Hà Nội tập trung nâng tầm sản phẩm OCOP

Những năm gần đây, các sản phẩm làng nghề, nhất là sản phẩm thủ công mỹ nghệ của Hà Nội đã tìm được chỗ đứng trên thị trường trong nước và quốc tế. Đặc biệt, là các sản phẩm tham gia Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) được đánh giá xếp hạng đạt 4 sao, 5 sao góp phần xây dựng thương hiệu cho sản phẩm các làng nghề.

Theo những người thợ sơn ở Làng nghề sơn mài Hạ Thái, huyện Thường Tín (Hà Nội), mỗi sản phẩm sơn mài, dù nhỏ như chiếc chén, bát, lọ hoa hay "tầm cỡ" như bức tranh… đều đòi hỏi sự công phu, cầu kỳ, tỉ mỉ, điêu luyện trong từng khâu, từng công đoạn. Người dân Hạ Thái đã phát triển nhiều sản phẩm sơn mài đa dạng và xuất khẩu tới nhiều nước trên thế giới như Anh, Pháp, Nga, Mỹ, Tây Ban Nha, Australia, Italy, Nhật Bản, Hàn Quốc...

Sản phẩm sơn mài của làng nghề Hạ Thái còn rất đa dạng và được các nghệ nhân mở rộng trên nhiều chất liệu tre, giấy ép, gốm sứ; vỏ trứng, vỏ trai; sừng trâu; bạc, vàng… Theo ông Đỗ Hùng Chiêu, Giám đốc Công ty cổ phần Sản xuất và Dịch vụ thương mại An Huy, để có sản phẩm sơn mài hoàn hảo phải trải qua 15 công đoạn khác nhau; với nguyên liệu là sơn tự nhiên, sơn hạt điều, đất phù sa sông Hồng, bột đá, mùn cưa. Riêng khâu làm vóc phải trải qua 9 lần sơn, mỗi lần sơn là một lần mài nhẵn. Liên tục như vậy, vừa sơn, vừa mài, 9 lượt mới hoàn thành một sản phẩm. Sau phần cốt vóc, đến phần trang trí mỹ thuật, phải tùy đề tài để trang trí, sử dụng vỏ trứng, vỏ trai, vỏ ốc; sừng trâu, hay bạc, vàng… Khi vẽ trang trí xong, được phủ sơn bóng 2 lần và tiếp tục đánh bóng sản phẩm cho đến khi đạt chuẩn.

Tham gia Chương trình OCOP, sản phẩm sơn mài Hạ Thái được xếp hạng 3 sao, 4 sao, tiềm năng lên 5 sao. Điển hình là 2 sản phẩm là hộp sơn mài khảm trai và hộp sơn mài gắn sừng của Công ty cổ phần Sản xuất và Dịch vụ thương mại An Huy được UBND thành phố Hà Nội xếp hạng OCOP 4 sao.

Tại xã Bát Tràng, huyện Gia Lâm (Hà Nội) cũng có khoảng 50 sản phẩm OCOP được đánh giá, phân hạng; trong đó có sản phẩm được xếp hạng 5 sao - thứ hạng cao nhất trong thang đánh giá OCOP hiện nay. Nhờ tham gia vào Chương trình OCOP, những sản phẩm độc đáo và đặc sắc nhất của làng nghề đã được người tiêu dùng trong và ngoài nước đánh giá cao.

Trong số rất nhiều doanh nghiệp, cơ sở sản xuất tiêu biểu ở làng nghề Bát Tràng, Công ty cổ phần Gốm sứ Quang Vinh là minh chứng thành công trong phát triển nghề truyền thống. Bà Hà Thị Vinh, Giám đốc Công ty cổ phần Gốm sứ Quang Vinh cho biết, công ty đã có 4 sản phẩm: "Bộ bát đĩa gốm sứ hoa sen đỏ", "Bộ bát đĩa gốm sứ chim én hoa sen", "Bộ bát đĩa gốm sứ rồng phượng" và "Bộ ấm chén gốm sứ chim én hoa sen" tham gia OCOP và được đánh giá 5 sao. Hiện sản phẩm gốm sứ của doanh nghiệp đã được xuất khẩu đến nhiều nước trên thế giới.

Theo Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới Hà Nội, lũy kế từ năm 2019, khi Chương trình OCOP được Thủ tướng Chính phủ phát động, đến nay thành phố Hà Nội đã đánh giá, phân hạng được 3.317 sản phẩm OCOP; trong đó có 6 sản phẩm 5 sao, 22 sản phẩm tiềm năng 5 sao, 1.571 sản phẩm 4 sao và 1.718 sản phẩm 3 sao.

Thực hiện Chương trình số 04-CTr/TU của Thành uỷ khoá XII, từ năm 2021 đến nay, Hội đồng OCOP thành phố Hà Nội đã đánh giá, phân hạng được 2.263 sản phẩm OCOP; trong đó có 11 sản phẩm tiềm năng 5 sao, 840 sản phẩm 4 sao và 1.412 sản phẩm 3 sao.

Kết quả trên không chỉ đưa Hà Nội trở thành địa phương có số lượng sản phẩm được đánh giá, phân hạng OCOP nhiều nhất cả nước, mà còn hoàn thành sớm trước 1 năm mục tiêu Chương trình số 04-CTr/TU của Thành uỷ khoá XVII giai đoạn 2021 - 2025 (phấn đấu công nhận được ít nhất 2.000 sản phẩm OCOP).

Ông Nguyễn Xuân Đại, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội cho biết, trong giai đoạn đầu thực hiện Chương trình OCOP, Hà Nội chủ trương khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia. Tuy nhiên để tăng sức cạnh tranh, tạo dựng được thương hiệu mạnh cho sản phẩm OCOP, trong giai đoạn tới, Hà Nội sẽ tập trung phát triển các sản phẩm chế biến sâu, đặc sản bản địa.

Để kiểm soát chất lượng sản phẩm OCOP, hàng năm, thành phố Hà Nội đều thành lập các đoàn thanh tra, kiểm tra việc triển khai Chương trình OCOP và thực tế hoạt động sản xuất tại các cơ sở. Qua giám sát, kịp thời nhắc nhở, chấn chỉnh, thậm chí là thu hồi giấy chứng nhận sản phẩm OCOP đối với các chủ thể không duy trì các tiêu chí theo quy định.

Trong thời gian tới, Văn phòng Điều phối Chương trình xây dựng nông thôn mới Hà Nội đề nghị các địa phương tiếp tục chỉ đạo, hỗ trợ chủ thể đánh giá, phân hạng lại các sản phẩm OCOP đã hết thời hạn hiệu lực. Đồng thời, tiếp tục hỗ trợ các chủ thể nâng cấp sản phẩm để dự thi nâng hạng, từ đó gia tăng sức cạnh tranh cho các sản phẩm OCOP của Thủ đô.