Thuế quan của Mỹ: Cuộc chiến thương mại toàn diện và suy thoái kinh tế

Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố các mức thuế đối ứng mới tại Nhà Trắng, ngày 2/4/2025. Ảnh: Reuters/TTXVN

Theo chuyên gia kinh tế người Pháp Thomas Piketty, tác giả cuốn sách bán chạy “Tư bản trong thế kỷ XXI”, chính sách thuế quan của Tổng thống Trump là phản ứng trước sự thất bại của chính sách tự do hóa thời kỳ cựu Tổng thống Ronald Reagan vào những năm 1980.

Đảng Cộng hòa nhận ra rằng toàn cầu hóa và kinh tế tự do không mang lại lợi ích cho tầng lớp trung lưu như kỳ vọng. Ông Piketty cảnh báo chiến lược của ông Trump sẽ chỉ làm gia tăng lạm phát và bất bình đẳng. Theo chuyên gia này, châu Âu cần xác định lại ưu tiên của mình và chuẩn bị đối phó với nguy cơ suy thoái toàn cầu bằng một kế hoạch đầu tư quy mô lớn vào lĩnh vực năng lượng, giao thông, giáo dục, nghiên cứu và y tế.

Nhà kinh tế đoạt giải Nobel Paul Krugman chỉ ra rằng chính sách thuế quan của Tổng thống Trump đã làm xói mòn toàn bộ hệ thống thương mại hiện đại mà Mỹ từng khai sinh và duy trì suốt hàng thập kỷ. Theo nhà kinh tế này, các chính sách thuế quan của ông Trump không nhằm đạt mục tiêu kinh tế cụ thể nào.

Cựu Bộ trưởng Kinh tế Liban, ông Nasser Saidi cho rằng chính sách thuế quan của ông Trump gây ra “cú sốc” đối với thương mại toàn cầu và điều này tác động đến các nước đang phát triển và mới nổi. Ông cho rằng mức thuế cao sẽ làm đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, khiến nhiều quốc gia như Ai Cập, Liban hoặc Jordan sẽ phải đối mặt với gián đoạn thương mại và khả năng cắt giảm đầu tư nước ngoài.

Khi cho rằng kỷ nguyên toàn cầu hóa và tự do hóa thương mại đang dần kết thúc, ông Saidi cũng nhận định nhiều quốc gia ở Trung Đông sẽ tìm cách tăng cường hợp tác với các đối tác châu Á.

Từ châu Phi, nhà kinh tế người Togo, ông Kako Nubukpo – từng giữ cương vị bộ trưởng trong chính phủ quốc gia Tây Phi này – bày tỏ lo ngại rằng chính sách thuế quan của ông Trump sẽ càng làm trầm trọng thêm tình hình của các nước châu lục.

Ông Nubukpo cũng kêu gọi các quốc gia châu Phi thúc đẩy chuỗi giá trị quốc gia và khu vực để bảo vệ nền kinh tế trong nước trước các mức thuế quan của Mỹ.