Đức thay đổi kế hoạch chi tiêu, vực dậy nền kinh tế

Ngày 14/11, các nghị sĩ Đức cho biết, Ủy ban Ngân sách Quốc hội nước này đã thông qua kế hoạch chi tiêu sửa đổi năm 2026, trong đó có khoản vay nợ cao hơn đáng kể so với dự kiến ban đầu, trong bối cảnh Chính phủ chuẩn bị cho một đợt đầu tư lớn vào hạ tầng và quốc phòng.

Trước đó, ngày 13/11, Thủ tướng Friedrich Merz và các đối tác trong liên minh của ông đã thống nhất một loạt biện pháp hỗ trợ nền kinh tế, nổi bật là giảm giá điện công nghiệp cho các ngành then chốt.

Theo đó, chính phủ sẽ giảm giá điện cho các ngành thép, hóa chất… xuống còn 5 cent/kWh trong giai đoạn 2026–2028. Liên minh CDU/CSU - SPD cũng đồng ý hủy việc tăng thuế hàng không, giúp ngành này tiết kiệm khoảng 350 triệu euro.

Phát biểu khi công bố các chính sách, Thủ tướng Merz nêu rõ: “Một nước Đức hùng mạnh cần một nền kinh tế vững mạnh và những việc làm ổn định, được trả lương cao”.

Nhằm vực dậy nền kinh tế lớn nhất châu Âu sau hai năm suy thoái, chính quyền của Thủ tướng Merz đã nới lỏng quy tắc nợ, cho phép tăng chi tiêu mạnh tay.

Theo nghị sĩ Sebastian Schaefer  - người phát ngôn về vấn đề ngân sách của đảng Xanh, tổng chi ngân sách 2026 của Đức dự kiến đạt 524,5 tỷ euro (tương đương 610 tỷ USD), trong đó khoản vay mới là gần 98 tỷ euro. Con số này cao hơn mức dự thảo được phê duyệt hồi tháng 7/2025 (89,9 tỷ euro). Trong năm 2025, khoản vay mới dự kiến sẽ vào khoảng 82 tỷ euro.

Phần lớn khoản vay bổ sung nhằm phục vụ tái thiết quân đội - vốn trong tình trạng thiếu hụt ngân sách khi Đức đẩy mạnh tái vũ trang. Tuy nhiên, cách tiếp cận dựa trên vay nợ đã gây chia rẽ trong một quốc gia vốn tự hào về mức nợ thấp. Một số ý kiến cho rằng Chính phủ đang trông chờ tăng trưởng ngắn hạn thay vì cải cách dài hạn.

Ông Schaefer cáo buộc liên minh bảo thủ Dân chủ/Xã hội Cơ đốc giáo (CDU/CSU) của Đức và đảng Dân chủ xã hội trung tả (SPD) “không có kế hoạch cho tương lai”, đồng thời “lãng phí” quỹ đặc biệt dành cho hạ tầng và khí hậu. Bộ trưởng Tài chính Lars Klingbeil cho biết điều này dự kiến sẽ khiến nhà nước thiệt hại từ 3 đến 5 tỷ euro.

Liên minh CDU/CSU - SPD cũng đã đồng ý đảo ngược việc tăng thuế đối với ngành hàng không, điều này sẽ mang lại khoản tiết kiệm khoảng 350 triệu euro cho ngành này.