Đàm phán NAFTA: Xuất xứ trong ngành ô tô vẫn là trở ngại lớn

Phát biểu với báo giới ngày 4/9 về vòng hai quá trình tái đàm phán nội dung Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ - NAFTA, gồm Mexico, Mỹ và Canada, Chủ tịch Hội đồng điều phối doanh nghiệp Mexico (CCE), ông Juan Pablo Castañón, cho biết ngoài các nội dung đàm phán đạt được nhiều tiến bộ như năng lượng, viễn thông, đầu tư, và đơn giản hóa thủ tục hải quan, lĩnh vực sản xuất ô tô vẫn nằm trong số những nội dung có ít tiến triển nhất.

Cuộc đàm phán diễn ra trong bối cảnh các nhà vận động hành lang trong ngành ô tô nhận định yêu cầu của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc gia tăng tỷ lệ nội địa hóa trong sản phẩm ô tô đang nổi lên như một trở ngại lớn đối với đàm phán NAFTA.

Hiện tại, các nhà vận động hành lang và quan chức chính phủ đều nói rằng họ không kỳ vọng Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) sẽ công bố con số cụ thể về tỷ lệ linh kiện tối thiểu phải được sản xuất tại Mỹ trong sản phẩm ô tô Bắc Mỹ là bao nhiêu. Song, một nguồn giấu tên tiết lộ tỷ lệ này phải đạt ít nhất là 35% mới có thể làm Tổng thống Trump “hài lòng”.

Yêu cầu trên cũng có khả năng sẽ trở thành một trở ngại lớn hơn cả việc Chính phủ Mỹ muốn nâng tỷ lệ “Bắc Mỹ hóa” trong sản phẩm ô tô của khu vực này từ mức 62,5% ở hiện tại lên cao hơn nữa mới cho phép mặt hàng này được vận chuyển miễn thuế giữa ba nước.

Chủ tịch Hiệp hội sản xuất linh kiện ô tô của Canada, ông Flavio Volpe nhận định rằng Mexico và Canada nhiều khả năng sẽ phải nhân nhượng trong đàm phán về quy định xuất xứ trong ngành ô tô, song những nhượng bộ này có thể được sắp đặt một cách “sáng tạo”.

Chẳng hạn, yêu cầu về tỷ lệ nội địa hóa hoàn toàn có thể được xây dựng theo hướng đưa hàng tỷ USD tiền đầu tư vào việc nghiên cứu và phát triển sản phẩm - những hoạt động chủ yếu được thực hiện tại Mỹ. Điều này sẽ bảo vệ hàng ngàn công việc kỹ sư của nền kinh tế lớn nhất thế giới không bị dịch chuyển sang nước ngoài.

Ngành sản xuất ô tô được nhận định sẽ là một trong những nội dung gây nhiều tranh cãi nhất trong quá trình tái đàm phán NAFTA, vì đây là ngành chiếm phần lớn trong thâm hụt thương mại của Mỹ với Mexico. Tổng thống Mỹ Trump đã nhiều lần đe dọa sẽ “quay lưng” lại với NAFTA nếu không thể thu hẹp khoản thâm hụt thương mại hàng hóa trị giá 64 tỷ USD với Mexico và 11 tỷ USD với Canada.