Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026: Tổng Thư ký ASEAN đề cao vai trò kiến tạo của Việt Nam

Không chỉ tạo diễn đàn trao đổi về các vấn đề dài hạn của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), sáng kiến do Việt Nam khởi xướng còn phản ánh sự chủ động ngày càng rõ nét của Việt Nam trong việc đóng góp ý tưởng, thúc đẩy hợp tác và tham gia định hình các ưu tiên chiến lược của hiệp hội.

Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Jakarta, Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn đánh giá Diễn đàn đang dần xây dựng được uy tín và thương hiệu riêng, trở thành một kênh trao đổi hữu ích, thiết thực, đóng góp cho quá trình hoạch định chính sách, thúc đẩy hợp tác và củng cố vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực. Ảnh: Minh Thái - Phóng viên TTXVN

Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Jakarta, Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn đánh giá diễn đàn đang dần xây dựng được uy tín và thương hiệu riêng, trở thành một kênh trao đổi hữu ích, thiết thực, đóng góp cho quá trình hoạch định chính sách, thúc đẩy hợp tác và củng cố vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực.

Theo Tổng Thư ký ASEAN, Diễn đàn Tương lai ASEAN là một sáng kiến quan trọng của Việt Nam nhằm thúc đẩy ngoại giao ASEAN ở cả bình diện khu vực và toàn cầu. Việc Việt Nam tiếp tục đăng cai tổ chức diễn đàn lần thứ ba trong năm 2026, sau thành công của hai kỳ trước các năm 2024 và 2025, cho thấy cam kết mạnh mẽ của Việt Nam đối với tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN cũng như nỗ lực nâng cao vị thế của hiệp hội trên trường quốc tế.

Ông nhận định diễn đàn đang trở thành một trong những cơ chế đối thoại quan trọng, nơi Việt Nam phát huy vai trò kiến tạo trong việc thúc đẩy thảo luận về các vấn đề chiến lược của khu vực. Trong bối cảnh môi trường quốc tế có nhiều biến động, ASEAN cần có tiếng nói mạnh mẽ hơn đối với các vấn đề toàn cầu, đồng thời tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm trong cấu trúc khu vực đang định hình.

Theo Tổng Thư ký ASEAN, việc Việt Nam duy trì và phát triển diễn đàn qua các năm cho thấy năng lực kết nối, tập hợp và dẫn dắt đối thoại khu vực về các vấn đề mang tính chiến lược.

AFF là sáng kiến mà Việt Nam đề xuất tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 43 tại Jakarta (Indonesia) hồi tháng 9/2023 và lần đầu tiên được tổ chức tại Hà Nội vào tháng 4/2024. Ngay từ năm đầu tiên, diễn đàn đã thu hút gần 500 đại biểu gồm lãnh đạo chính phủ, các nhà hoạch định chính sách, học giả, doanh nghiệp và đại diện các tổ chức quốc tế tham dự, thảo luận về tương lai phát triển của ASEAN trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược, chuyển đổi số, tăng trưởng xanh và các thách thức an ninh phi truyền thống.

Theo định hướng được công bố, AFF được xây dựng như một diễn đàn đối thoại thường niên đa bên, nhằm tạo không gian trao đổi cởi mở và thực chất về tương lai của ASEAN, đồng thời đóng góp ý tưởng cho quá trình xây dựng chính sách và tăng cường khả năng thích ứng của hiệp hội trước những biến động của môi trường khu vực và quốc tế.

Về vai trò của Việt Nam trong ASEAN, Tổng Thư ký Kao Kim Hourn khẳng định Việt Nam luôn là một thành viên quan trọng, tích cực và mang tính xây dựng kể từ khi gia nhập ASEAN năm 1995. Trong hơn 30 năm qua, Việt Nam đã có nhiều đóng góp cho hòa bình, ổn định, thịnh vượng, hội nhập khu vực và tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN.

Theo ông, ASEAN đánh giá cao những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, đặc biệt là tốc độ tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ trong những năm gần đây. Những kết quả đó không chỉ góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam mà còn đóng góp tích cực cho tăng trưởng và khả năng chống chịu của toàn khu vực.

Tổng Thư ký ASEAN cũng bày tỏ tin tưởng Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy vai trò trong giai đoạn mới khi ASEAN bắt đầu triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 cùng 4 kế hoạch chiến lược mới. Đây là văn kiện mang tính định hướng dài hạn vừa được các nhà lãnh đạo ASEAN thông qua tại Kuala Lumpur (Malaysia) vào năm 2025, đặt mục tiêu xây dựng một ASEAN tự cường, đổi mới sáng tạo, năng động và lấy người dân làm trung tâm trong 20 năm tới.

Theo ông Kao Kim Hourn, với đội ngũ lãnh đạo hiện nay và những thành tựu phát triển đã đạt được, Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để tiếp tục đóng góp cho cả 3 trụ cột của ASEAN gồm Cộng đồng Chính trị - An ninh, Cộng đồng Kinh tế và Cộng đồng Văn hóa - Xã hội.

Ông cũng đánh giá cao vai trò của Việt Nam trong thúc đẩy kết nối khu vực. Những dự án hạ tầng quy mô lớn đang được triển khai không chỉ góp phần tăng cường liên kết giữa Việt Nam với các nước ASEAN mà còn mở rộng kết nối kinh tế với các đối tác bên ngoài khu vực, qua đó tạo thêm động lực cho tiến trình hội nhập và phát triển của ASEAN.

Chủ đề của AFF 2026 là “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, Thịnh vượng và Lấy người dân làm trung tâm” bám sát tinh thần của Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, đồng thời phản ánh những ưu tiên hợp tác của ASEAN trên cả 3 trụ cột chính trị - an ninh, kinh tế và văn hóa - xã hội. Diễn đàn hướng tới việc tạo không gian trao đổi giữa chính phủ, giới học giả, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế và thế hệ trẻ nhằm tìm kiếm các giải pháp mới cho tương lai phát triển của khu vực.

Nhìn từ góc độ khu vực, việc Việt Nam chủ động đề xuất và duy trì AFF không chỉ thể hiện tinh thần trách nhiệm của một thành viên tích cực mà còn cho thấy sự chuyển biến trong vai trò của Việt Nam trong ASEAN, từ tham gia và đóng góp sang chủ động đề xuất sáng kiến, dẫn dắt đối thoại và tham gia định hình chương trình nghị sự chiến lược của hiệp hội.

Theo Tổng Thư ký ASEAN Kao Kim Hourn, những đóng góp đó tiếp tục khẳng định vị thế ngày càng cao của Việt Nam trong ASEAN, đồng thời góp phần tăng cường đoàn kết, thúc đẩy hợp tác và nâng cao vai trò của ASEAN trong bối cảnh khu vực và thế giới đang trải qua những biến động sâu sắc.