Doanh nghiệp toàn cầu dự kiến thiệt hại 1.200 tỷ USD do thuế Mỹ

Hàng hóa từ Trung Quốc và các nước châu Á được bốc dỡ tại cảng Long Beach, California, Mỹ. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo CNBC, một phân tích mới của S&P Global cho thấy ước tính về khoản chi bổ sung cho doanh nghiệp này có thể vẫn còn khiêm tốn. Con số trên được tổng hợp từ dữ liệu của khoảng 15.000 nhà phân tích tài chính thuộc 9.000 công ty, những người đóng góp vào các chỉ số nghiên cứu độc quyền của S&P.

Tháng 4 vừa qua, Tổng thống Trump áp thuế cơ sở 10% lên toàn bộ hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ, đồng thời ban hành thêm các mức thuế “đối ứng” riêng cho hàng chục quốc gia khác. Kể từ đó, Nhà Trắng đã tiến hành hàng loạt cuộc đàm phán và ký kết thỏa thuận, trong khi tiếp tục áp thêm thuế đối với các mặt hàng riêng lẻ như tủ bếp, ô tô và gỗ.

Mặc dù chính quyền khẳng định rằng các nhà xuất khẩu sẽ phải gánh phần lớn chi phí, song phân tích của S&P cho thấy điều đó chỉ đúng một phần. Theo công ty này, chỉ 1/3 chi phí do các doanh nghiệp chịu, trong khi 2/3 còn lại chuyển sang người tiêu dùng. Các con số này bao gồm khoản thiệt hại 907 tỷ USD cho các công ty được bảo hiểm và phần còn lại cho những công ty không được bảo hiểm cũng như vốn đầu tư tư nhân và vốn đầu tư mạo hiểm.

Theo tác giả báo cáo Daniel Sandberg, khi sản lượng thực giảm, người tiêu dùng phải trả nhiều tiền hơn cho ít hàng hóa hơn, điều đó cho thấy mức 2/3 có thể còn đánh giá thấp gánh nặng thực tế của họ.

Quy mô của tác động thuế quan và ai là người chịu chi phí cuối cùng là vấn đề then chốt đối với Nhà Trắng, vốn đang quảng bá các mức thuế này là cần thiết để khôi phục cán cân thương mại công bằng, cũng như với Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) khi cơ quan này tìm cách điều chỉnh chính sách tiền tệ hợp lý.

Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai cho biết trong một tuyên bố: "Lập trường của Tổng thống và Chính quyền luôn rõ ràng: trong khi người Mỹ có thể phải đối mặt với giai đoạn chuyển tiếp từ việc áp thuế quan làm đảo lộn hiện trạng đã phá vỡ khiến nước Mỹ tụt hậu, thì chi phí thuế quan cuối cùng sẽ do các nhà xuất khẩu nước ngoài gánh chịu".

Theo người phát ngôn, “các công ty đã bắt đầu đa dạng hóa và dịch chuyển chuỗi cung ứng, bao gồm cả việc đưa sản xuất trở lại Mỹ”.

Các quan chức Fed cho rằng thuế quan chỉ là cú sốc tạm thời đối với giá cả chứ không tạo ra áp lực lạm phát dài hạn — quan điểm được các nhà phân tích của S&P đồng tình.

Theo đồng thuận chung, biên lợi nhuận của doanh nghiệp dự kiến giảm 64 điểm cơ bản trong năm 2025, giảm còn 28 điểm cơ bản năm 2026, và chỉ còn khoảng 8–10 điểm trong giai đoạn 2027–2028 (một điểm cơ bản = 0,01%).

Các tác giả của báo cáo viết rằng trên thực tế, năm 2025 đã ‘khóa’ mức thiệt hại này, còn 2026 và 2027 sẽ là phép thử cho niềm tin của thị trường về khả năng phục hồi. Hiện tại, sự đồng thuận đang hình dung một thế giới mà biên lợi nhuận cuối cùng sẽ phục hồi về quỹ đạo trước khi áp thuế quan. Niềm tin đó có thành hiện thực hay không sẽ phụ thuộc vào cách các công ty thích ứng thông qua công nghệ, kỷ luật chi phí và định hình lại chuỗi giá trị toàn cầu, những yếu tố đã định hình nên chu kỳ này.

Tác động thực tế cũng sẽ phụ thuộc vào cách chiến lược thuế quan của Tổng thống Trump tiếp tục phát triển. Hiện Nhà Trắng đang trong giai đoạn căng thẳng leo thang với Trung Quốc liên quan đến tranh chấp đất hiếm, và ông Trump đã tuyên bố sẽ có biện pháp đáp trả.

Báo cáo của S&P chỉ ra rằng việc Tổng thống Trump bãi bỏ quy định “de minimis” đối với hàng hóa trị giá dưới 800 USD vào tháng 5 vừa qua chính là “bước ngoặt thực sự” khiến thuế quan tác động mạnh hơn. Trước đây, quy định này cho phép hàng hóa giá rẻ miễn trừ thuế, nhưng điều này đã “không còn khả thi về mặt chính trị.”

Tác giả Daniel Sandberg viết khi ngoại lệ này bị xóa bỏ, cú sốc lan rộng ra toàn bộ dữ liệu vận tải, báo cáo lợi nhuận và các phát biểu của giám đốc điều hành. Nếu lạc quan, có thể coi những biến động hiện nay chỉ là tạm thời, và chương trình thuế quan của chính quyền Tổng thống Trump cùng sự dịch chuyển chuỗi cung ứng chỉ là ma sát ngắn hạn, chứ không phải gánh nặng cơ cấu lâu dài đối với lợi nhuận doanh nghiệp.