Gỡ “điểm nghẽn” trong thi hành Luật Đất đai tại Đà Nẵng

Ngày 7/5, Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp với Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng tổ chức Hội nghị quán triệt và triển khai Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai.

Hội nghị tập trung vào việc hướng dẫn các quy định mới tại Nghị quyết số 254/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn thi hành như Nghị định 49/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn một số điều của Nghị quyết số 254/2025/QH15, Nghị định số 50/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Nghị quyết số 254/2025/QH15 về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất. Đây là những khung pháp lý quan trọng nhằm giải quyết các điểm nghẽn tồn đọng, đồng thời thúc đẩy hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai tại địa phương trong bối cảnh mới.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Đất đai Mai Văn Phấn nhấn mạnh, việc triển khai Nhị quyết 254/2025/QH15 và các nghị định hướng dẫn của Chính phủ là nhiệm vụ cấp bách hiện nay. Các quy định mới không chỉ giúp Đà Nẵng và các tỉnh, thành tháo gỡ vướng mắc cho các dự án bất động sản, dự án lấn biển mà còn tạo hành lang pháp lý minh bạch, giúp doanh nghiệp và người dân tiếp cận nguồn lực đất đai hiệu quả hơn. Thông qua các ý kiến, đóng góp của các đại biểu, chính quyền, nhà đầu tư tại hội nghị, Cục Quản lý đất đai đã có thêm góc nhìn thực tiễn từ cơ sở nhằm tiếp tục hoàn thiện chính sách để đảm bảo đi vào cuộc sống.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Trần Nam Hưng khẳng định, quản lý đất đai là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, có tác động sâu rộng đến ổn định kinh tế - xã hội và an ninh quốc phòng của địa phương. Thời gian qua, dù Đà Nẵng đã quyết liệt chỉ đạo triển khai Luật Đất đai, nhưng thực tiễn sau gần 2 năm vận hành Luật Đất đai 2024 vẫn bộc lộ nhiều bất cập, nhất là trong các khâu giao đất, xác định giá đất, bồi thường và giải phóng mặt bằng.

Trước những “nút thắt” này, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Trần Nam Hưng kỳ vọng Nghị quyết 254/2025/QH15 của Quốc hội cùng các Nghị định 49/2026/NĐ-CP, Nghị định 50/2026/NĐ-CP sẽ là “chìa khóa” pháp lý quan trọng để minh bạch hóa cơ chế và đơn giản hóa tối đa thủ tục hành chính. Mục tiêu trọng tâm là nâng cao nhận thức và trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, lãnh đạo, tập trung nghiên cứu kỹ các quy định mới để khắc phục triệt để những hạn chế cũ. Đồng thời, Đà Nẵng mong muốn Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục đồng hành, tháo gỡ các vướng mắc thực tiễn, tạo động lực để khơi thông nguồn lực đất đai, phục vụ sự phát triển bền vững của thành phố.

Tại hội nghị, các đại biểu đã được nghe giới thiệu về các nhóm chính sách mới, nổi bật là việc tháo gỡ khó khăn cho các dự án và cải cách thủ tục hành chính. Một trong những nội dung trọng tâm là việc tăng cường phân cấp, phân quyền cho chính quyền địa phương. Theo đó, UBND cấp tỉnh được trao thẩm quyền quyết định nhiều nội dung quan trọng như: thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư; giao đất, cho thuê đất; chuyển mục đích sử dụng đất; và chấp thuận các phương án sử dụng đất đối với dự án.

Bà Kiều Thị Kim Dung, Phó Trưởng phòng Chính sách - Pháp chế (Cục Quản lý đất đai) đã phân tích sâu về lộ trình chuẩn bị và triển khai chính quyền hai cấp. Đáng chú ý, Nghị quyết 254/2025/QH15 nhấn mạnh nguyên tắc phân cấp, phân quyền triệt để cho cấp tỉnh. Theo đó, địa phương được trao quyền tự chủ cao trong việc quyết định thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư, cũng như phê duyệt các phương án sử dụng đất đối với dự án đầu tư hỗn hợp.

Về cải cách thủ tục hành chính, hội nghị quán triệt Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phải khẩn trương xây dựng và ban hành trình tự, thủ tục hành chính về đất đai phù hợp với thực tiễn địa phương, chậm nhất đến ngày 1/7/2026. Trong giai đoạn chuyển tiếp, các đơn vị cần áp dụng linh hoạt quy định hiện hành nhưng phải đảm bảo tính công khai trên Cổng thông tin điện tử của địa phương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường để người dân, doanh nghiệp dễ dàng giám sát.

Liên quan đến lĩnh vực tài chính, hội nghị đã làm rõ các quy định mới về giá đất và bảng giá đất theo Nghị định 49/2026/NĐ-CP. Các điểm mới bao gồm việc bổ sung các hệ số điều chỉnh giá đất như: Hệ số điều chỉnh mức biến động thị trường, hệ số điều chỉnh theo quy hoạch và các yếu tố ảnh hưởng khác.

Về bảng giá đất, địa phương có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung trong các trường hợp thay đổi địa giới hành chính, tên đường, phố hoặc khi có sự biến động lớn về giá thị trường vượt định mức quy định. Đáng chú ý, trình tự xây dựng bảng giá đất đã được tinh giản, bỏ quy định xây dựng bảng giá đến từng thửa đất trên cơ sở vùng giá trị, giúp đẩy nhanh tiến độ thực hiện tại các địa phương. Hội nghị cũng dành thời gian thảo luận về cơ chế thanh toán quỹ đất cho các dự án theo hợp đồng xây dựng - chuyển giao (hợp đồng BT), quy định về bán tài sản gắn liền với đất thuê trả tiền hàng năm và các điều kiện sử dụng đất kết hợp đa mục đích.