Giải mã "lỗ hổng" rủi ro và giải pháp bảo hiểm cho doanh nghiệp logistics

Hiệp hội doanh nghiệp dịch vụ logistics (VLA) tổ chức hội thảo trực tuyến “Trách nhiệm - Rủi ro - Giải pháp Bảo hiểm cho Doanh nghiệp Logistics trong tình hình mới”, nhằm trang bị "tấm khiên" pháp lý và tài chính vững chắc cho các doanh nghiệp hội viên. Ảnh: Đặng Thị Anh Thư/Bnews/vnanet.vn

Trước nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng và rủi ro gia tăng từ sức nóng địa chính trị tại Trung Đông, chiều 24/3, Hiệp hội doanh nghiệp dịch vụ logistics (VLA) tổ chức hội thảo trực tuyến "Trách nhiệm - Rủi ro - Giải pháp Bảo hiểm cho Doanh nghiệp Logistics trong tình hình mới", qua đó nhằm trang bị "tấm khiên" pháp lý và tài chính vững chắc cho các doanh nghiệp hội viên.

Phát biểu khai mạc sự kiện, ông Nguyễn Đức Bình, Tổng thư ký Hiệp hội VLA bày tỏ sự tin tưởng chương trình sẽ mang đến những thông tin thiết thực, giúp các doanh nghiệp hội viên nhận diện rõ rủi ro để bảo vệ mình trong môi trường kinh doanh đầy biến động hiện nay.

Phân tích sâu về bức tranh rủi ro, ông Hoàng Anh Phước, đại diện Công ty môi giới bảo hiểm Bảo An và cũng là thành viên Ban Pháp luật VLA chỉ ra, dịch vụ logistics bao gồm rất nhiều công đoạn phức tạp từ khâu bốc xếp, vận chuyển, lưu kho bãi, đóng gói cho đến làm thủ tục hải quan. Mỗi khâu đều tiềm ẩn vô số những rủi ro cố hữu như tai nạn, đắm tàu, cháy nổ, trễ hạn giao hàng, hay những sai sót trong thủ tục giấy tờ.

Theo pháp luật Việt Nam và các công ước quốc tế như công ước Warsaw, Montreal, Hague-Visby, người giao nhận luôn có một giới hạn bồi thường nhất định. Cụ thể, theo Nghị định 163/2017/NĐ-CP, nếu các bên không có thỏa thuận và khách hàng không thông báo trước giá trị hàng hóa, giới hạn trách nhiệm bồi thường tối đa của người vận chuyển là 500 triệu đồng cho mỗi yêu cầu. Tuy nhiên, ông Phước cảnh báo rủi ro lớn nhất là doanh nghiệp sẽ "bị mất quyền giới hạn trách nhiệm nếu chứng minh được họ đã hành động một cách có chủ ý hoặc liều lĩnh". Để đối phó với thực trạng đó, việc chuyển giao rủi ro thông qua bảo hiểm là một giải pháp tài chính sống còn, giúp doanh nghiệp ổn định kinh doanh bằng cách biến những rủi ro tiềm tàng thành những khoản chi phí cố định như phí bảo hiểm.

Cung cấp góc nhìn từ nhà bảo hiểm, bà Vũ Thị Thanh Dung, Giám đốc chi nhánh Hà Nội của Công ty Bảo hiểm QBE Việt Nam, đã giới thiệu chi tiết 4 phần của đơn bảo hiểm trách nhiệm người giao nhận, bao gồm: Bảo hiểm hàng hóa và các trách nhiệm liên quan; Trách nhiệm với bên thứ ba; Tiền phạt và thuế; cùng các chi phí khiếu nại.

Điểm nhấn đáng chú ý nhất là việc chỉ ra sự nhầm lẫn của nhiều doanh nghiệp hiện nay giữa Bảo hiểm hàng hóa và Bảo hiểm trách nhiệm người giao nhận. Bảo hiểm hàng hóa là để bảo vệ chủ hàng (bồi thường trên giá trị hóa đơn lô hàng), trong khi Bảo hiểm trách nhiệm bảo vệ chính công ty logistics trước các khiếu nại pháp lý (bồi thường theo giới hạn quy định, tính phí dựa trên doanh thu cước).

Bà Dung nhấn mạnh một thực tế: "Nhiều doanh nghiệp giao nhận lầm tưởng rằng chỉ cần thay mặt chủ hàng thu xếp bảo hiểm hàng hóa là mình được miễn trách nhiệm. Thực tế, khi hàng hỏng do lỗi sơ suất của người giao nhận, bảo hiểm hàng hóa sẽ đền cho chủ hàng, sau đó họ có quyền thế quyền chủ hàng để quay lại khởi kiện chính công ty giao nhận". Do đó, việc tự trang bị đơn bảo hiểm trách nhiệm độc lập là bắt buộc để doanh nghiệp tự cứu mình.

Phiên hỏi đáp được điều phối bởi Luật sư Ngô Khắc Lễ đề cập tới vấn đề cấp bách như ảnh hưởng của chiến sự tại khu vực Trung Đông và Iran. Theo đó xác định rõ, tổn thất phát sinh trực tiếp hay gián tiếp từ chiến tranh bị loại trừ hoàn toàn trong đơn bảo hiểm trách nhiệm tiêu chuẩn. Tuy nhiên, người vận chuyển sẽ được miễn trách nhiệm bồi thường cho khách hàng do đây là sự kiện bất khả kháng được luật định. Đối với việc bảo vệ hàng hóa, doanh nghiệp cần tư vấn cho chủ hàng mua bổ sung các điều khoản mở rộng về chiến tranh và bạo loạn vào đơn bảo hiểm hàng hóa. Ngoài ra, để ứng phó với việc các hãng tàu đột ngột thay đổi hành trình và áp dụng phụ phí chiến tranh, doanh nghiệp logistics cần minh bạch ngay từ đầu và quy định rõ trong hợp đồng về việc chuyển tiếp các khoản phụ phí này cho chủ hàng nhằm tránh tranh chấp.

Về trách nhiệm khi sử dụng nhà thầu phụ, các chuyên gia làm rõ, khi thuê bên thứ ba vận chuyển, doanh nghiệp logistics gốc vẫn phải chịu trách nhiệm pháp lý cao nhất với khách hàng nếu nhà thầu phụ gây ra tổn thất. Công ty bảo hiểm có thể bồi thường trước cho doanh nghiệp logistics, sau đó sẽ đi đòi lại nhà thầu phụ. Chính vì vậy, doanh nghiệp phải luôn kiểm tra uy tín, năng lực tài chính và yêu cầu nhà thầu phụ duy trì hợp đồng bảo hiểm đầy đủ...