Indonesia quyết tâm “đại tu” hệ thống thuế số Coretax để tăng thu ngân sách

 Ông khẳng định hệ thống sẽ vận hành trơn tru trong vòng một tháng, “kể cả phải thuê chuyên gia công nghệ thông tin quốc tế”.

Các cam kết này được đưa ra tại cuộc họp báo ngày 22/9 ở Jakarta. Bộ trưởng Purbaya cũng cho biết chính phủ có thể xem xét thành lập Cơ quan Doanh thu Nhà nước (BPN) nếu những nỗ lực tối ưu hóa doanh thu từ thuế và thuế hải quan không đạt được mục tiêu.

Coretax được triển khai từ đầu năm 2025 với kỳ vọng tinh giản quản lý thuế. Tuy nhiên, các sự cố kỹ thuật kéo dài đã khiến cộng đồng doanh nghiệp và người nộp thuế phản ứng. Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đã dành một phần khoản vay chính sách 500 triệu USD để hỗ trợ nâng cấp nền tảng và thúc đẩy cải cách tài khóa.

Tính đến tháng 8/2025, thu thuế quốc gia mới đạt 1.330,4 nghìn tỷ rupiah, giảm 3,6% so cùng kỳ 2024 và chỉ bằng 54,7% mục tiêu năm 2025 (2.387,3 nghìn tỷ). Trong đó, thu từ thuế thu nhập và các sắc thuế khác giảm 5,1% xuống 1.135,4 nghìn tỷ rupiah; thu từ hải quan và tiêu thụ đặc biệt tăng 6,4% lên 194,9 nghìn tỷ rupiah. Thu ngân sách ngoài thuế giảm mạnh 20,1% còn 306,8 nghìn tỷ.

Tại họp báo, Bộ trưởng Purbaya khẳng định “không tăng thuế suất mà khuyến khích tăng trưởng kinh tế để nguồn thu tăng tự nhiên”. Mục tiêu doanh thu năm 2026 là 3.147,7 nghìn tỷ rupiah (195 tỷ USD), trong đó 2.357,7 nghìn tỷ rupiah từ thuế – tăng 13,5% so với triển vọng 2025.

Bộ trưởng nhấn mạnh cần đẩy nhanh giải ngân công trong quý IV để hỗ trợ tăng trưởng, vốn đặt mục tiêu 5,2% cho cả năm.

Kinh tế Indonesia đã duy trì mức tăng quanh 5% nhiều năm, quý II/2025 đạt 5,12% – cao nhất từ 2023. Tuy nhiên, các nhà kinh tế cảnh báo triển vọng nửa cuối năm chịu áp lực từ thương mại toàn cầu yếu và tiêu dùng nội địa giảm. Chính phủ đã tung gói kích thích gần 1 tỷ USD gồm phát gạo, giảm thuế và tạo việc làm tạm thời trong hạ tầng.

Để thúc đẩy tín dụng, ngay sau khi nhậm chức, Bộ trưởng Purbaya đã chuyển hơn 12 tỷ USD từ ngân hàng trung ương sang các ngân hàng thương mại. Chính phủ cũng xem xét các biện pháp khuyến khích người dân đầu tư USD trong nước thay vì gửi ra nước ngoài.

Trước đó, Ngân hàng trung ương Indonesia bất ngờ cắt giảm lãi suất, hỗ trợ tăng trưởng nhưng làm dấy lên lo ngại về kỷ luật tài chính và tính độc lập. Đồng rupiah đã giảm khoảng 3% so với USD từ đầu năm, nằm trong nhóm các đồng tiền có hiệu quả hoạt động kém nhất trong số các nền kinh tế mới nổi ở châu Á.

Tỷ lệ thuế/GDP của Indonesia chỉ ở mức 12% năm 2023, thấp hơn nhiều so với trung bình của các nước thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) 33,9%. ADB ước tính cải cách toàn diện – trong đó Coretax vận hành đầy đủ – có thể giúp nâng tỷ lệ này thêm 1,28 điểm phần trăm vào năm 2030, củng cố nền tài chính quốc gia và tạo dư địa cho các chương trình phát triển.