốc xuống mức 1,5% vào năm tới, so với mức 2,2% nếu không áp dụng thuế quan. Mức tăng thuế quan 60% theo tuyên bố của ông Trump có thể khiến xuất khẩu giảm 6,5% vào năm sau, điều sẽ gây tác động nghiêm trọng./.

Tiếp theo: Cục diện thương mại Mỹ - Trung – Bài cuối: Phản ứng của Trung Quốc