Hoàn thiện cơ sở pháp lý cho chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí

Việc ban hành Thông tư số 16/2026/TT-BYT đã tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho hoạt động tiếp nhận, quản lý và sử dụng thuốc hỗ trợ miễn phí trong hệ thống y tế.

Theo Bộ Y tế, Thông tư được xây dựng nhằm bảo đảm việc hỗ trợ thuốc được thực hiện công khai, minh bạch, an toàn, hiệu quả, đúng chỉ định chuyên môn và bảo vệ quyền lợi của người bệnh. Đây cũng là cơ sở để các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và cơ sở kinh doanh dược triển khai các chương trình hỗ trợ thuốc theo quy định thống nhất.

Thông tư quy định chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí được thực hiện trên cơ sở văn bản thỏa thuận giữa cơ sở kinh doanh dược và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Việc hỗ trợ thuốc phải bảo đảm không thu tiền, không kèm điều kiện thương mại ràng buộc người bệnh và không tác động đến việc lựa chọn phương pháp điều trị, chỉ định sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu quả.

Để bảo đảm chất lượng chuyên môn, Thông tư quy định thuốc trong chương trình phải được lưu hành hợp pháp tại Việt Nam. Việc chỉ định, kê đơn phải phù hợp với hướng dẫn sử dụng thuốc đã được Bộ Y tế phê duyệt, hướng dẫn chẩn đoán và điều trị hoặc các tài liệu chuyên môn có liên quan. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh chỉ được triển khai chương trình khi có phạm vi hoạt động chuyên môn phù hợp với chỉ định sử dụng thuốc.

Một nội dung đáng chú ý là quy định Quỹ bảo hiểm y tế không thanh toán đối với số lượng thuốc hỗ trợ miễn phí đã sử dụng cho người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế. Quy định này nhằm bảo đảm quản lý đúng bản chất nguồn thuốc hỗ trợ miễn phí, tránh thanh toán trùng và tăng cường tính minh bạch trong quản lý, sử dụng thuốc cũng như quản lý quỹ bảo hiểm y tế.

Thông tư đồng thời xác định rõ trách nhiệm của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong việc công khai thông tin chương trình; ban hành quy trình nội bộ; tư vấn đầy đủ cho người bệnh về phác đồ điều trị, hiệu quả, nguy cơ, tác dụng không mong muốn của thuốc và các chi phí ngoài phần thuốc được hỗ trợ; tổ chức cấp phát thuốc công bằng, hợp lý, minh bạch và hiệu quả.

Đối với người bệnh, việc tham gia chương trình được thực hiện trên cơ sở tự nguyện. Người bệnh đăng ký tham gia, ký Phiếu đăng ký tự nguyện và thực hiện các quy định liên quan đến việc nhận, sử dụng thuốc hỗ trợ. Trường hợp ngừng sử dụng thuốc hoặc không tiếp tục tham gia chương trình, người bệnh hoặc người nhà người bệnh có trách nhiệm thông báo cho bác sĩ điều trị và hoàn trả số thuốc đã được cấp phát nhưng chưa sử dụng.

Thông tư cũng quy định chuyển tiếp đối với các chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí đã được Bộ trưởng Bộ Y tế phê duyệt trước ngày Thông tư có hiệu lực và còn thời hạn thực hiện. Các chương trình này tiếp tục được triển khai đến hết thời hạn đã được phê duyệt, đồng thời áp dụng các quy định mới về quản lý, sử dụng thuốc, báo cáo, lưu trữ hồ sơ và trách nhiệm thực hiện, bảo đảm người bệnh không bị gián đoạn điều trị.

Thông tư số 16/2026/TT-BYT có hiệu lực từ ngày 10/7/2026, thay thế Thông tư số 31/2018/TT-BYT. Việc triển khai nghiêm túc các quy định mới được kỳ vọng góp phần bảo đảm các chương trình hỗ trợ thuốc miễn phí được thực hiện đúng quy định, minh bạch, an toàn, hiệu quả, vì quyền lợi của người bệnh.