Dư địa giảm giá “vàng đen” ngày càng thu hẹp

Lần đầu tiên kể từ cuối tháng 7/2026, giá dầu Brent đã vượt ngưỡng 100 USD/thùng trong phiên giao dịch 9/9, khi giao tranh giữa Mỹ và Iran tái diễn, cùng các vụ tấn công nhằm vào tàu chở dầu làm gia tăng lo ngại về nguồn cung dầu từ Trung Đông.

Lượng dầu vận chuyển qua eo biển Hormuz hiện đã giảm xuống dưới 2 triệu thùng/ngày, so với khoảng 8-9 triệu thùng/ngày trước khi giao tranh tái diễn. Trong khi đó, các tuyến xuất khẩu thay thế cũng ngày càng đối mặt với nguy cơ bị tấn công.

Lượng dầu tồn kho giảm và tình trạng gián đoạn nguồn cung kéo dài có thể khiến giá dầu tiếp tục ở mức cao. Giá dầu giao ngay tại một số thị trường vật chất đã vượt 100 USD/thùng, trong khi chưa có dấu hiệu rõ ràng cho thấy Mỹ và Iran sẽ sớm hạ nhiệt căng thẳng.

Trong nhiều tháng qua, giá dầu thô chịu sức ép giảm do các báo cáo cho thấy hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz được cải thiện. Ngay cả sau khi lệnh ngừng bắn giữa Iran và Mỹ hồi tháng 6/2026 đổ vỡ, số tàu chở dầu qua lại eo biển Hormuz vẫn cao hơn so với thời điểm xung đột vừa diễn ra vào mùa Xuân. Tuy nhiên, tình hình đã thay đổi sau đợt căng thẳng mới nhất tại tuyến hàng hải quan trọng này, đẩy giá dầu Brent vượt 100 USD/thùng trong sáng 9/9.

Các báo cáo về việc dòng dầu thô xuất khẩu từ Vịnh Ba Tư phục hồi là yếu tố chính giúp kiềm chế đà tăng giá dầu. Theo các số liệu gần đây, lượng dầu xuất khẩu bình quân mỗi ngày trong đầu tháng 8 đạt 6-8 triệu thùng. Công ty nghiên cứu năng lượng Rystad Energy thậm chí ước tính con số này cao hơn, ở mức 8-9 triệu thùng/ngày vào cuối tháng 8. Tuy nhiên, đó là thời điểm trước khi giao tranh giữa lực lượng Mỹ và Iran tái diễn, khiến lượng dầu vận chuyển hàng ngày giảm mạnh xuống dưới 2 triệu thùng.

Mỹ cho biết đã phá hủy 5 tàu chở dầu của Iran tại Vịnh Ba Tư. Đáp lại, Iran tấn công một căn cứ của Mỹ ở Jordan (Gioóc-đan). Tuy nhiên, những kịch bản bi quan nhất về giá dầu vẫn chưa xảy ra. Nguyên nhân là các nước sản xuất dầu Trung Đông đã tìm được những tuyến đường thay thế để đưa dầu thô ra thị trường quốc tế. Phần lớn trong số này là các đường ống dẫn dầu tới những cảng nằm ngoài eo biển Hormuz.

Đối với Các Tiểu vương quốc A-rập Thống nhất (UAE), đó là đường ống dẫn dầu tới cảng Fujairah, nằm ngay bên ngoài eo biển Hormuz. Với Iraq, đó là đường ống đưa dầu thô tới Thổ Nhĩ Kỳ và bờ biển Địa Trung Hải. Còn Saudi Arabia  (A-rập xê-út) sử dụng tuyến đường ống East-West, trong đó dòng chảy được đảo chiều để đưa dầu tới cảng Yanbu trên Biển Đỏ, gần khu vực hoạt động của lực lượng Houthi tại Yemen.

Trong bối cảnh giá dầu Brent đã vượt 100 USD/thùng, câu hỏi đặt ra là liệu giá có thể duy trì trên ngưỡng này và thậm chí tăng mạnh hơn nữa hay không. Thế giới đang sử dụng lượng dầu trong kho dự trữ để bù đắp phần nguồn cung bị gián đoạn, qua đó hạn chế tác động của cú sốc giá. Tuy nhiên, nguồn dầu dự trữ không phải là vô hạn.

Trong Báo cáo thị trường dầu mỏ hàng tháng mới nhất, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết tính đến tháng 7/2026, khoảng 8,3 triệu thùng/ngày công suất sản xuất dầu tại Trung Đông vẫn chưa được khôi phục. IEA cũng cho biết lượng dầu tồn kho toàn cầu đã giảm 69 triệu thùng trong tháng 7, sau các đợt giảm trước đó. Tính bình quân, lượng tồn kho giảm khoảng 2,7 triệu thùng/ngày. Lượng dầu tồn kho dự kiến tiếp tục giảm khi giao tranh tại Trung Đông kéo dài, qua đó tạo thêm sức ép đẩy giá dầu lên cao.

Diễn biến trên không cho thấy triển vọng giá dầu sẽ giảm trong thời gian tới, đặc biệt khi chưa có thông tin rõ ràng nào về khả năng Iran và Mỹ nối lại các cuộc đàm phán hòa bình. Đây là tín hiệu đáng lo ngại bởi nhu cầu dầu thô thường tăng trong quý cuối năm. Tất nhiên, giá dầu cao sẽ khiến nhu cầu giảm, nhưng mức giảm thường có giới hạn do các sản phẩm dầu mỏ giữ vai trò thiết yếu đối với hoạt động của nền kinh tế.