Hà Nội: Nhiều chính sách mới "mở đường” cải tạo chung cư cũ

Theo nghị quyết, về biện pháp hỗ trợ, khuyến khích về quy hoạch, được ưu tiên tăng tối đa quy mô dân số khu vực dự án trên cơ sở đáp ứng được hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; cho phép thành phố được phê duyệt Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 dự án cải tạo xây dựng lại nhà chung cư trước (trong thời gian đang nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch phân khu) trên cơ sở cân đối hạ tầng xã hội, hạ tầng kỹ thuật của khu vực; được cập nhật nội dung Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 đã được duyệt vào các quy hoạch cấp độ cao hơn (Quy hoạch chung, Quy hoạch phân khu).

Nghị quyết cũng nêu rõ, cho phép thực hiện lựa chọn chủ đầu tư trước, sau đó chủ đầu tư phải có trách nhiệm lập Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500; cho phép thành phố áp dụng cơ chế đặt hàng nhà ở xã hội phục vụ cho việc tái định và tạm cư khi triển khai các dự án nói chung và dự án cải tạo chung cư cũ nói riêng. UBND thành phố Hà Nội sẽ hỗ trợ chủ đầu tư bố trí tạm cư trong trường hợp thành phố có đủ quỹ nhà, trường hợp được thành phố bố trí tạm cư, chủ đầu tư có trách nhiệm phối hợp với chủ sở hữu thanh toán chi phí dịch vụ quản lý vận hành theo quy định.

Biện pháp hỗ trợ, khuyến khích về tài chính và tín dụng gồm được miễn tiền thuê đất trong 3 năm đầu đối với các diện tích kinh doanh dịch vụ phải ký hợp đồng thuê đất với nhà nước. Trong phạm vi dự án các diện tích đất xây dựng nhà ở để tái định cư tại chỗ cho các hộ gia đình trong phạm vi dự án được miễn tiền sử dụng đất như thực hiện dự án cải tạo chung cư cũ...

Đồng thời, hỗ trợ, khuyến khích về thủ tục hành chính như cắt giảm, đẩy nhanh giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực quy hoạch, đất đai, đầu tư xây dựng liên quan đến dự án tái thiết cải tạo, chỉnh trang đô thị (theo cơ chế làn xanh của thành phố).

Cùng đó, thành lập tổ công tác liên ngành của thành phố Hà Nội để hỗ trợ, đôn đốc giải quyết thủ tục hành chính liên quan đến dự án tái thiết cải tạo, chỉnh trang đô thị; tạo điều kiện quảng bá, giới thiệu các dự án tiêu biểu trên các phương tiện thông tin đại chúng của Thành phố dựa trên tiêu chí dự án có giá trị văn hóa, lịch sử cao hoặc mang lại lợi ích cộng đồng lớn; vinh danh, khen thưởng các tổ chức, cá nhân có đóng góp xuất sắc trong công tác cải tạo, chỉnh trang đô thị; hỗ trợ cung cấp thông tin, hồ sơ, nguồn gốc đối với các công trình kiến trúc có giá trị.

Đối với các dự án nêu trên, những hộ gia đình, cá nhân phải di dời tái định cư được ưu tiên lựa chọn mua nhà ở xã hội không phải bốc thăm tại dự án nhà ở xã hội trên địa bàn thành phố. Đối với dự án có dân, thành phố hỗ trợ việc bố trí quỹ nhà tạm cư hoặc quỹ nhà, quỹ đất phục vụ giãn dân trong trường hợp có yếu tố phải di dân, tái định cư. UBND thành phố quy định đảm bảo tính phù hợp cho từng dự án cụ thể.

Cũng theo nghị quyết, các dự án bảo vệ, tu bổ công trình hoặc một nhóm công trình có giá trị văn hóa, lịch sử, thiên nhiên, kiến trúc, cảnh quan đô thị là công trình theo danh mục HĐND thành phố Hà Nội ban hành thực hiện khoản 3, khoản 4 Điều 21 của Luật Thủ đô. Việc hỗ trợ, khuyến khích thực hiện theo Nghị quyết của HĐND thành phố quy định việc quản lý, cải tạo, bảo vệ khu vực cảnh quan không gian, bảo tồn công trình kiến trúc có giá trị văn hóa, lịch sử, di sản kiến trúc đô thị trên địa bàn thành phố Hà Nội theo Khoản 3, 4 Điều 21 của Luật Thủ đô năm 2024.

Sáng cùng ngày, HĐND thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết Quy định một số chính sách về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thực hiện các dự án cải tạo, chỉnh trang đô thị; cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư trên địa bàn thành phố Hà Nội. Theo nghị quyết, về hỗ trợ tái định cư khi thực hiện dự án cải tạo, chỉnh trang đô thị, chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất bị thu hồi trên địa bàn các xã, phường có dự án cải tạo, chỉnh trang đô thị nhằm mục đích phục vụ hạ tầng xã hội, công trình công cộng (công trình không có mục đích để ở) được xem xét ưu tiên bồi thường giao đất ở tái định cư trên cơ sở cân đối quỹ đất tái định cư của thành phố. Chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất bị thu hồi trên địa bàn các xã, phường có dự án cải tạo, chỉnh trang đô thị nhằm mục đích tái thiết một khu vực đô thị cụ thể (công trình có mục đích để ở) được xem xét bố trí tái định cư tại chỗ.

Về việc hỗ trợ tạm cư đối với dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư, chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất thuộc dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư trong thời gian chờ bố trí tái định cư được UBND thành phố xem xét bố trí tạm cư vào quỹ nhà tái định cư, tạm cư trên cơ sở cân đối các quỹ nhà của thành phố. Chủ đầu tư có trách nhiệm chi trả chi phí quản lý vận hành nhà chung cư tái định cư, tạm cư và được thành phố hỗ trợ tiền thuê nhà trong thời gian thực hiện dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư theo quyết định chủ trương đầu tư dự án lần đầu được phê duyệt.

Trường hợp quá thời hạn nêu trên, chủ đầu tư phải thanh toán tiền thuê nhà; đơn giá thuê nhà được xác định theo nguyên tắc tính giá thuê nhà của UBND thành phố để phục vụ cho giải phóng mặt bằng. Trường hợp chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất tự lo chỗ ở tạm thời thì được thanh toán bằng tiền do chủ đầu tư chi trả; mức chi không thấp hơn theo quy định về chính sách giải phóng mặt bằng trên địa bàn thành phố.

Nghị quyết cũng nêu rõ: Dự án cải tạo, chỉnh trang đô thị được thực hiện cơ chế hỗ trợ thưởng tiến độ bàn giao mặt bằng theo quy định tại Nghị quyết 09/2013/NQ-HĐND ngày 17/7/2013 của Hội đồng nhân dân Thành phố. Chủ sử dụng nhà ở, đất ở đã được hưởng các chính sách hỗ trợ thưởng tiến độ bàn giao mặt bằng tại Nghị quyết này thì không được hưởng các chính sách tương đương quy định của pháp luật về đất đai.

Cùng đó, chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất bị thu hồi trong độ tuổi lao động đang sinh sống trong phạm vi thực hiện dự án cải tạo, chỉnh trang đô thị mà phải di chuyển chỗ ở, nơi hoạt động sản xuất, kinh doanh trong trường hợp được xác định chỉ có nguồn thu nhập duy nhất từ hoạt động kinh doanh, dịch vụ tại khu vực thực hiện dự án cải tạo, chỉnh trang đô thị thì ngoài các kinh phí về bồi thường theo quy định còn được hỗ trợ ổn định sản xuất kinh doanh, chuyển đổi nghề nghiệp và tìm kiếm việc làm cho mỗi người lao động với mức tiền bằng tiền 6 tháng lương tối thiểu vùng trên địa bàn thực hiện dự án do Chính phủ quy định, chi trả 1 lần khi thực hiện chi trả tiền bồi thường hỗ trợ. Mỗi hộ gia đình được vay vốn tín dụng ưu đãi để phát triển sản xuất, kinh doanh bằng 36 tháng lương tối thiểu vùng trên địa bàn do Chính phủ quy định tại thời điểm triển khai thực hiện.

Về hỗ trợ di chuyển mồ mả, ngoài các chính sách về bồi thường di chuyển mồ mả theo quy định, chủ sở hữu nhà, người sử dụng đất bị thu hồi được hỗ trợ thêm 10 triệu đồng/ngôi mộ khi di dời để thực hiện dự án cải tạo, chỉnh trang đô thị. Bên cạnh đó, thời gian giải quyết các thủ tục hành chính về di dời, bồi thường, tái định cư, chuyển đổi nghề nghiệp khi thực hiện dự án cải tạo, chỉnh trang đô thị được thực hiện theo cơ chế làn xanh của UBND thành phố Hà Nội.