Hợp tác kinh tế, thương mại Việt Nam-Singapore: Biến thách thức thành cơ hội

Nhân chuyến thăm chính thức của Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú tới Singapore, đồng chủ trì Đối thoại Chiến lược Việt Nam-Singapore lần thứ nhất từ ngày 24-25/8/2026, phóng viên TTXVN tại Singapore đã có cuộc trao đổi với ông Cao Xuân Thắng, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Singapore về quan hệ kinh tế, thương mại giữa hai nước cũng như động lực để thúc đẩy hợp tác song phương trong lĩnh vực kinh tế, thương mại thời gian tới.

Phóng viên: Thưa ông, ông đánh giá như thế nào về quan hệ thương mại Việt Nam-Singapore thời gian qua, những điểm nhấn thành tựu và những khó khăn còn tồn tại?

Ông Cao Xuân Thắng: Có thể nói quan hệ thương mại song phương Việt Nam-Singaore thời gian qua phát triển rất tốt đẹp, năng động, thực chất và ngày càng có chiều sâu. Singapore là một đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam. Theo số liệu thống kê của Cơ quan quản lý doanh nghiệp Singapore, kim ngạch song phương Việt Nam-Singapore đã tăng từ 27 tỷ SGD năm 2021 lên mức kỷ lục gần 32 tỷ SGD vào năm 2024. Sau khi Việt Nam và Singapore nâng cấp quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện, kim ngạch thương mại hai chiều đã đạt kỷ lục mới với tổng kim ngạch đạt gần 40 tỷ SGD (tương đương gần 30,8 tỷ USD). Trong giai đoạn từ tháng 1-7/2026, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam-Singapore đã đạt tới gần 33 tỷ SGD, tăng 43,1% so với cùng kỳ; trong đó Việt Nam xuất khẩu sang Singapore đạt hơn 15,1 tỷ SGD (tương đương hơn 11,6 tỷ USD) tăng 126,8% so với cùng kỳ.

Các sản phẩm thương mại ngày càng đa dạng, từ nhóm những sản phẩm chủ lực xuất khẩu như máy móc, thiết bị, dầu mỏ, hóa chất, dịch vụ tới các sản phẩm nông sản thực phẩm thế mạnh của Việt Nam. Năm 2025, lần đầu tiên Việt Nam lọt top 3 nhà xuất khẩu thủy sản lớn nhất vào Singapore, và Việt Nam hiện nay cũng đang là top 3 nhà xuất khẩu gạo lớn nhất vào Singapore.

Để tiếp tục phát huy tốt các kết quả đã đạt được, thì vẫn còn một số khó khăn thách thức cần vượt qua, như: yêu cầu ngày càng cao chất lượng hàng hóa, tiêu chuẩn kỹ thuật, truy xuất nguồn gốc, phát triển bền vững và yêu cầu trách nhiệm xã hội, dịch vụ logistics, tài chính,… Tuy nhiên, chúng tôi tin tưởng rằng với quyết tâm của Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp hai nước, chúng ta sẽ biến các thách thức thành cơ hội phát triển trong thời gian tới.

Phóng viên: Trong bối cảnh hai nước hướng tới không gian đổi mới sáng tạo chung và hợp tác công nghệ chiến lược (AI, bán dẫn), theo ông, các doanh nghiệp hai nước cần tháo gỡ những điểm nghẽn nào để hiện thực hóa mô hình kết nối “Ba Nhà” (Nhà nước-Doanh nghiệp-Viện nghiên cứu)?

Ông Cao Xuân Thắng: Như các bạn đã biết, cả Việt Nam và Singapore đều xác định rõ tầm quan trọng của đổi mới sáng tạo và hợp tác công nghệ chiến lược trong phát triển kinh tế xã hội giai đoạn tiếp theo, trong đó có AI, công nghiệp bán dẫn. Chúng tôi cho rằng, một số thách thức trong mô hình kết nối “Ba Nhà” cần được phân tích và làm rõ: (1) Hoạt động kết nối cung-cầu công nghệ giữa các Nhà, trong đó cơ chế Đặt hàng-Nghiên cứu-Thương mại hóa cần được cụ thể hóa. (2) Hợp tác và chia sẻ nguồn nhân lực chất lượng cao, hai bên nên xem xét xây dựng cơ chế hợp tác xuyên biên giới, hình thành mạng lưới nguồn nhân lực ngành cho khu vực. (3) Cơ chế hợp tác và chia sẻ rủi ro giữa các bên, từ khâu nghiên cứu-ứng dụng, đến sở hữu trí tuệ, đầu tư rủi ro, khởi nghiệp sáng tạo và thương mại sản phẩm.

Cần có cơ chế hợp tác bổ trợ giữa hai nước, Singapore là quốc gia có lợi thế về công nghệ, hạ tầng logistics, tài chính và kết nối quốc tế, trong khi Việt Nam thì có lợi thế về nguồn nhân lực, thị trường và năng lực sản xuất, doanh nghiệp hai bên bổ trợ nhau cùng phát triển để đóng góp sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tháng 7 vừa qua, Thương vụ Việt Nam tại Singapore đã hỗ trợ đoàn doanh nghiệp thuộc Hiệp hội công nghiệp bán dẫn Singapore về Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội và Đà Nẵng để xúc tiến, kết nối giao thương. Một trong những nội dung quan trọng là đoàn đã làm việc với một nhóm các trường đại học hàng đầu của Việt Nam về công nghệ và kỹ thuật, trao đổi về cơ chế hợp tác phát triển nguồn nhân lực kỹ sư công nghệ, từ chương trình hợp tác thực tập ngắn hạn đến hỗ trợ hợp tác xây dựng các phòng thử nghiệm và cung cấp nhân lực cho những tập đoàn công nghệ. Các bên đã đang bắt tay triển khai các hoạt động cụ thể trong năm nay.

Phóng viên: Mô hình Khu công nghiệp Việt Nam-Singapore (VSIP) tiếp tục là biểu tượng hợp tác kinh tế. Từ góc nhìn Thương vụ, chuyến thăm Singapore của Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú và Đối thoại Chiến lược Việt Nam-Singapore lần này sẽ định hình thế hệ VSIP thông minh, xanh và bền vững ra sao trong giai đoạn tới?

Ông Cao Xuân Thắng: Qua trao đổi và làm việc với các đối tác tại địa bàn, rất nhiều chuyên gia kinh tế đã đánh giá chuyến thăm lần này của đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú và Đối thoại Chiến lược Việt Nam-Singapore có ý nghĩa rất quan trọng trong việc tạo động lực mới cho hợp tác kinh tế giữa hai nước, trong đó VSIP là một biểu tượng tiêu biểu về hợp tác thành công của Việt Nam và Singapore.

Chúng tôi có mối quan hệ chặt chẽ trong hoạt động xúc tiến với nhiều khu công nghiệp tại Việt Nam, trong đó có VSIP. Chúng tôi tin là hai bên sẽ trao đổi thảo luận về định hướng hợp tác phát triển công nghệ và nâng cao năng lực. Các khu công nghiệp VSIP tại Việt Nam sẽ không chỉ là những khu công nghiệp thuần túy về sản xuất công nghiệp, mà sẽ hướng tới mô hình hệ sinh thái khu công nghiệp thông minh, phát triển xanh, tuần hoàn, ứng dụng công nghệ cao và có trách nhiệm xã hội. Xu hướng này sẽ góp phần thúc đẩy thu hút đầu tư công nghiệp vào Việt Nam, đồng thời tạo động lực hợp tác phát triển kinh tế của hai nước, nâng cao vai trò của Việt Nam và Singapore trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn ông!