Đại hội XIV của Đảng: Hạ tầng giao thông – Dấu ấn thay đổi diện mạo đất nước

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng diễn ra trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển sau 40 năm đổi mới. Hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội có bước phát triển bứt phá. Nhiều công trình hạ tầng quan trọng quy mô lớn được đầu tư, nâng cấp, đường bộ cao tốc, sân bay, cảng biển, hạ tầng số…, góp phần làm thay đổi diện mạo đất nước và mở ra không gian phát triển mới. Sáng 21/1, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, thay mặt Đảng bộ Bộ Xây dựng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã đề xuất thực hiện một số giải pháp về đột phá phát triển mạnh mẽ kết cấu hạ tầng trong kỷ nguyên mới.

Đi trước, mở đường

Đến hết năm 2025, cả nước đã hoàn thành 3.345 km tuyến chính cao tốc, 458 km nút giao và đường dẫn, vượt mục tiêu đạt 3.000 km cao tốc trong kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội 5 năm 2021-2025 của Quốc hội, Chính phủ giao. Ngoài ra đã hoàn thành 1.586 km đường quốc lộ; 1.701 km đường bộ ven biển. Tính cả giai đoạn 2021 - 2025, đến nay đã hoàn thành, thông xe 2.025 km đường cao tốc, gấp 2 lần so với năm 2020. Đặc biệt, cả nước đã hoàn thành thông xe toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam từ Cao Bằng đến Mũi Cà Mau, tiếp tục tiếp tục triển khai cao tốc Cà Mau - Cái Nước, các cao tốc trục ngang như Tân Phú - Bảo Lộc, cao tốc Quy Nhơn – Pleiku…

Cũng trong giai đoạn này, các Cảng hàng không Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Phú Bài, Điện Biên hoàn thành đầu tư, nâng cấp cơ bản hoàn thành Cảng Hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 và đón chuyến bay kỹ thuật đầu tiên vào 19/12. Từ đó nâng tổng công suất các cảng hàng không trên cả nước từ 92,4 triệu khách năm 2020 lên 155 triệu hành khách vào năm 2025, tăng 1,6 lần so với năm 2020. 

Ba dự án cảng biển đã đưa vào khai thác gồm Lạch Huyện - Hải Phòng, Cái Mép - Thị Vải, Sông Hậu, giúp nâng năng lực hệ thống cảng biển từ 730 triệu tấn năm 2020 lên 900 triệu tấn vào năm 2025, tăng gần 1,3 lần so với năm 2020, góp phần tăng giá trị hàng hóa xuất nhập khẩu qua đường biển.

Theo Bộ Xây dựng, nhiều khó khăn, vướng mắc đối với công trình, dự án đường sắt đã được quyết liệt tháo gỡ. Các tuyến đường sắt đô thị Bến Thành - Suối Tiên, Cát Linh - Hà Đông, đoạn trên cao tuyến Nhổn - ga Hà Nội đã được đưa vào khai thác, cơ bản hoàn thành dự án cải tạo nâng cấp tuyến đường sắt Hà Nội - Thành phố Hồ Chí Minh đoạn Vinh - Nha Trang và Nha Trang - Sài Gòn. Ngành cũng đã khẩn trương hoàn thiện thủ tục để khởi công Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tuyến số 5 đường sắt đô thị Văn Cao - Ngọc Khánh - Láng - Hòa Lạc, thành phố Hà Nội và tuyến tàu điện đô thị đoạn 1 Phú Quốc, tỉnh An Giang, đồng thời tiếp tục phấn đấu khởi công Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam trong năm 2026 này. 

Các chuyên gia trong nước và quốc tế đều nhận định rằng, nếu các dự án hạ tầng trọng điểm hoàn thành đúng tiến độ, lợi ích mang lại cho nền kinh tế sẽ rất lớn, khả năng liên kết vùng tăng mạnh, đồng thời tạo hàng loạt cơ hội thu hút đầu tư vào công nghiệp, dịch vụ, logistics và đô thị. Đặc biệt, hệ thống cao tốc liên vùng cùng sân bay Long Thành sẽ đưa Việt Nam vào nhóm quốc gia có năng lực kết nối cao trong khu vực, tạo nền tảng cho mục tiêu trở thành nước phát triển vào năm 2045.

Như Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã từng nhấn mạnh, đầu tư cho hạ tầng không chỉ là đầu tư cho hiện tại mà còn là đầu tư cho tương lai lâu dài. Mỗi cây cầu, tuyến đường hay sân bay hoàn thành hôm nay sẽ mở ra những cơ hội phát triển mới cho nhiều thế hệ mai sau.

Bước đột phá chiến lược

 

Riêng năm 2025 có thể coi là một dấu mốc đặc biệt, khi lần đầu tiên cả nước tổ chức đồng loạt 3 đợt khởi công, khánh thành với hơn 560 công trình, dự án, tổng mức đầu tư trên 5 triệu tỷ đồng; trong đó rất nhiều các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm trải dài khắp cả nước. Đây là minh chứng sinh động cho quyết tâm của Đảng, Nhà nước trong việc thúc đẩy đầu tư, coi phát triển kết cấu hạ tầng là nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững.

Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương đã tập trung thực hiện đầu tư xây dựng và phát triển kết cấu hạ tầng theo hướng gắn kết chặt chẽ giữa phát triển hạ tầng với tái cơ cấu ngành, phát triển vùng và chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Thủ tướng Chính phủ đã thành lập các Ban Chỉ đạo các dự án trọng điểm để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án; đồng thời phát động phong trào thi đua "Đẩy mạnh phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí giai đoạn 2022 - 2030"; trong đó có Đợt thi đua cao điểm "500 ngày đêm thi đua hoàn thành 3.000 km đường bộ cao tốc”…

Với sự vào cuộc tích cực và nỗ lực của toàn thể hệ thống chính trị, giai đoạn 2021 – 2025, hàng loạt công trình giao thông đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, phát huy vai trò động lực tăng trưởng quan trọng và mở ra không gian phát triển mới cho tất cả vùng, miền trên phạm vi cả nước.

Hệ thống giao thông đồng bộ, hiện đại, thông suốt từ đường bộ, đường sắt, hàng không, hàng hải và đường thuỷ không chỉ nâng cao năng lực kết nối, rút ngắn thời gian lưu thông, giảm chi phí logistics, mà còn mở ra dư địa thu hút đầu tư, thúc đẩy liên kết vùng... Những kết quả đó đã kéo giảm chi phí logistics từ mức 21% GDP năm 2018 xuống còn khoảng 17 – 18% hiện nay, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và tạo động lực tăng trưởng mới.

Như vậy, kết cấu hạ tầng giao thông đã góp phần tạo chuyển biến rõ nét về diện mạo hạ tầng quốc gia, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021 - 2025 và tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Tại Dự thảo báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIII tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng cũng nêu rõ: Các đột phá chiến lược xác định trong Văn kiện Đại hội XIII của Đảng có giá trị chỉ đạo thực hiện cho cả giai đoạn 2021 - 2030, song để đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững đất nước, trong nhiệm kỳ 2026 - 2030 tập trung vào những nội dung then chốt; trong đó tiếp tục hoàn thiện đồng bộ và đột phá mạnh mẽ trong xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội; nhất là kết cấu hạ tầng giao thông đa phương thức.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã đề xuất tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng một số giải pháp về đột phá phát triển mạnh mẽ kết cấu hạ tầng trong kỷ nguyên mới.

Theo đó, ngành xây dựng tiếp tục hoàn thiện hệ thống các quy hoạch ngành, hệ thống chỉ tiêu phát triển ngành với tầm nhìn dài hạn, đi trước một bước mang tính ổn định lâu dài. Đặc biệt là quy hoạch hạ tầng cảng biển, sân bay, đường thủy để dẫn dắt, định hướng đầu tư phát triển hạ tầng, bảo đảm hiệu quả đầu tư, phát triển cân đối hài hòa tổng thể giữa các lĩnh vực. Lĩnh vực hạ tầng giao thông sẽ tập trung các mục tiêu trọng tâm như: hoàn thành tối thiểu 5.000 km đường cao tốc; đưa năng lực hệ thống cảng biển lên trên 1,2 tỷ tấn, hệ thống cảng hàng không lên trên 155 triệu hành khách…

Trước đó, Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã xác định phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại là một trong ba đột phá chiến lược; trong đó, hạ tầng giao thông giữ vai trò "xương sống", tạo nền tảng cho tăng trưởng kinh tế, liên kết vùng và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Với vai trò "đi trước, mở đường”, ngành giao thông đã hoàn thành xuất sắc trọng trách phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông đa phương thức đồng bộ, hiện đại, thông minh, kết nối hiệu quả giữa vận tải đường bộ, đường sắt, hàng hải, hàng không và đường thủy nội địa.