Đề xuất giám sát việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính của Chính phủ và bộ, ngành

Trình bày Tờ trình về dự kiến Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2026, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Dương Thanh Bình cho biết, căn cứ đặc điểm, tình hình đặc thù của năm 2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội kiến nghị Quốc hội cho phép không đề xuất nội dung giám sát chuyên đề vào Chương trình giám sát năm 2026 của Quốc hội.

Theo đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự kiến nội dung Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2026 như sau: Tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI: Xem xét 8 báo cáo của Chính phủ, 1 báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các báo cáo khác của các cơ quan hữu quan theo quy định của pháp luật. Tại Kỳ họp thường lệ thứ 2, Quốc hội khóa XVI: Xem xét 22 báo cáo của Chính phủ, 3 báo cáo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các báo cáo khác của các cơ quan hữu quan theo quy định của pháp luật. Tiến hành 1 phiên chất vấn và trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội tại Kỳ họp thường lệ thứ 2.

Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội nhấn mạnh, những tháng còn lại của năm 2025 và năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Trong bối cảnh cơ cấu tổ chức của Quốc hội đã có sự thay đổi, hai Ủy ban của Quốc hội mới được thành lập; đồng thời, thực hiện việc sắp xếp tinh gọn bộ máy hệ thống chính trị, sáp nhập các đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, số lượng Đoàn đại biểu Quốc hội các tỉnh, thành phố từ 63 dự kiến còn 34 Đoàn, nhưng quy mô của các Đoàn đại biểu Quốc hội sẽ lớn hơn, số lượng đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách cũng tăng, nên bên cạnh những khó khăn thì cũng sẽ có nhiều điều kiện thuận lợi để thực hiện chức năng giám sát tốt hơn, hiệu quả hơn.

Do đó, công tác giám sát cần tiếp tục được tập trung chỉ đạo, rút kinh nghiệm, có các giải pháp cải tiến, đổi mới để phù hợp với bối cảnh tình hình thực tiễn mới, trong đó cần chú trọng phát huy tinh thần chủ động trong hoạt động giám sát, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chủ động giám sát ngay từ khi triển khai thi hành luật, pháp lệnh, nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, bám sát tình hình thực tiễn thi hành pháp luật, bảo đảm hoạt động giám sát có trọng tâm, trọng điểm, tránh chồng chéo, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Đồng tình với việc không đề xuất nội dung giám sát chuyên đề vào Chương trình giám sát năm 2026 của Quốc hội, để tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát, không gián đoạn trong công tác giám sát trong hoạt động Quốc hội, đại biểu Ma Thị Thúy (Tuyên Quang) đề nghị năm 2026, các cơ quan của Quốc hội tăng cường nâng cao hơn nữa hiệu quả giám sát văn bản quy phạm pháp luật, nhất là các luật, nghị quyết mới được ban hành tại các kỳ họp gần đây, góp phần bảo đảm tính kịp thời, thống nhất trong việc thực hiện chính sách pháp luật, thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Đồng thời, đại biểu Ma Thị Thúy cho rằng, cần nâng cao hơn nữa hiệu quả hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn, bởi đây cũng là hình thức giám sát của cử tri trước lời hứa của Chính phủ và các tư lệnh ngành, trong đó có việc tổ chức thực hiện các nhiệm vụ quản lý Nhà nước được phân công.

“Có nghị quyết về hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn, thì cần có các báo cáo tổng kết các vấn đề mà nghị quyết đã nêu để làm rõ những mặt được, chưa được và nguyên nhân, giải pháp thực hiện”, đại biểu đề nghị.

Đóng góp ý kiến vào dự kiến Chương trình giám sát của Quốc hội năm 2026, đại biểu Nguyễn Thị Ngọc Xuân (Bình Dương) kiến nghị Quốc hội đưa nội dung giám sát các báo cáo về cải cách thủ tục hành chính của Chính phủ, của các bộ, ngành Trung ương vào chuyên đề giám sát năm 2026.

Phân tích các lý do cho đề xuất trên, đại biểu Ngọc Xuân nêu rõ, thủ tục hành chính diễn ra hàng ngày, hàng giờ, thể hiện cách vận hành của các cơ quan nhà nước trong hệ thống cũng như mối quan hệ giữa các cơ quan nhà nước với người dân và doanh nghiệp, phục vụ cho các mục tiêu, chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, của địa phương cũng như trực tiếp liên quan đến quyền và lợi ích chính đáng của người dân và doanh nghiệp.

Trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, sắp xếp đơn vị hành chính, việc cải cách thủ tục hành chính theo hướng liên thông dữ liệu trực tuyến toàn trình, phi địa giới hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp là một chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước trong suốt thời gian qua, nhất là trong bối cảnh hiện nay.

Vừa qua, ngày 9/6/2025, Chính phủ đã có Nghị định 118/2025/NĐ-CP về thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại bộ phận một cửa và Cổng dịch vụ công quốc gia. Theo đó, quy định về thủ tục hành chính ban hành thống nhất trên phạm vi cả nước, dịch vụ công trực tuyến thống nhất cả nước do bộ, ngành trung ương công bố, không giao cho các tỉnh, thành phố thực hiện như trước đây.

Như vậy, các ngành ở Trung ương và các địa phương phải đầu tư đồng bộ về dữ liệu, cơ sở vật chất, hạ tầng và các điều kiện khác để thực hiện thủ tục hành chính trên phạm vi cả nước. Các cơ sở dữ liệu phải kết nối chung vào cổng thông tin quốc gia và một cửa quốc gia duy nhất để các địa phương kết nối, không cục bộ về dữ liệu hay phần mềm riêng.

Khẳng định cải cách thủ tục hành chính là khâu đột phá trong cải cách hành chính nhà nước, trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ như hiện nay, đại biểu Nguyễn Thị Ngọc Xuân cho rằng đây là giải pháp khả thi nhất để thúc đẩy tăng trưởng hai con số, đảm bảo phục vụ tốt nhất cho người dân và doanh nghiệp.