Hàn Quốc: Dự thảo ngân sách 2026 tập trung cho mục tiêu nền kinh tế siêu đổi mới

Chính phủ Hàn Quốc đã thông qua "Dự thảo ngân sách 2026". Dự thảo ngân sách sẽ được trình lên Quốc hội vào đầu tháng 9 và trải qua quá trình thẩm tra của các Ủy ban thường vụ và Ủy ban đặc biệt về Ngân sách và Quyết toán trước khi được hoàn thiện vào tháng 12.

Dự thảo đầu tiên được thông qua tại cuộc họp nội các đã đưa ra tổng chi tiêu ngân sách của chính phủ năm 2026 là 728.000 tỷ won (khoảng 524 tỷ USD), tăng 54.700 tỷ won (tương đương 8,1%) so với ngân sách chính năm 2025 do Chính phủ tiền nhiệm lập ở mức 673.300 tỷ won. Mức tăng 8,1% là mức tăng chi tiêu ngân sách cao nhất trong 4 năm kể từ lần dự thảo ngân sách tăng 8,9% năm 2022.

Phát biểu với báo giới, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Koo Yoon-cheol cho biết Chính phủ của Tổng thống Lee Jae Myung đang đối mặt với nhiệm vụ quan trọng là phải hồi phục sức sống cho nền kinh tế suy thoái và cải thiện dân sinh. Để lan rộng tia lửa phục hồi khó khăn thành ngọn lửa tăng trưởng, tài chính phải đóng vai trò là mồi lửa.

Ông Koo Yoon-cheol nhấn mạnh để đạt mục tiêu trên, cần vận hành tài chính chiến lược không chỉ đơn thuần mở rộng tài chính mà phải chi đúng vào những phần có hiệu quả và tài chính phải dẫn dắt phục hồi và tăng trưởng, hỗ trợ chuyển đổi lớn sang nền kinh tế tiên tiến.

Với nhận thức rằng nền kinh tế đang mất động lực về mặt cấu trúc, ngân sách được tập trung phân bổ cho các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) và nghiên cứu phát triển (R&D) - những động lực thúc đẩy tăng trưởng. Đồng thời dự thảo ngân sách năm mới cũng thực hiện tái cơ cấu chi tiêu cường độ cao lên đến 27.000 tỷ won. Theo đó, hơn 1.300 dự án không cần thiết hoặc hiệu quả thấp đã bị loại bỏ. Ngân sách hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) đã tăng nhiều dưới chính phủ cựu Tổng thống Yoon Suk Yeol cũng bị cắt giảm đáng kể.

Tỷ lệ thâm hụt ngân sách so với Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) sẽ tăng từ 2,8% năm nay lên 4,0% vào năm tới, tức cao hơn 1,2 điểm phần trăm. Tuy nhiên, so với tỷ lệ thâm hụt tính theo ngân sách bổ sung lần 2 năm nay ở mức 4,2% thì mức thâm hụt này thấp hơn 0,2 điểm phần trăm. Như vậy, quy tắc tài khóa giữ thâm hụt ngân sách không vượt quá 3% GDP mà chính phủ từng coi như một "chuẩn mực" về kỷ luật tài khóa, trên thực tế đã dần biến mất.

Nợ quốc gia trong dự thảo mới tăng 141.800 tỷ won từ 1.273.300 tỷ won lên 1.415.200 tỷ won. Tỷ lệ nợ quốc gia so với GDP tăng 3,5% từ 48,1% năm 2025 lên 51,6% trong năm 2026. Chính phủ Hàn Quốc đặt mục tiêu quản lý tỷ lệ nợ quốc gia so với GDP ở mức 50% vào năm 2029.

Theo 12 lĩnh vực, mức tăng tài chính tập trung vào các dự án hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Ngân sách R&D tăng 5.700 tỷ won (19,3%) từ 29.600 tỷ won năm 2025 lên 35.300 tỷ won trong năm 2026. Đây là mức tăng lớn nhất từ trước đến nay.

Lĩnh vực công nghiệp, doanh nghiệp vừa và nhỏ, năng lượng có vấn đề thương mại hoặc trung hòa carbon được đầu tư 32.300 tỷ won, tăng 4.100 tỷ won (14,7%).

Ngân sách quốc phòng chịu áp lực tăng từ chính quyền Tổng thống Donald Trump của Mỹ được lập với 66.300 tỷ won, tăng 5.000 tỷ won (8,2%) cũng là mức tăng mạnh nhất. Ngân sách y tế, phúc lợi, việc làm là 269.100 tỷ won, tăng 20.400 tỷ won (8,2%).

Lĩnh vực hành chính công và địa phương được dự toán 121.100 tỷ won, giáo dục 99.800 tỷ won, nông lâm thủy sản thực phẩm 27.900 tỷ won, cơ sở hạ tầng xã hội (SOC) 27.500 tỷ won, trật tự công cộng và an toàn 27.200 tỷ won.

Việc lập dự toán ngân sách năm 2026 phản ánh các mục tiêu ưu tiên của Chính phủ Hàn Quốc gồm: kích thích tăng trưởng địa phương; ứng phó tỷ lệ sinh thấp và già hóa dân số; ứng phó an sinh xã hội; đảm bảo kinh tế dân sinh và đoàn kết xã hội; phòng ngừa tai nạn lao động; dự báo, phòng ngừa và ứng phó thảm họa; xây dựng nền quốc phòng tiên tiến và hòa bình trên bán đảo Triều Tiên.

Mục tiêu cốt lõi xuyên suốt dự thảo ngân sách năm 2026 là "nền kinh tế siêu đổi mới. Hai từ khóa chính là AI và R&D - những động cơ tăng trưởng tương lai. Theo đó, ngân sách chi cho lĩnh vực AI tăng đáng kể từ chỉ 3.300 tỷ won lên 10.100 tỷ won, tăng gấp hơn 3 lần. Chính phủ Hàn Quốc đặt mục tiêu lọt vào top 3 cường quốc AI trên thế giới tập trung vào các ngành sản xuất chính như robot, ô tô, đóng tàu, đồ gia dụng, bán dẫn; đồng thời tập trung vào đào tạo nhân tài AI.

Dự thảo ngân sách năm 2026 của Chính phủ Hàn Quốc cũng tăng chi cho mạng lưới an sinh xã hội. Theo đó, Số tiền trợ cấp sinh hoạt được tính toàn tăng để bảo đảm mức 2.078.000 won hàng tháng cho hộ gia đình 4 người và 821.000 won cho hộ 1 người.

Dự án "thu nhập cơ bản nông thôn" - cam kết của Tổng thống Lee Jae Myung cũng được triển khai thí điểm. Theo đó, trong năm 2026, Hàn Quốc có kế hoạch tuyển chọn 6 quận vùng suy giảm dân số để chi trả 150.000 won hàng tháng cho 240.000 cư dân. Ngân sách tương ứng là 170,3 tỷ won. Cùng với đó, Chính phủ Hàn Quốc cũng dự kiến hỗ trợ phát hành phiếu quà tặng địa phương (tiền tệ địa phương) quy mô 24.000 tỷ won và nâng tỷ lệ trợ cấp ngân sách quốc gia theo từng địa phương.

Trợ cấp trẻ em chi trả 100.000 won hàng tháng cho tất cả trẻ em 7 tuổi trở xuống sẽ được mở rộng lên trẻ 8 tuổi. Theo đó, ngân sách chính phủ nhằm ứng phó với già hóa dân số cũng tăng từ 25.600 tỷ won năm nay lên quy mô 27.500 tỷ won vào năm tới.