Giá muối đầu vụ tăng, diêm dân thêm động lực bám nghề

Giá muối đầu vụ năm nay tăng hơn so với những năm trước đã tạo tâm lý phấn khởi, giúp diêm dân thêm tin tưởng, kỳ vọng vào một vụ sản xuất thắng lợi.

 

* Khởi sắc trên cánh đồng muối

Mới 13 giờ, mặt ruộng vẫn bỏng rát dưới cái nắng như đổ lửa của những ngày đầu hè, nhưng trên cánh đồng muối xã Giao Bình - địa phương có diện tích sản xuất muối lớn nhất tỉnh Ninh Bình, không khí lao động đã rất nhộn nhịp. Đông đảo diêm dân có mặt ngoài đồng, người thu gom cát đưa vào hệ thống lọc để lấy nước mặn phục vụ sản xuất muối, người cần mẫn múc nước biển tưới lên các ô lọc nhằm tạo độ mặn.

Chia sẻ về vụ muối năm nay, ông Vũ Viết Hải, xóm Long Thành cho biết, nắng nóng là yếu tố quyết định đến năng suất và chất lượng muối. Càng nhiều nắng, thời gian kết tinh càng được rút ngắn, sản lượng thu hoạch càng cao. Năm nay, thời tiết khá thuận lợi khi từ đầu tháng 5 đến nay liên tục xuất hiện các đợt nắng lớn, tạo điều kiện để diêm dân đẩy mạnh sản xuất.

Theo ông Hải, để có được những hạt muối trắng sạch, người dân phải bắt đầu công việc từ sáng sớm với các công đoạn phơi cát, dẫn và tưới nước biển lên ô lọc sân phơi. Đến buổi chiều, bà con tiếp tục ra đồng thu cát và gom những hạt muối đã kết tinh rồi cho vào lều đựng muối.

Theo kinh nghiệm của các diêm dân, nếu thời tiết thuận lợi với nắng to kéo dài, đến giữa buổi chiều muối đã cơ bản kết tinh hoàn toàn trên sân phơi. Khi đó, người dân sẽ bắt đầu thu hoạch để bảo đảm chất lượng sản phẩm. Từng hạt muối trắng được cào gom thành đống, xúc lên xe chuyên dụng đưa về kho bảo quản. Thông thường, sau vài ngày tích lũy, khi sản lượng lượng muối trong kho đủ lớn, người dân sẽ tiến hành xuất bán cho các thương lái.

Theo ông Vũ Viết Hải, sau nhiều năm giá muối bấp bênh, vụ muối năm nay mang đến nhiều tín hiệu tích cực khi giá thu mua tại ruộng đang dao động ở mức khoảng 2.000 đồng/kg, cao hơn so với các năm trước. Cùng với điều kiện thời tiết thuận lợi, nắng nhiều và kéo dài, năng suất muối cũng được cải thiện đáng kể. Trung bình mỗi ngày, một lao động có thể làm được hơn 100kg muối. Bà con kỳ vọng giá muối sẽ tiếp tục ổn định đến cuối vụ để người làm muối có thêm thu nhập, cải thiện đời sống.

Đã hơn 20 năm gắn bó với những ruộng muối ven biển, bà Lê Thị Loan, xóm Long Thành không giấu được niềm vui khi nhắc đến vụ muối năm nay. Theo bà, mỗi ngày hai vợ chồng có thể làm được hơn 10 phương muối, tương đương khoảng 240kg. Từ đầu vụ đến nay, gia đình đã bán được trên 5 triệu đồng tiền muối. Dù công việc vất vả, nhưng mức thu nhập từ 450.000-500.000 đồng/ngày đối với hai lao động đã mang lại động lực để gia đình tiếp tục gắn bó với nghề truyền thống.

* Nỗ lực nâng cao giá trị hạt muối

Theo các diêm dân, để làm ra những hạt muối trắng tinh, người dân phải bỏ ra không ít công sức và chi phí đầu tư. Chỉ riêng việc tu sửa sân phơi, ô chạt, mua cát và cải tạo đồng muối đã tiêu tốn khoảng 3-4 triệu đồng/sào (360m²). Đối với những diện tích làm mới, mức đầu tư có thể lên tới 10-12 triệu đồng/sào, chưa kể chi phí xây dựng kho chứa muối. Trong khi đó, nghề làm muối phụ thuộc lớn vào thời tiết, giá cả thị trường thường xuyên biến động khiến thu nhập của người dân thiếu ổn định.

Ông Nguyễn Văn Đức, người có hơn 30 năm gắn bó với nghề làm muối tại địa phương cho biết: “Khoảng 15 năm trước, cánh đồng muối nơi đây luôn nhộn nhịp người lao động. Tuy nhiên, những năm gần đây, do giá muối thường xuyên ở mức thấp, đầu ra không ổn định trong khi công việc sản xuất muối đòi hỏi nhiều công sức nên ngày càng nhiều diện tích muối bị bỏ hoang”.

Trước đây, xã Giao Bình có khoảng 230ha sản xuất muối. Tuy nhiên, do hiệu quả kinh tế không cao, thu nhập bấp bênh và phụ thuộc nhiều vào thời tiết nên ngày càng ít người còn gắn bó với nghề. Nhiều diện tích đồng muối bị bỏ hoang hoặc ngừng sản xuất, khiến diện tích làm muối của địa phương hiện chỉ còn 62ha. Cùng với đó, số lượng lao động làm muối cũng giảm mạnh qua từng năm, hiện toàn xã còn khoảng 500 diêm dân duy trì nghề truyền thống.

Để duy trì nghề muối và cải thiện đời sống cho người dân, chính quyền địa phương thời gian qua đã thường xuyên tổ chức các lớp phổ biến kiến thức về sản xuất muối sạch; vận động người dân ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất. Đồng thời, hỗ trợ các doanh nghiệp, hợp tác xã sản xuất muối tham gia các hội chợ giới thiệu nông sản an toàn, sản phẩm OCOP nhằm quảng bá, mở rộng thị trường tiêu thụ.

Ông Nguyễn Văn Dương, Phó trưởng Phòng Kinh tế xã Giao Bình cho biết, địa phương đã đầu tư kiên cố hóa hệ thống kênh mương thủy lợi, thường xuyên nạo vét các tuyến dẫn nước phục vụ sản xuất; đồng thời vận động, hỗ trợ người dân phát triển các sản phẩm muối sạch, đẩy mạnh liên kết tiêu thụ theo chuỗi giá trị. Đặc biệt, cánh đồng muối Giao Bình đã được quy hoạch thành điểm du lịch trải nghiệm. Đây được xem là hướng đi giàu tiềm năng, không chỉ góp phần quảng bá nghề làm muối truyền thống mà còn mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao giá trị hạt muối.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Giao Bình Nguyễn Đức Chỉnh, chính quyền địa phương luôn quan tâm, đồng hành cùng bà con diêm dân. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục chỉ đạo các cơ quan chuyên môn nghiên cứu, tham mưu, kiến nghị với các cấp có thẩm quyền ban hành các cơ chế, chính sách hỗ trợ phù hợp, kịp thời nhằm tháo gỡ khó khăn, tạo động lực để người dân yên tâm gắn bó lâu dài với nghề muối.