Hà Tĩnh khẩn trương xác minh nguyên nhân ngao chết hàng loạt

Người nuôi đang rơi vào cảnh trắng tay, đối mặt nguy cơ thiếu vốn tái sản xuất. Hiện các cơ quan chức năng đã lấy mẫu nước, sinh vật để xác định nguyên nhân.

Khoảng một tuần qua, vùng nuôi ngao thôn Mai Lâm (xã Mai Phụ) xuất hiện tình trạng ngao chết rải rác rồi lan rộng. Theo thống kê, từ ngày 19/4 đến 25/4, có 24 trên tổng số 40 hộ nuôi tại đây bị ảnh hưởng trực tiếp.

Ghi nhận tại hiện trường, dọc các bãi bồi ven biển, xác ngao chết trắng lẫn trong bùn cát. Các hộ nuôi đang huy động nhân lực thu hoạch số ngao còn sống nhằm vớt vát vốn liếng.

Gia đình chị Nguyễn Thị Quỳnh (thôn Mai Lâm) là một trong những hộ thiệt hại nặng nhất. Chị Quỳnh cho biết, trong số 13 tấn ngao giống thả nuôi, đến nay đã chết khoảng 8 tấn. “Khó khăn nhất hiện nay là chi phí dọn dẹp, vệ sinh bãi và mua con giống để chuẩn bị vụ mới rất lớn, trong khi nguồn vốn đã cạn kiệt”, chị Quỳnh nói.

Tương tự, bà Nguyễn Thị Thanh đứng ngồi không yên khi khoảng 50 tấn ngao của gia đình sắp đến kỳ thu hoạch bỗng dưng chết trắng. “Chỉ còn ít tháng nữa là được thu tiền, giờ gần như mất trắng. Ước tính thiệt hại lên đến hơn 1 tỷ đồng. Chi phí con giống quá cao, chúng tôi không biết xoay xở đâu ra vốn để làm lại”, bà Thanh chia sẻ.

Theo thống kê sơ bộ, tổng diện tích ngao thiệt hại khoảng 47 ha, tỷ lệ chết dao động 30-70%. Ước tính sản lượng thất thoát khoảng 250 tấn, chủ yếu là loại kích cỡ 100–200 con/kg.

Theo các cơ quan chuyên môn nhận định, nguyên nhân một phần của tình trạng ngao chết là do biến động thời tiết cực đoan giai đoạn giao mùa. Các đợt nắng nóng kéo dài kết hợp với mưa lớn làm độ mặn thay đổi nhanh, gây “sốc” cho ngao.Tuy nhiên, một yếu tố khác khiến thiệt hại trầm trọng là mật độ nuôi. Tại nhiều bãi, người dân thả giống dày gấp 5–10 lần so với khuyến cáo.

Ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Chủ tịch UBND xã Mai Phụ, cho biết địa phương đã ghi nhận những khu vực có tỷ lệ ngao chết trên 50%. “Chúng tôi đã đề xuất Chi cục Thủy sản lấy mẫu xét nghiệm. Hiện vẫn phải chờ kết quả cuối cùng để xác định có yếu tố dịch bệnh hay không”, ông Bắc thông tin.

Trước tình hình trên, ngành chuyên môn tỉnh Hà Tĩnh khuyến cáo người nuôi cần thu gom, tiêu hủy ngao chết đúng quy định để tránh ô nhiễm, đồng thời thu hoạch sớm những diện tích ngao đạt kích cỡ thương phẩm.

Ông Nguyễn Bùi Thanh Sơn, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản Hà Tĩnh cho biết, để có kết luận khách quan và khoa học, đơn vị đã khẩn trương lấy mẫu nước, mẫu bùn và mẫu ngao tại hiện trường để gửi ra Trung tâm Nghiên cứu Môi trường và bệnh thủy sản miền Bắc để kiểm tra các yếu tố độc tố môi trường và tầm soát các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn hay ký sinh trùng. Ngay khi có kết quả từ cơ quan chuyên môn Trung ương, chúng tôi sẽ công bố để bà con nắm rõ nguyên nhân thực sự, từ đó có hướng xử lý triệt để.

Tuy nhiên, theo Chi cục Thủy sản Hà Tĩnh, việc tái diễn tình trạng ngao chết qua nhiều năm đặt ra yêu cầu về lâu dài người dân cần thay đổi tư duy sản xuất. Đồng thời, các cơ quan chức năng phải rà soát quy hoạch vùng nuôi tập trung và yêu cầu người dân tuân thủ nghiêm mật độ an toàn. Việc nuôi quá dày không chỉ làm giảm oxy hòa tan mà còn khiến ngao giảm sức đề kháng khi môi trường biến đổi. Hiện chính quyền địa phương đang phối hợp với các cơ quan chức năng nghiên cứu cơ chế hỗ trợ, giúp người dân ổn định sản xuất và tìm nguồn vốn tái đầu tư cho vụ nuôi tiếp theo.