Điểm tin kinh tế thế giới nổi bật ngày 26/3/2026

1. Than đá "hồi sinh" khi giá khí đốt tăng vọt: Trong bối cảnh giá khí đốt toàn cầu tăng vọt do cuộc xung đột tại Iran gây gián đoạn nguồn cung, than đá đang bất ngờ "hồi sinh". Các quốc gia phụ thuộc vào khí đốt, đặc biệt là ở châu Á, đang phải tái vận hành các nhà máy nhiệt điện than và tăng cường nhập khẩu để đảm bảo an ninh năng lượng. Ngay cả ở châu Âu, các nước như Đức và Ba Lan cũng có thể phải cân nhắc lại chiến lược năng lượng của mình.

2. Căng thẳng Trung Đông khiến du khách “quay lưng” với châu Á: Xung đột tại Trung Đông đang gây ra những tác động tiêu cực trên diện rộng đối với ngành du lịch toàn cầu, đặc biệt là các điểm đến tại châu Á. Giá nhiên liệu hàng không tăng cao và sự bất ổn tại các trung tâm trung chuyển ở Vùng Vịnh đang khiến giá vé máy bay đắt đỏ và làm gián đoạn kế hoạch đi lại. Nhiều du khách châu Âu đang có xu hướng "quay lưng" với các điểm đến châu Á như Thái Lan, Indonesia hay Nhật Bản do không muốn quá cảnh tại Trung Đông. Theo dự báo, thế giới có thể mất khoảng 116 triệu lượt khách du lịch trong năm 2026 do ảnh hưởng từ cuộc xung đột.

3. Nga xem xét lệnh cấm xuất khẩu xăng dầu đối với nhà sản xuất: Chính phủ Nga đang thảo luận về khả năng khôi phục lệnh cấm xuất khẩu xăng dầu đối với các nhà sản xuất nhằm ổn định thị trường nhiên liệu trong nước. Động thái này được đưa ra trong bối cảnh giá dầu mỏ toàn cầu tăng mạnh do cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu, gây áp lực lên giá xăng tại Nga. Trước đó, Nga đã áp dụng lệnh cấm tạm thời đối với các nhà kinh doanh. Nếu được đưa ra, quyết định mới có thể chỉ áp dụng với xăng và kéo dài đến một quý, nhằm đảm bảo nguồn cung và ngăn chặn việc tăng giá tại các trạm xăng.

4. Nhật Bản tiến hành đợt xả kho dự trữ dầu lớn kỷ lục: Chính phủ Nhật Bản đã bắt đầu đợt xả kho dự trữ dầu quốc gia lớn nhất từ trước đến nay nhằm ổn định nguồn cung năng lượng trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông. Theo kế hoạch, khoảng 80 triệu thùng dầu, tương đương 45 ngày tiêu thụ nội địa, sẽ được tung ra thị trường. Động thái này diễn ra khi Nhật Bản, quốc gia phụ thuộc hơn 90% vào dầu thô từ Trung Đông, đang đối mặt với nguy cơ gián đoạn nguồn cung sau khi eo biển Hormuz bị phong tỏa.

5. WTO nỗ lực cải tổ giữa vòng vây khủng hoảng địa chính trị: Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đang đối mặt với sự chia rẽ sâu sắc trước thềm Hội nghị Bộ trưởng lần thứ 14, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông và chủ nghĩa bảo hộ gia tăng đang đe dọa nghiêm trọng đến thương mại toàn cầu. Nhiệm vụ chính của hội nghị là xây dựng một lộ trình cải tổ WTO, khi tổ chức này đã cho thấy sự bất lực trong việc giải quyết các tranh chấp và đàm phán các thỏa thuận mới. Nhiều thành viên đang kêu gọi sửa đổi quy trình ra quyết định và khôi phục hệ thống giải quyết tranh chấp đang bị tê liệt, nhưng khả năng đạt được đột phá được đánh giá là rất thấp.

6. Giá nhập khẩu của Mỹ tăng mạnh nhất trong 4 năm: Giá nhập khẩu của Mỹ trong tháng 2 đã tăng 1,3%, mức tăng mạnh nhất trong 4 năm, chủ yếu do chi phí năng lượng leo thang vì lo ngại xung đột tại Trung Đông. Con số này vượt xa dự báo và làm dấy lên lo ngại lạm phát có thể tăng tốc trở lại. Đáng chú ý, giá các mặt hàng khác như thực phẩm, hàng tiêu dùng và đặc biệt là tư liệu sản xuất cũng tăng mạnh, một phần do sự bùng nổ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo. Áp lực lạm phát gia tăng này có thể khiến Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thận trọng hơn trong việc cắt giảm lãi suất.

7. Các "ông lớn" công nghệ đối mặt cáo buộc gây nghiện mạng xã hội cho giới trẻ: Một bồi thẩm đoàn tại Los Angeles đã kết luận Meta và Google có hành vi bất cẩn trong việc thiết kế các nền tảng mạng xã hội gây hại cho giới trẻ, và đưa ra phán quyết bồi thường 6 triệu USD. Vụ kiện, được xem là một trường hợp điển hình cho hàng nghìn vụ tương tự, cáo buộc rằng các tính năng như "lướt vô hạn" đã gây nghiện cho người dùng từ khi còn nhỏ. Dù số tiền không lớn, phán quyết này đã tạo ra một tiền lệ quan trọng, tập trung vào trách nhiệm của các công ty công nghệ đối với thiết kế sản phẩm, thay vì chỉ là nội dung do người dùng đăng tải.

8. Giới chức Mỹ đề xuất cấm robot Trung Quốc trong khu vực công: Các nhà lập pháp Mỹ đang đề xuất một dự luật nhằm cấm Chính phủ liên bang mua hoặc sử dụng robot hình người do các công ty Trung Quốc sản xuất. Động thái này xuất phát từ những lo ngại về an ninh quốc gia, cho rằng các robot này có thể bị sử dụng để thu thập dữ liệu và truyền về Trung Quốc. Dự luật được đưa ra trong bối cảnh các doanh nghiệp Trung Quốc đang cạnh tranh mạnh mẽ với các công ty Mỹ trong lĩnh vực robot.

9. OECD: Xung đột Trung Đông kéo lùi đà phục hồi kinh tế toàn cầu: Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cảnh báo cuộc xung đột tại Trung Đông đã dập tắt hy vọng về một đà phục hồi mạnh mẽ hơn của kinh tế toàn cầu. Theo đó, tăng trưởng GDP toàn cầu dự kiến sẽ giảm xuống còn 2,9% trong năm 2026, trong khi lạm phát tại các nước G20 có thể tăng lên 4%. Sự suy giảm này chủ yếu do giá năng lượng tăng vọt và sự gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz.

10. Nghị viện châu Âu phê chuẩn thỏa thuận thương mại với Mỹ: Nghị viện châu Âu (EP) đã chính thức phê chuẩn thỏa thuận thương mại với Mỹ, một bước tiến quan trọng nhằm xoa dịu căng thẳng xuyên Đại Tây Dương. Thỏa thuận sẽ xóa bỏ thuế quan đối với hàng hóa công nghiệp của Mỹ và thiết lập mức trần 15% cho hầu hết các sản phẩm của Liên minh châu Âu (EU). Quyết định được đưa ra sau nhiều lần trì hoãn do những bất ổn xung quanh chính sách thuế quan của Mỹ. Tuy nhiên, EU vẫn đang chờ đợi động thái từ Washington về cách thức thực hiện các cam kết, đặc biệt là việc xử lý các mức thuế hiện có đối với thép và nhôm./.