Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền: Nhiều hộ kinh doanh còn lúng túng khi thực hiện

Chị Thanh Loan, chủ quán cà phê trên địa bàn quận Đống Đa cho biết, hộ kinh doanh đã sử dụng hệ thống máy tính tiền có kết nối hóa đơn điện tử truyền dữ liệu đến cơ quan thuế. Để áp dụng phương thức bán hàng này, cán bộ thuế đã xuống tận cửa hàng tư vấn, hỗ trợ chuyển đổi. Thực tế sử dụng phương thức bán hàng mới này giúp tính tiền cho khách hàng được nhanh chóng, thuận tiện hơn.

Tuy nhiên, bên cạnh những hộ kinh doanh sẵn sàng thực hiện ứng dụng mới trong kê khai theo doanh thu theo thực tế, vẫn còn những hộ còn e ngại, lúng túng khi ứng dụng phần mềm mới này.

Tại một số quán cafe, quán phở, nhà hàng trên phố Nguyễn Trường Tộ, Hà Nội vào giờ cao điểm, chứng kiến quán đông, khách gọi món theo đủ kiểu khẩu vị, trong khi nhân viên bán hàng loay hoay với thao tác lập hóa đơn. Quan sát thấy ngay cả nhân viên bán hàng tuổi còn trẻ cũng nhiều nhân viên chưa quen phần mềm, bấm nhầm, thao tác chậm. Việc này cũng dẫn đến việc khách hàng phải chờ đợi lâu hơn.

Chị Oanh, Nhà thuốc Hiệp Oanh, quận Ba Đình chia sẻ: “Ứng dụng này khó quá, có tuổi, mắt kém và độ tinh nhanh trong xử lý ứng dụng kém, khiến đến mất nhiều thời gian cho việc ứng dụng”.

Ngay tại Hội nghị trực tuyến giữa cơ quan thuế toàn quốc và hộ kinh doanh “Hỗ trợ, hướng dẫn, giải đáp vướng mắc của hộ kinh doanh trong việc sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền” mới được tổ chức cuối tuần qua, đại diện những hộ kinh doanh ngành nghề như: ăn uống, cafe hay tiệm thuốc chủ yếu phục vụ tệp khách hàng lẻ cũng nêu vấn đề: việc chưa cho phép điều chỉnh doanh thu trong các trường hợp giảm giá hay trả hàng đang tạo ra bất cập trong kê khai. Theo giới chuyên môn, đây là điểm nghẽn kỹ thuật cần sớm được khắc phục, nhằm đảm bảo tính chính xác trong xác định nghĩa vụ thuế...

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến đề xuất, hệ thống kê khai cần được thiết kế dễ dàng hơn; đặc biệt với nhóm hộ kinh doanh nhỏ, người lớn tuổi - đối tượng ít có điều kiện tiếp cận công nghệ.

Cũng nhiều ý kiến khác được ghi nhận, bên cạnh những hộ kinh doanh nhanh chóng tuân thủ, nhiều hộ kinh doanh sau 1/6 đã dừng nhận chuyển khoản hoặc ghi sai nội dung chuyển khoản, khách chuyển khoản thì bị thu thêm để tính vào thuế.

Ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế, Bộ Tài chính cho biết, đây có thể được xem là hành vi "né" thuế, tuy nhiên việc xác định doanh thu thông qua dòng tiền trên tài khoản ngân hàng chỉ là một trong số các nghiệp vụ để kiểm tra doanh thu của hộ kinh doanh. Để xác định sát thực doanh thu, cơ quan thuế có thể sử dụng đồng thời nhiều biện pháp nghiệp vụ khác nhau.

Theo ông Mai Sơn, cũng có tình trạng người kinh doanh online sử dụng tài khoản người khác, không chính chủ, hoặc cố tình không ghi nội dung chuyển khoản để né thuế.

Trong những trường hợp này, cơ quan thuế sẽ đối chiếu dữ liệu từ ngân hàng, Bộ Công an, Bộ Công Thương, các sàn thương mại điện tử và đơn vị vận chuyển... để kiểm tra. Với việc thu tiền mặt qua hình thức COD (thu hộ), thông tin từ các đơn vị vận chuyển sẽ được khai thác kịp thời và liên tục. Nếu hộ kinh doanh sử dụng tài khoản người khác, ngành thuế vẫn có biện pháp giám sát.

Theo các chuyên gia kinh tế, trong giai đoạn chuyển giao hình thức nộp thuế từ khoán sang đăng ký, kê khai theo doanh thu thực tế còn khó khăn, bất cập là điều không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, việc buộc xuất hóa đơn điện tử từ máy tính tiền không chỉ giúp cơ quan thuế quản lý tốt hơn nguồn thu, mở rộng cơ sở thu mà còn giúp bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng vì hóa đơn giúp kiểm soát đầu vào, đầu ra của các hộ kinh doanh, buộc các hộ kinh doanh làm ăn chuẩn chỉnh hơn, lựa chọn nguyên vật liệu đầu vào có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng.

Đề xuất giải pháp hỗ trợ hộ kinh doanh trong sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền, bà Nguyễn Thị Thu, Trưởng Ban nghiệp vụ thuế, Cục Thuế cho biết, Cục Thuế sẽ tập huấn các điểm mới về quy định chính sách cho cơ quan thuế, cán bộ thuế các cấp. Từ đó, cơ quan thuế các cấp tiếp tục triển khai phổ biến, tuyên truyền qua nhiều hình thức đến cho các hộ kinh doanh hiểu rõ, đầy đủ các quy định chính sách về hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.

Bên cạnh đó, cơ quan thuế các cấp chủ động xác định danh sách hộ kinh doanh thuộc đối tượng phải đăng ký, sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, tổ chức các hội thảo tập huấn chính sách, tổ chức các tổ công tác đến tận địa chỉ kinh doanh của từng hộ, cá nhân kinh doanh để tuyên truyền, giải đáp, hỗ trợ hộ kinh doanh đăng ký, sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền…

Song song đó, cơ quan nhà nước sẽ phối hợp cùng với các nhà cung cấp giải pháp phần mềm kế toán, hóa đơn cung cấp miễn phí các công cụ, phần mềm kế toán dùng chung và tăng cường hỗ trợ, hướng dẫn về kế toán, thuế, pháp luật cho các hộ kinh doanh… Mục tiêu là giúp hộ kinh doanh quen dần với việc ghi sổ sách, xuất hóa đơn minh bạch nhưng không tạo ra quá nhiều thủ tục phức tạp hay chi phí tuân thủ cao. Những ứng dụng, phần mềm do ngành thuế cung cấp sẽ giúp hộ kinh doanh tự tính toán, dễ dàng kê khai được doanh thu, số thuế phải nộp một cách thuận tiện, qua đó việc chuyển đổi sang phương thức mới sẽ đơn giản hơn.

"Thuế không tăng, chỉ có mức độ minh bạch là được nâng cao, "né" thuế sẽ bị truy thu, xử phạt, thậm chí xử lý hình sự nếu nghiêm trọng. Trong tháng 6 này, cơ quan thuế sẽ đến từng hộ kinh doanh, hỗ trợ chuyển đổi sang hoá đơn điện tử từ máy tính tiền, đảm bảo điều kiện thực hiện tốt nhất", ông Mai Sơn nhấn mạnh.