Đắk Lắk: Cơ hội để bứt phá từ chuyển đổi số

Trong bối cảnh cuộc cách mạng chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn quốc, nhiều địa phương ở Đắk Lắk đã chủ động triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” với mục tiêu phổ cập kỹ năng số đến mọi tầng lớp nhân dân, thu hẹp khoảng cách số và bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau. Không khí triển khai lan tỏa sâu rộng từ phường, xã đến từng thôn, buôn, khu phố, với phương châm hành động cụ thể thay vì chỉ dừng ở khẩu hiệu.

*Phổ cập kỹ năng số từ cơ sở

Sau khi Nghị quyết 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được triển khai, phong trào “Bình dân học vụ số” đã nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ.

Phường Ea Kao (tỉnh Đắk Lắk), đã xây dựng kế hoạch hành động chi tiết. Theo bà H’Ler Êban, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Ea Kao, phường thành lập ba tổ công tác và kiện toàn 25 tổ công nghệ số cộng đồng. Các tổ phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường và tổ chức hội, đoàn thể trực tiếp đến từng hộ dân hướng dẫn sử dụng dịch vụ công trực tuyến, cài đặt ứng dụng số, thực hiện các thủ tục liên quan đến đất đai, hộ tịch, an sinh, cài đặt VNeID, sử dụng các ứng dụng giao dịch số; đồng thời tiếp tục khắc phục khó khăn khi nhiều người dân chưa có điện thoại thông minh.

Anh Y Vui Ayun, Phó Bí thư Chi bộ buôn Hwie, phường Ea Kao cho biết, tại buôn có 1 tổ công nghệ số cộng đồng. Các thành viên trong tổ thường xuyên trực tiếp xuống nhà người dân hướng dẫn các dịch vụ công, đất đai, khai sinh, khai tử... Tuy nhiên, đặc thù địa phương có nhiều người dân không biết chữ, ít sử dụng công nghệ thông tin, người trẻ cũng chưa “mặn mà” với công nghệ thông tin nên rất khó khăn. Để khắc phục, tổ công nghệ số phải đến tận nhà giúp người dân tiếp cận. Qua vận động, đa số bà con đã thay đổi, nắm và hiểu hơn về công nghệ số.

Bà H’Len Buôn Krông (buôn Hwie) phấn khởi cho biết, trước đây bà không biết sử dụng điện thoại, nhưng được tổ công nghệ số hỗ trợ, bà đã biết làm thủ tục dịch vụ công trực tuyến. Bà thấy rất tiện lợi.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk, phong trào “Bình dân học vụ số” xác định 5 kỹ năng số cơ bản cần phổ cập gồm, sử dụng dịch vụ công trực tuyến; mua sắm online; thanh toán không dùng tiền mặt; bảo vệ an toàn thông tin; ứng dụng nền tảng số trong hành chính công. Mục tiêu của phong trào là thay đổi nhận thức, hình thành thói quen số trong cộng đồng. Qua thời gian triển khai, phong trào đã mang lại kết quả tích cực, nhiều chỉ tiêu vượt kế hoạch được giao. Tỷ lệ người dân trong độ tuổi trưởng thành được nâng cao năng lực đạt 66,3% (chỉ tiêu là 60%); tỷ lệ hướng dẫn người dân sử dụng ứng dụng quan trọng trong nền tảng VNeID đạt 66,4% (chỉ tiêu 40%)...

Theo ông Bùi Thanh Toàn, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk, để phục vụ quá trình chuyển đổi số đảm bảo đặc thù của địa phương, Sở đã phân loại theo từng nhóm đối tượng. Mục đích là trang bị kỹ năng, kiến thức cơ bản về chuyển đổi số không chỉ khu vực trung tâm mà đến với bà con vùng sâu, vùng xa. Người dân sẽ quen và có kỹ năng cơ bản để áp dụng nền tảng số, ứng dụng số phục vụ quá trình sản xuất, kinh doanh và thực hiện các dịch vụ thủ tục hành chính công.

*Chuyển đổi số phục vụ người dân

Cùng với phổ cập kỹ năng số, các địa phương đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào giải quyết thủ tục hành chính, giúp nâng cao chất lượng phục vụ.

Phường Tân Lập là một trong số các địa phương thí điểm sử dụng phần mềm trí tuệ nhân tạo (AI) vào thực hiện thủ tục hành chính. Ông Nguyễn Anh Thanh, Phó Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường cho biết, để hỗ trợ người dân và cán bộ tại trung tâm, phường đã thí điểm mô hình trợ lý ảo AI. Mỗi ngày có nhiều lượt người dân sử dụng AI để hỏi thủ tục. AI hướng dẫn chi tiết các bước, giấy tờ, phí, lệ phí, giúp giảm tải cho cán bộ và tiết kiệm thời gian cho người dân.

Khi muốn tra cứu các thủ tục hành chính, người dân chỉ cần đánh câu hỏi vào máy tính, trợ lý ảo sẽ trả lời các thủ tục, trình tự, hồ sơ, thời gian, phí, lệ phí. Qua đó, người dân hiểu rõ quy trình; cán bộ tại trung tâm giảm tải thời gian. Qua vận hành thử nghiệm AI, người dân bày tỏ sự đồng thuận và đánh giá cao ứng dụng AI, anh Thanh thông tin.

Chị Đỗ Kim Phượng, người dân phường Tân Lập cho biết, lần đầu làm thủ tục cấp phép sản xuất rượu thủ công, chị cảm thấy hài lòng vì hồ sơ được tiếp nhận đúng quy định, trả đúng hẹn. "Ngày trước, tôi phải lên tận trung tâm thành phố rất xa để làm giấy tờ, nay phường giải quyết được nên thuận tiện hơn nhiều", chị Phượng nói.

Tại xã Ea Wer, ông Trần Minh Trình, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết, xã đã tập huấn cho cán bộ về trí tuệ nhân tạo. Dự kiến, thời gian tới, xã sẽ mua thêm phần mềm từng bước nâng cao chất lượng đưa trợ giúp trí tuệ nhân tạo vào tiếp nhận, xử lý hồ sơ. Việc đưa trí tuệ nhân tạo vào tiếp nhận hồ sơ là một trong những khâu đột phá, giúp giảm thời gian của cán bộ tiếp nhận và người dân khi đến làm thủ tục hành chính có thể tra cứu rất nhanh. Đây là cái lợi khi thực hiện Nghị quyết 57, áp dụng công nghệ thông tin vào thực hiện thủ tục hành chính.

Theo UBND tỉnh, sau khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7, tỉnh có 100% thôn, buôn phủ băng rộng (kết nối internet tốc độ cao); 99,9% dân số phủ sóng 4G, 5G đạt 26%; tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt trên 35%...

Mới đây, UBND tỉnh cũng phê duyệt Chiến lược Chuyển đổi số tỉnh Đắk Lắk - lấy phát triển dữ liệu số làm trọng tâm giai đoạn 2025 - 2030. Tỉnh phấn đấu đến năm 2030, chuyển đổi số đồng bộ, toàn diện trên phạm vi toàn tỉnh, hoàn thành cơ bản các mục tiêu của Chính phủ; Đắk Lắk trở thành tỉnh trung bình khá trong cả nước về chuyển đổi số, hạ tầng dữ liệu số được hình thành và phát triển môi trường số an toàn, tiện ích, phục vụ tối đa nhu cầu sản xuất, kinh doanh cũng như sinh hoạt cộng đồng của người dân...

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Hồ Thị Nguyên Thảo khẳng định, chuyển đổi số là cơ hội để Đắk Lắk bứt phá, đưa khoa học - công nghệ vào mọi mặt đời sống xã hội. Phát động đợt cao điểm “Nâng cao hiệu quả chuyển đổi số cấp xã”, tỉnh đặt mục tiêu hoàn thành 94 tiêu chí của Ban Chỉ đạo Trung ương trước ngày 19/12/2025.

Tỉnh yêu cầu hoàn thiện hạ tầng và dữ liệu số, đưa dự án hạ tầng chuyển đổi số vào vận hành trong năm 2025; phát triển đồng bộ mô hình cộng đồng số tại 100% xã, phường; nâng cao kỹ năng số cho cán bộ và người dân; bảo đảm an toàn, an ninh mạng; phát huy vai trò của doanh nghiệp viễn thông và các tổ công nghệ số cộng đồng “đi từng ngõ, gõ từng nhà”.

Chuyển đổi số từng bước lan tỏa mạnh mẽ tại Đắk Lắk, trở thành động lực quan trọng đưa công nghệ số vào phục vụ người dân, xây dựng chính quyền số và xã hội số bền vững. Đây không chỉ là mục tiêu của chuyển đổi số, mà còn là cam kết để “không ai bị bỏ lại phía sau” trong hành trình phát triển của tỉnh.