Đề xuất nới trần tín dụng, bơm vốn cho dự án trọng điểm của Thủ đô

Ngân hàng Nhà nước đang đề xuất nâng trần cấp tín dụng vượt giới hạn, với mức tối đa lên tới 52% vốn tự có, nhằm tạo điều kiện huy động nguồn lực tài chính lớn cho các dự án trọng điểm tại Thủ đô Hà Nội, theo cơ chế thí điểm quy định tại Nghị quyết 258/2025/QH15 của Quốc hội.

Cụ thể, Ngân hàng Nhà nước đang lấy ý kiến đối với dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ sửa đổi, bổ sung Quyết định số 09/2024/QĐ-TTg về điều kiện, hồ sơ và thủ tục chấp thuận cấp tín dụng vượt giới hạn của các tổ chức tín dụng. Việc điều chỉnh nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn, đồng thời hoàn thiện hành lang pháp lý cho các dự án quy mô lớn, đặc biệt tại Hà Nội.

Dự thảo được xây dựng trên cơ sở Nghị quyết 258/2025/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù đối với các dự án quan trọng trên địa bàn Thủ đô. Theo đó, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước có thẩm quyền xem xét, quyết định mức cấp tín dụng vượt giới hạn cho các dự án thuộc diện này.

Một điểm đáng chú ý là dự thảo bổ sung nhóm dự án lớn, quan trọng tại Hà Nội vào đối tượng được xem xét cấp tín dụng vượt trần. Các dự án đủ điều kiện bao gồm: dự án đã được Quốc hội hoặc Thủ tướng phê duyệt chủ trương đầu tư; dự án đầu tư vào các lĩnh vực ưu tiên, khuyến khích; hoặc các dự án trọng điểm của Thủ đô đã được Hội đồng nhân dân thành phố quyết định và UBND thành phố chấp thuận chủ trương đầu tư.

Động thái này được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nút thắt về vốn cho hàng loạt dự án hạ tầng, giao thông, năng lượng và phát triển đô thị tại Hà Nội trong thời gian tới, trong bối cảnh nhu cầu đầu tư ngày càng lớn.

Về hạn mức cụ thể, dự thảo quy định mức cấp tín dụng tối đa vượt giới hạn đối với một khách hàng là 38% vốn tự có của ngân hàng; đối với khách hàng và người có liên quan là 52%. Mức này cao hơn đáng kể so với quy định hiện hành của Luật Các tổ chức tín dụng, vốn đang giới hạn lần lượt ở mức 13% và 21% và sẽ giảm xuống 12% và 19% trong thời gian tới.

Theo Ngân hàng Nhà nước, việc quy định các ngưỡng cụ thể không chỉ giúp các tổ chức tín dụng có cơ sở tham gia tài trợ các dự án quy mô lớn, mà còn đảm bảo an toàn hệ thống. Thực tế, nhiều dự án có tổng vốn đầu tư lên tới hàng chục, thậm chí hàng trăm nghìn tỷ đồng, vượt xa khả năng cho vay thông thường của một ngân hàng.

Trước đó, cơ chế cấp tín dụng vượt giới hạn đã được áp dụng cho nhiều dự án trọng điểm như thủy điện Sơn La, Lai Châu, các nhà máy nhiệt điện lớn, gần đây nhất là dự án Nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch 1. Đây cũng là cơ sở thực tiễn để cơ quan quản lý đề xuất các mức trần 38% và 52% trong dự thảo lần này.

Bên cạnh đó, dự thảo tiếp tục nhấn mạnh vai trò của hình thức cấp tín dụng hợp vốn - cho phép nhiều tổ chức tín dụng cùng tham gia tài trợ một dự án, qua đó vừa đáp ứng nhu cầu vốn lớn, vừa phân tán rủi ro và nâng cao chất lượng thẩm định.

Về thủ tục hành chính, dự thảo cũng đề xuất rút ngắn thời gian xử lý. Thời gian đăng tải thư mời hợp vốn giảm từ 45 ngày xuống còn 30 ngày; quy trình xử lý hồ sơ cũng được tinh gọn, với tổng thời gian xem xét giảm xuống còn khoảng 27 ngày làm việc. Trong đó, Ngân hàng Nhà nước sẽ lấy ý kiến các bộ, ngành trong vòng 5 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ; các đơn vị liên quan có 5 ngày phản hồi, sau đó cơ quan quản lý có tối đa 17 ngày để hoàn tất thẩm định trước khi trình cấp có thẩm quyền quyết định.

Việc hoàn thiện cơ chế này được kỳ vọng sẽ tạo cú hích về vốn cho các dự án chiến lược, đồng thời đảm bảo cân bằng giữa yêu cầu phát triển và an toàn hệ thống ngân hàng.