Giải pháp đảm bảo an toàn thực phẩm ở các chợ

Phát biểu tại hội thảo "Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tại chợ trên địa bàn thành phố Hà Nội" do Sở Công Thương Hà Nội tổ chức ngày 15/11, bà Trần Thị Phương Lan, quyền Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội cho biết, việc kiểm soát an toàn vệ sinh thực phẩm đối với hệ thống phân phối hiện đại cơ bản là đảm bảo. Tại hệ thống chợ, việc kiểm soát an toàn vệ sinh vẫn chưa đạt được như mong muốn.

Trong quá trình triển khai vẫn còn nhiều bất cập như nhận thức của các hộ tiểu thương còn yếu, chưa chấp hành vệ sinh an toàn thực phẩm; truy xuất nguồn gốc thực phẩm chưa được làm thường xuyên; người tiêu dùng vẫn còn "tiện đâu mua đấy" không để ý đến nguồn gốc sản phẩm, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.

Do đó, vẫn còn xảy ra tình trạng mất an toàn vệ sinh thực phẩm, ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng rất cần các giải pháp nhằm nâng cao an toàn vệ sinh thực phẩm tại các chợ trên địa bàn thành phố- bà Trần Thị Phương Lan nhấn mạnh.

Theo báo cáo của Sở Công Thương Hà Nội, thành phố có 29 trung tâm thương mại, 132 siêu thị, 453 chợ, 18 nghìn cơ sở sản xuất kinh doanh thực phẩm. Trong số đó, hệ thống chợ phục vụ 60% nhu cầu tiêu dùng, mua sắm thực phẩm trên địa bàn. Chợ truyền thống còn gắn với văn hóa tiêu dùng, lịch sử, chợ mang đậm nét bản sắc văn hóa của người dân.

Hiện nay, Sở Công Thương Hà Nội đang hướng dẫn một số chợ lắp đặt nhà xét nghiệm nhanh tại chợ để người tiêu dùng khi mua sắm có thể kiểm định nhanh chất lượng hàng hóa. Phân cấp toàn diện việc quản lý chợ cho các quận, huyện, thị xã;…

Bà Lê Thị Hằng, Trưởng phòng Nghiệp vụ, Sở Y tế Hà Nội cho biết, qua khảo sát tại chợ đầu mối Minh Khai (quận Bắc Từ Liêm) và chợ đầu mối phía Nam (quận Hoàng Mai) - cho thấy, đây là nơi cung ứng lượng hàng hóa, thực phẩm lớn trên địa bàn. Nhưng cả hai chợ này đều được đầu tư xây dựng từ lâu, cơ sở vật chất không bảo đảm các điều kiện hoạt động chợ về vệ sinh môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm, mỹ quan đô thị.

Ngoài ra, các tiểu thương cũng như người tiêu dùng còn thiếu ý thức trong việc chấp hành các quy định của Nhà nước về vệ sinh an toàn thực phẩm. Cụ thể, có tới 30% các hộ kinh doanh không có hợp đồng mua bán, nguồn gốc các sản phẩm đang kinh doanh. Tại chợ đầu mối phía Nam, chỉ có 9,5% các quầy hàng có kết cấu vững chắc, gọn sạch; 5,7% trang thiết bị, dụng cụ tiếp xúc bảo đảm an toàn…

Trong khi các trang thiết bị, dụng cụ kinh doanh của chợ và các cơ sở chưa đáp ứng được điều kiện an toàn thực phẩm, vai trò quản lý chợ của các Ban quản lý chợ lại rất lỏng lẻo, hạn chế trong việc kiểm tra, giám sát về việc tuân thủ các quy định an toàn thực phẩm. Cụ thể, kiểm soát nguồn gốc xuất xứ, các hộ kinh doanh chưa quan tâm tới việc lưu giữ hóa đơn, chứng từ để chứng minh nguồn gốc xuất xứ…

Để khắc phục tình trạng này, theo bà Lê Thị Thiên Hương, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố Hà Nội kiến nghị UBND thành phố Hà Nội và các ngành chức năng cần có bộ tiêu chí cụ thể, rõ ràng cho chợ văn minh, an toàn, để mỗi tiểu thương phải có ý thức về bảo đảm an toàn vệ sinh an- toàn thực phẩm. Về phía Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội cần tiếp tục tổ chức giám sát vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm trên các chợ; hoạt động tuyên truyền cán bộ hội viên phụ nữ về an toàn thực phẩm; biểu dương kịp thời các cá nhân, hộ kinh doanh làm tốt vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm.

Đồng quan điểm này, đại diện Sở Y tế Hà Nội cũng kiến nghị UBND thành phố Hà Nội cần tăng cường thông tin, tuyên truyền về an toàn thực phẩm dưới nhiều hình thức khác nhau nhằm nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm, đạo đức của tổ chức, cá nhân trong sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng thực phẩm an toàn.

Đối với Ban quản lý chợ cần tập huấn, tuyên truyền về cơ chế chính sách về phát triển, quản lý chợ; rà soát lại hệ thống chợ trên cơ sở tổng hợp danh mục cần đầu tư cải tạo chợ hằng năm để đề xuất đầu tư xây dựng, cải tạo, sửa chữa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn quy định. Từ đó, có cơ sở xây dựng tiêu chí chợ đầu mối an toàn thực phẩm kết hợp với phòng chống bệnh…

Nhiều năm qua, an toàn thực phẩm trên địa bàn Hà Nội được quan tâm rất nhiều từ Trung ương tới cấp cơ sở. Cơ chế chính sách, quy định, công cụ quản lý sát thực tiễn, phân định rõ trách nhiệm của 3 ngành công thương - nông nghiệp - y tế để quản lý vệ sinh an toàn thực phẩm. Thành phố Hà Nội cũng thường xuyên rà soát quy định về phân cấp và quản lý an toàn thực phẩm trên địa bàn.

Để nâng cao hiệu quả công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tại chợ, ông Nguyễn Thế Hiệp, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội cho biết, trong thời gian Sở Công Thương Hà Nội sẽ cùng các sở, ngành của thành phố, các địa phương tiếp tục triển khai thực hiện đồng bộ các giải pháp quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm.

Cụ thể, tiếp tục đẩy mạnh tập huấn, tuyên truyền, phổ biến quy định pháp luật về an toàn thực phẩm; phối hợp với UBND các quận huyện hỗ trợ các cơ sở sản xuất kinh doanh hoàn thiện các thủ tục pháp lý; đẩy mạnh cấp biển nhận diện đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm đáp ứng yêu cầu tại đề án; tiếp tục triển khai các hoạt động kết nối tiêu thụ nông lâm thủy sản; đẩy mạnh kiểm tra, thanh tra việc chấp hành quy định pháp luật về an toàn thực phẩm đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm trong chợ…

Phấn đấu đến hết tháng 12/2025, 100% cơ sở kinh doanh thực phẩm tại chợ trên địa bàn thành phố đáp ứng yêu cầu tại Đề án và được cấp biển nhận diện. Từ đó góp phần phát triển hệ thống an sinh xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân theo chỉ đạo của Thành ủy Hà Nội tại Chương trình số 08-CTr/TU ngày 17/3/2021./.