Trung Quốc đẩy mạnh phát triển kinh tế thông minh

Một công nhân đang huấn luyện robot công nghiệp dạng người tại trung tâm đào tạo dữ liệu cho robot dạng người ở Công viên Shougang, Bắc Kinh, Trung Quốc. Ảnh: Getty Images

Đây là nội dung đáng chú ý trong hai báo cáo về phát triển Internet thế giới và Internet Trung Quốc năm 2026, được công bố ngày 4/11 tại Hội nghị Thượng đỉnh Hội nghị Internet thế giới 2026 ở Ô Trấn, tỉnh Chiết Giang.

Báo cáo Phát triển Internet Trung Quốc năm 2026 cho biết, quy mô thị trường tác nhân AI dành cho doanh nghiệp tại nước này đã tăng lên 21,2 tỷ NDT (khoảng 2,97 tỷ USD) trong năm 2025. Trong khi đó, thị trường trí tuệ hiện thân đạt khoảng 9.150 tỷ NDT, tăng 20,4% so với năm trước. Ngành công nghiệp AI duy trì tốc độ tăng trưởng khá nhanh, quy mô doanh nghiệp và thị trường đều mở rộng rõ rệt.

Báo cáo nhận định AI là công nghệ chiến lược có vai trò dẫn dắt tương lai, với hoạt động đổi mới công nghệ đang bước vào giai đoạn sôi động chưa từng có. Các công nghệ thông minh dựa trên kết nối vạn vật, phối hợp giữa con người và máy móc, tích hợp liên ngành và sáng tạo, chia sẻ chung đang tạo ra những động lực phát triển mới, góp phần tái định hình sâu sắc phương thức sản xuất và đời sống, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao phúc lợi con người.

Trong khi đó, Báo cáo Phát triển Internet thế giới năm 2026, với góc nhìn toàn cầu, tổng kết tình hình phát triển Internet trên thế giới trong 1 năm qua. Báo cáo cho biết các tổ chức quốc tế, các quốc gia và khu vực chủ chốt đã tăng cường hợp tác về những vấn đề quan trọng trong không gian mạng, cùng thúc đẩy xây dựng cộng đồng chia sẻ tương lai trên không gian mạng bước sang giai đoạn mới.

Đáng chú ý, nhiều quốc gia trên thế giới đã đưa AI vào chiến lược quốc gia, đẩy nhanh nghiên cứu, phát triển công nghệ và ứng dụng công nghiệp, đồng thời xây dựng các quy tắc quản trị nhằm giành lợi thế chủ động trong lĩnh vực này.

Cũng tại hội nghị, Trung Quốc đã đề xuất Sáng kiến Hợp tác phát triển và đổi mới Internet thông minh, kêu gọi các quốc gia tăng cường phối hợp trong nghiên cứu công nghệ, xây dựng hạ tầng, phát triển ứng dụng AI, chia sẻ dữ liệu và hoàn thiện cơ chế quản trị, hướng tới xây dựng không gian Internet thông minh mở, an toàn, đáng tin cậy và mang lại lợi ích chung.

Sáng kiến do Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc phối hợp với các bên liên quan đề xuất. Văn kiện xác định Internet thông minh là không gian mạng thế hệ mới hình thành trên cơ sở kết hợp sâu giữa AI và Internet, đang tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với kiến trúc công nghệ, hạ tầng, hệ sinh thái ứng dụng, hệ thống công nghiệp và phương thức quản trị Internet.

Với nguyên tắc lấy con người làm trung tâm và phát triển AI vì lợi ích chung, sáng kiến đề xuất 8 định hướng hợp tác:

Thứ nhất, tăng cường đổi mới công nghệ, thúc đẩy sự phát triển của mạng Internet thông minh thông qua đầu tư nghiên cứu các công nghệ nền tảng, kiến trúc mạng thông minh nguyên bản, giao thức truyền tải mới và tích hợp năng lực tính toán với mạng lưới.

Thứ hai, phối hợp xây dựng hạ tầng thông tin thế hệ mới, bao gồm IPv6, 5G-A/6G, Internet vệ tinh và năng lực tính toán thông minh, nhằm hình thành hệ thống kết nối rộng khắp, mở và chia sẻ.

Thứ ba, thúc đẩy hợp tác giữa các tác nhân AI, xây dựng các tiêu chuẩn quốc tế mở, không phân biệt đối xử và minh bạch về khả năng tương tác.

Thứ tư, mở rộng các kịch bản ứng dụng và phát triển hệ sinh thái công nghiệp, thúc đẩy đổi mới các thiết bị đầu cuối thông minh như điện thoại AI, robot hình người và trí tuệ hiện thân. Sáng kiến khuyến khích ứng dụng Internet thông minh trong nghiên cứu khoa học, sản xuất công nghiệp, dịch vụ dân sinh và quản trị xã hội, đồng thời phát triển các mô hình kinh doanh mới như mô hình AI dưới dạng dịch vụ và tác nhân AI dưới dạng dịch vụ.

Thứ 5, thúc đẩy lưu thông dữ liệu và khai thác giá trị dữ liệu, xây dựng cơ chế thuận tiện, hiệu quả và an toàn cho hoạt động lưu chuyển dữ liệu xuyên biên giới trên cơ sở tôn trọng sự khác biệt về thể chế giữa các quốc gia, bảo đảm các nguyên tắc cởi mở, bao trùm, an toàn, hợp tác và không phân biệt đối xử.

Thứ 6, tăng cường bảo đảm an ninh và phòng ngừa rủi ro mới phát sinh từ AI, trong đó chú trọng các nguy cơ như đầu độc dữ liệu và mất kiểm soát hành vi của tác nhân AI.

Thứ 7, nâng cao năng lực số và thu hẹp khoảng cách thông minh thông qua đưa kiến thức, kỹ năng số và AI vào hệ thống giáo dục, đào tạo; ưu tiên hỗ trợ các nước đang phát triển, khu vực vùng sâu, vùng xa và nhóm yếu thế tiếp cận nguồn lực giáo dục, đào tạo.

Thứ 8, hoàn thiện đối thoại và cơ chế quản trị Internet thông minh trên các diễn đàn đa phương, trong đó có Liên hợp quốc (LHQ).

Thông qua sáng kiến này, Trung Quốc bày tỏ mong muốn hợp tác với các bên xây dựng Internet thông minh lấy con người làm trung tâm, thúc đẩy đổi mới mở, bảo đảm an toàn, tin cậy và chia sẻ lợi ích rộng rãi, qua đó chuyển hóa thành tựu đổi mới công nghệ thành phúc lợi chung cho người dân các nước, đóng góp vào xây dựng cộng đồng chia sẻ tương lai trên không gian mạng.