Đón đầu làn sóng dịch chuyển đầu tư ngành trọng điểm

Chiều 23/12, tại Hà Nội, Bộ Công Thương đã tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác năm 2024 và triển khai nhiệm vụ ngành công thương năm 2025.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn cho biết: Năm 2024, nước ta đạt và vượt toàn bộ 15/15 chỉ tiêu phát triển kinh tế-xã hội do Quốc hội đề ra. Tăng trưởng tổng ngân sách quốc nội (GDP) năm 2024 ước đạt khoảng 7%, thuộc nhóm ít quốc gia đạt tốc độ tăng trưởng cao trong khu vực, thế giới và được các tổ chức quốc tế đánh giá cao.

“Trong thành công chung của cả nước, có sự đóng góp hết sức quan trọng, toàn diện của ngành công thương trên cả 2 nhiệm vụ chính là hoàn thiện thể chế, chính sách, khung khổ pháp lý và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời kiến tạo, thúc đẩy phát triển sản xuất, kinh doanh”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Ngoài ra, Phó Thủ tướng ghi nhận quyết tâm cao của Bộ Công Thương trong triển khai chủ trương của Trung ương về rà soát, sắp xếp lại bộ máy, tổ chức với đề xuất tinh giảm tới gần 18% số đơn vị thuộc Bộ và biểu dương sự nỗ lực và những kết quả quan trọng mà ngành đạt được trong năm 2024. Tuy nhiên, với vai trò tiên phong, năm 2025 ngành công thương cần tập trung bứt tốc để thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021-2025. Bởi, đây là năm củng cố yếu tố nền tảng, làm tiền đề để nước ta tự tin bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình giàu mạnh, thịnh vượng của dân tộc, hướng tới thực hiện thắng lợi mục tiêu Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021-2030; đồng thời là năm tập trung tổ chức Đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV.

Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng cũng đặt ra mục tiêu đến năm 2025 nước ta trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp theo hướng hiện đại; đến năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng là nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại.

Phó Thủ tướng nhận định, mục tiêu năm 2025 phấn đấu tăng trưởng từ 8% trở lên để tạo đà, tạo lực, tạo thế cho giai đoạn 2026 – 2030 tăng trưởng ở mức 2 con số là yêu cầu rất cao. Điều này đòi hỏi nỗ lực rất lớn của cả hệ thống chính trị, của người dân và doanh nghiệp; trong đó, đòi hỏi ngành công thương cần khẳng định vai trò tiên phong trong tiến trình này.

Do đó, Phó Thủ tướng nêu một số vấn đề để ngành công thương nghiên cứu, triển khai trong quá trình thực hiện nhiệm vụ năm 2025 và các năm tiếp theo. Cụ thể, muốn giải phóng nguồn lực, thu hút đầu tư việc đầu tiên là phải tạo lập môi trường pháp lý thuận lợi, rõ ràng, minh bạch, khơi thông rào cản về thủ tục hành chính cho phát triển sản xuất công nghiệp và thúc đẩy thương mại. Vì vậy, cần tiếp tục xác định xây dựng thể chế, chính sách là một trong ba đột phá chiến lược.

Cùng đó, cần sớm rà soát, hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp, nhằm nâng cao năng lực độc lập, tự chủ, của nền sản xuất Việt Nam. Phát triển các ngành công nghiệp sử dụng nhiều công nghệ, có giá trị gia tăng cao và các ngành công nghiệp phát thải carbon thấp; ban hành cơ chế khuyến khích đủ mạnh để phát triển những lĩnh vực ưu tiên của các ngành công nghiệp trọng điểm như luyện kim; cơ khí chế tạo; công nghiệp điện tử, bán dẫn; phát triển hệ sinh thái công nghiệp năng lượng, công nghiệp phụ trợ.

Ngoài ra, triển khai giải pháp đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. Không để thiếu điện là yêu cầu bắt buộc và là một bài toán khó trong bối cảnh những năm vừa qua chưa có nhiều dự án nguồn điện mới, lưới điện được triển khai. Mặt khác, tăng cường xúc tiến thương mại, đa dạng hóa thị trường, chuỗi cung ứng; củng cố và mở rộng thị phần tại thị trường truyền thống; tạo bước đột phá mở rộng thị trường xuất khẩu mới có tiềm năng; chỉ đạo các cơ quan Thương vụ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan ngoại giao thực hiện tốt vai trò cầu nối cho doanh nghiệp 'bám rễ' thị trường.

Đặc biệt, đẩy mạnh phát triển thị trường nội địa, triển khai hiệu quả các chương trình, đề án về phát triển thị trường trong nước. Theo dõi sát tình hình thị trường, thực hiện biện pháp bảo đảm cân đối cung cầu hàng hóa, nhất là trong dịp cao điểm, Lễ, Tết, làm tiền đề triển khai giải pháp kích cầu tiêu dùng, thúc đẩy thương mại trong nước. Đồng thời, thực hiện tốt việc chống gian lận xuất xứ, hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, phòng vệ thương mại để bảo vệ nền kinh tế, doanh nghiệp, thị trường trong nước và phù hợp với các cam kết quốc tế.

Cuối cùng, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ triển khai khẩn trương việc sắp xếp tổ chức sau khi được Chính phủ phê duyệt để nhanh chóng ổn định tổ chức, đảm bảo không gián đoạn trong triển khai nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức mới phải hiệu quả, hiệu lực hơn tổ chức cũ.

“Hơn lúc nào hết, tập thể lãnh đạo, cán bộ, công nhân viên ngành công Thương cần đoàn kết, nỗ lực, quyết tâm cao hơn nữa, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm để dẫn dắt, thúc đẩy, ngành công thương phát triển”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Tiếp thu chỉ đạo của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên cho biết: Năm 2025, ngành công thương tập trung đổi mới, nâng cao chất lượng tham mưu xây dựng thể chế; xác định đây là nhiệm vụ “đột phá của đột phá”, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, khả thi, thúc đẩy thu hút đầu tư phát triển công nghiệp, năng lượng và thương mại. Mặt khác, đổi mới, nâng cao chất lượng công tác tham mưu xây dựng thể chế; xác định đây là nhiệm vụ “đột phá của đột phá”, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, khả thi, thúc đẩy thu hút đầu tư phát triển công nghiệp, năng lượng và thương mại.

Trước mắt, Bộ tập trung hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thực hiện Luật Điện lực (sửa đổi) và các Nghị định của Chính phủ về cơ chế, chính sách về phát triển công nghiệp, nhất là các ngành công nghiệp nền tảng; các loại hình năng lượng mới; xây dựng quy định về khung giá các loại hình điện năng, giá điện 2 thành phần, giá điện theo giờ và các dự thảo Nghị định về cơ chế phát triển các dự án điện khí thiên nhiên và điện gió ngoài khơi, góp phần thúc đẩy thu hút đầu tư và phát triển thị trường điện cạnh tranh. Cùng đó, khẩn trương triển khai rà soát, điều chỉnh Quy hoạch điện VIII và các nhiệm vụ liên quan đến Chương trình phát triển điện hạt nhân và dự án điện hạt nhân Ninh Thuận theo chỉ đạo của Chính phủ.

Đồng thời, hoàn thiện dự thảo Luật Hóa chất, Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, Luật Sản xuất sản phẩm công nghiệp trọng điểm và Luật Quản lý thương mại điện tử để trình Quốc hội thông qua tại các kỳ họp tới. Chủ động đề xuất với cấp có thẩm quyền cho áp dụng đại trà sau thí điểm ở một số địa phương về một số cơ chế, chính sách có tính đột phá phù hợp để khơi thông và giải phóng các nguồn lực cho phát triển của ngành. Ngoài ra, ngành công thương tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu ngành công nghiệp theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả; khai thác các động lực tăng trưởng mới như chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế chia sẻ và các ngành công nghệ cao như chíp, bán dẫn, công nghệ AI…

Đặc biệt, tăng cường hội nhập kinh tế quốc tế; chủ động tham mưu khai thác có hiệu quả cơ hội từ quan hệ đối ngoại với nước lớn để đón đầu làn sóng dịch chuyển đầu tư ngành trọng điểm sang nước thứ 3 của các tập đoàn đa quốc gia; kết nối chặt chẽ giữa các doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt.

Tiếp tục phát huy tốt vai trò của hệ thống cơ quan Thương vụ Việt Nam ở ngoài nước trong hỗ trợ địa phương, doanh nghiệp khai thác hiệu quả các FTA mà Việt Nam là thành viên; đồng thời, tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp chuyển mạnh sang xuất khẩu chính ngạch gắn với xây dựng thương hiệu, thúc đẩy xuất khẩu bền vững.

Bên cạnh đó, Bộ sẽ nâng cao hiệu quả xúc tiến thương mại, kết hợp chặt chẽ giữa thương mại truyền thống với thương mại hiện đại; đẩy mạnh phát triển thương mại điện tử, kinh tế số; giám sát thị trường nội địa và nâng cao năng lực phòng vệ thương mại, bảo vệ lợi ích của người sản xuất và người tiêu dùng, phù hợp với cam kết quốc tế. Đặc biệt, Bộ chú trọng việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của Bộ và các đơn vị thuộc Bộ, bảo đảm tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Sau hội nghị này, Lãnh đạo Bộ sẽ tiếp tục chỉ đạo bổ sung, hoàn thiện Kế hoạch hành động của ngành trong năm tới và tập trung tổ chức thực hiện quyết liệt, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp đề ra với nỗ lực cao nhất nhằm thực hiện thắng lợi, toàn diện các mục tiêu, nhiệm vụ được giao, đóng góp xứng đáng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.