Điểm tin kinh tế thế giới nổi bật ngày 22/1/2026

1. Diễn biến mới trong căng thẳng Mỹ- châu Âu về Greenland: Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ tuyên bố đã đạt được "khuôn khổ của một thỏa thuận" với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) liên quan đến Greenland và toàn bộ khu vực Bắc Cực. Động thái này giúp hạ nhiệt căng thẳng, khi ông Trump cho biết sẽ không còn áp thuế trừng phạt lên các nước châu Âu từ ngày 1/2. Dù chi tiết thỏa thuận chưa được công bố, ông Trump gợi ý nó liên quan đến quyền khai thác khoáng sản và hệ thống phòng thủ tên lửa "Vòm Vàng".

2. Mỹ: Các thương vụ bán chip AI có thể sẽ phải có sự phê chuẩn của Quốc hội: Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ đã thông qua một dự luật lưỡng đảng nhằm trao cho Quốc hội quyền giám sát và có thể chặn các thương vụ bán chip trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến cho Trung Quốc và các quốc gia khác. Dự luật này cũng đề xuất cấm hoàn toàn việc bán chip Blackwell của Nvidia cho Trung Quốc trong ít nhất hai năm. Động thái này được đưa ra sau khi Tổng thống Donald Trump quyết định nới lỏng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu và cho phép Nvidia bán chip H200 cho Trung Quốc, nhưng đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ các nhà lập pháp lo ngại về an ninh quốc gia.

3. Anh kéo dài tuổi thọ các nhà máy điện hạt nhân: Chính phủ Anh đang xem xét kéo dài tuổi thọ hoạt động của hai nhà máy điện hạt nhân lâu đời là Hartlepool và Heysham 1 thêm hai năm, đến năm 2030. Động thái này nhằm đảm bảo an ninh năng lượng và tránh "khoảng trống nguy hiểm" trong nguồn cung điện, trong bối cảnh các nguồn năng lượng tái tạo chưa kịp phát triển để thay thế. Tập đoàn EDF, chủ sở hữu các nhà máy, dự kiến đầu tư 1,2 tỷ bảng Anh cho việc gia hạn, giúp duy trì nguồn cung điện cho khoảng 4 triệu hộ gia đình.

4. Apple chuẩn bị “lột xác” Siri thành chatbot AI: Apple dự kiến sẽ nâng cấp trợ lý ảo Siri thành một chatbot trí tuệ nhân tạo (AI) vào cuối năm 2026, đánh dấu bước tiến quan trọng của hãng vào cuộc đua AI tạo sinh. Chatbot mới, có mã tên Campos, sẽ được tích hợp sâu vào hệ điều hành của Apple và thay thế hoàn toàn giao diện Siri hiện tại, mang lại trải nghiệm trò chuyện tự nhiên hơn. Công nghệ này sẽ vận hành chủ yếu dựa trên mô hình AI Gemini của Google theo một thỏa thuận hợp tác chiến lược được công bố gần đây.

5. Ngành du lịch Nhật Bản gặp khó khăn bất chấp lượng du khách kỷ lục: Dù Nhật Bản đã đón lượng khách du lịch quốc tế kỷ lục 42,68 triệu lượt trong năm 2025, ngành công nghiệp lưu trú của nước này vẫn đang gặp khó khăn. Tỷ suất lợi nhuận hoạt động của ngành vẫn thấp hơn so với mức trước đại dịch, trong khi mức lương trung bình cũng thấp hơn đáng kể so với mặt bằng chung. Lượng khách tăng đột biến đã làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt lao động.

6. Hàn Quốc thử nghiệm thanh toán tự động bằng tiền kỹ thuật số dựa trên AI: Công ty LG CNS và Ngân hàng trung ương Hàn Quốc (BoK) đã thử nghiệm thành công một hệ thống thanh toán tự động bằng tiền kỹ thuật số dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI). Trong thử nghiệm, các "đại diện AI" đã có thể tự động tìm kiếm, so sánh sản phẩm và hoàn tất thanh toán bằng token tiền gửi trên nền tảng blockchain. Hệ thống này được kỳ vọng sẽ giải quyết những bất tiện trong giao dịch trực tuyến, đặc biệt là đối với các nhà sáng tạo nội dung số.

7. Các tổ chức tài chính lớn nâng dự báo giá vàng: Các tổ chức tài chính lớn như Goldman Sachs, Commerzbank và UBS đồng loạt nâng dự báo giá vàng trong bối cảnh kim loại quý này liên tục tăng mạnh, có lúc chạm mốc 4.887 USD/ounce. Goldman Sachs đã nâng dự báo giá vàng cuối năm 2026 lên 5.400 USD/ounce. Động lực chính cho đà tăng được cho là do xu hướng cắt giảm lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), những lo ngại về sự ổn định của đồng USD, cùng nhu cầu mua vào mạnh mẽ từ các ngân hàng trung ương tại các thị trường mới nổi nhằm đa dạng hóa dự trữ.

8. AI là tâm điểm chú ý khi các tập đoàn công nghệ lớn báo cáo lợi nhuận: Mùa báo cáo lợi nhuận của các tập đoàn công nghệ lớn tại Mỹ trong tuần này sẽ có trí tuệ nhân tạo (AI) là tâm điểm chú ý. Các nhà đầu tư sẽ theo dõi sát sao để xem các "ông lớn" như Amazon, Google, và Microsoft đang kiếm tiền như thế nào từ các khoản đầu tư khổng lồ vào công nghệ này, và liệu họ có tiếp tục tăng chi tiêu hay không. Báo cáo của các công ty này sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa đến toàn bộ thị trường AI.

9. Nghịch lý tại Davos: Hàng trăm người siêu giàu yêu cầu được đánh thuế: Nhân dịp Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) tại Davos, gần 400 triệu phú và tỷ phú đã công bố một bức thư ngỏ, kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới đánh thuế họ để chống lại tình trạng bất bình đẳng giàu nghèo ngày càng gia tăng. Bức thư là một phần của chiến dịch "Time to Win", chỉ ra rằng giới siêu giàu đang có tác động ngày càng lớn đến các chính sách, trong khi sự thịnh vượng không được lan tỏa đều. Lời kêu gọi được đưa ra trong bối cảnh tài sản của nhóm người giàu nhất thế giới đang tăng với tốc độ chóng mặt, trong khi 50% số hộ gia đình có thu nhập thấp nhất ở Mỹ chỉ sở hữu 2,5% tổng tài sản của đất nước.