Dự báo mới nhất của ILO về thị trường lao động toàn cầu

Theo ILO, thị trường lao động toàn cầu đang tỏ ra kiên cường hơn dự kiến trước các cú sốc kinh tế với tỷ lệ thất nghiệp ước tính ở mức 4,9% trong giai đoạn 2024 - 2025 và sẽ tiếp tục duy trì ở mức này cho đến năm 2027.

Con số này tương đương khoảng 186 triệu người thất nghiệp trong năm nay. Song ILO cũng nêu rõ thị trường lao động lại đang thiếu hụt trầm trọng các công việc có thu nhập tốt.

Theo đánh giá của bà Caroline Fredrickson, trưởng bộ phận nghiên cứu của ILO, "thị trường lao động toàn cầu có vẻ ổn định, nhưng khá mong manh" và "vẻ bình lặng bề ngoài đang che giấu những vấn đề sâu sắc bên trong chưa được giải quyết". 

Một trong những rủi ro lớn nhất được ILO chỉ ra là tác động từ chính sách thuế quan. Trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt các mức thuế rất cao lên cả đồng minh và đối thủ, báo cáo cảnh báo rằng sự gián đoạn do bất ổn thương mại, cộng hưởng với những chuyển dịch dài hạn, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị trường lao động.

Mô hình của ILO chỉ ra rằng bất ổn gia tăng trong chính sách thương mại có thể làm giảm thu nhập từ lao động, kéo theo sự sụt giảm tiền lương thực tế cho cả lao động có tay nghề và phổ thông.

Đáng chú ý, Đông Nam Á, Nam Á và châu Âu là những khu vực dễ bị tổn thương nhất. Báo cáo nhấn mạnh, năm 2024 có tới 465 triệu việc làm trên toàn cầu phụ thuộc vào nhu cầu nước ngoài thông qua xuất khẩu.

Ông Gilbert Houngbo, người đứng đầu ILO, nhấn mạnh tăng trưởng kinh tế ổn định không nên khiến thế giới sao lãng khỏi thực tế rằng hàng trăm triệu người lao động vẫn bị mắc kẹt trong đói nghèo.

Số liệu cho thấy gần 300 triệu người lao động vẫn sống trong cảnh nghèo đói cùng cực (tương đương thu nhập dưới 3 USD/ngày). Đồng thời, khoảng 2,1 tỷ người dự kiến sẽ phải làm các công việc phi chính thức trong năm nay, thiếu vắng sự bảo trợ xã hội và an ninh việc làm.

Bên cạnh đó, giới trẻ đang đối mặt với khó khăn chồng chất. Tỷ lệ thất nghiệp ở độ tuổi 15-24 dự kiến đạt 12,4% vào năm 2025, với 260 triệu người trẻ không có việc làm, không đi học hoặc không được đào tạo (NEET).

ILO cảnh báo trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa có thể làm trầm trọng thêm tình hình khó khăn, đặc biệt đối với giới trẻ có trình độ tại các nước giàu đang tìm kiếm công việc kỹ năng cao đầu tiên. Báo cáo cũng chỉ ra sự bất bình đẳng giới vẫn ăn sâu bám rễ, khi phụ nữ chỉ chiếm 2/5 lực lượng lao động toàn cầu.

Bà Fredrickson cho rằng nếu không có hành động quyết liệt, sự ổn định hôm nay có nguy cơ nhường chỗ cho những bất bình đẳng sâu sắc hơn trong tương lai.