Khơi thông nguồn lực cho đầu tư hoàn thiện hạ tầng hàng không

Hưởng ứng phong trào thi đua “Đẩy mạnh phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí” do Thủ tướng Chính phủ phát động, ngày 23/6, tại Hà Nội, Cổng thông tin Chính phủ tổ chức tọa đàm “Huy động các nguồn lực phát triển hạ tầng hàng không”.

Một trong những nội dung được đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và chuyên gia trong lĩnh vực hàng không bản luận là cần sớm hoàn thiện hạ tầng hàng không và nguồn lực nào để đầu tư vào lĩnh vực này.

Tại tọa đàm, ông Nguyễn Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Đầu tư (Bộ Giao thông Vận tải) thông tin, giai đoạn từ năm 2011 - 2019/2020, tốc độ phát triển của ngành hàng không Việt Nam rất cao, trung bình từ 16-18%/năm, được Hiệp hội Vận tải hàng không quốc tế (IATA) đánh giá là nhanh nhất khu vực Đông Nam Á, đứng thứ 5 thế giới.

Điều này gây áp lực lên kết cấu hạ tầng cảng hàng không. Giai đoạn này, kết cấu hạ tầng hàng không Việt Nam đạt công suất 95 triệu lượt hành khách/năm. Trong khi thời điểm cao nhất, sản lượng thông qua các cảng hàng không đạt 116,5 triệu hành khách/năm và như vậy, đã vượt khoảng 20 triệu lượt khách.

Với lưu lượng như vậy, ông Nguyễn Anh Dũng cho biết một số cảng hàng không đã quá tải hạ tầng và tập trung chủ yếu vào các cảng hàng không đầu mối lớn như Cảng hàng không Tân Sơn Nhất, Nội Bài, Cam Ranh, Đà Nẵng.

Các chuyên gia hàng không cho rằng, hạ tầng hàng không đang quá tải so với nhu cầu phát triển của đất nước, việc mở rộng hệ thống này là đòi hỏi cấp thiết. Hạ tầng cảng hàng không không chỉ là các sân bay mới, sân bay hiện hữu mà còn các cơ sở hạ tầng khác như nhà ga hàng hóa, nhà ga hành khách, công trình phụ trợ… và nguồn vốn đầu tư sẽ là rất lớn.

Tại tọa đàm, các chuyên gia cho rằng, Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn được đánh giá là mô hình “sáng” để học hỏi và áp dụng cho phát triển hạ tầng hàng không. Với mục tiêu giao thông phải đi trước 1 bước, mới có thể khơi thông các nguồn lực phát triển kinh tế, du lịch, thu hút đầu tư, Quảng Ninh là tỉnh đầu tiên của Việt Nam tổ chức thu hút đầu tư 1 sân bay do tư nhân làm theo hình thức BOT, đó là Sân bay Quốc tế Vân Đồn và Cảng tàu khách quốc tế Hòn Gai.

Ông Cao Tường Huy, Quyền Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh chia sẻ: Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn là cảng hàng không đầu tiên thực hiện theo hình thức BOT (xây dựng – kinh doanh – chuyển giao). Cảng có chiều dài cất cánh 3.600m, công suất thiết kế đến năm 2030 là 2,5 triệu lượt khách và sau 2030 là 5 triệu lượt khách.

Từ khi đưa vào khai thác và sử dụng, cảng đã phát huy được vai trò. Hiện cảng đã đón được trên 5 nghìn chuyến bay; trong đó, xấp xỉ 4.500 chuyến bay quốc tế, với lượng du khách đạt được là trên 610 nghìn lượt.

Không chỉ Cảng hàng không Quốc tế Vân Đồn mà hạ tầng giao thông của Quảng Ninh phát triển rất nhanh và mạnh. “Bí quyết” được lãnh đạo UBND tỉnh chỉ ra là đổi mới phương thức huy động và khơi thông các nguồn lực, đặc biệt lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư.

“Trung bình 1 đồng ngân sách bỏ ra thì chúng tôi thu hút được từ 8-9 đồng ngoài ngân sách. Nhờ đó, giai đoạn từ năm 2014 đến nay, chúng tôi đã huy động được trên 140 nghìn tỷ đồng đầu tư cho phát triển hạ tầng. Trong đó, hạ tầng giao thông theo phương thức đối tác công - tư (PPP) đã huy động được 45 nghìn tỷ đồng”, ông Cao Tường Huy chia sẻ.

Ông Lương Hoài Nam, chuyên gia hàng không nhìn nhận, cần có cơ chế cho các nhà đầu tư có quyền tham gia đề xuất vào quy hoạch sân bay khi có ý định thực hiện xã hội hóa liên quan đến công năng quốc tế, nội địa, công suất...Đồng thời, quy hoạch tổng thể, dài hạn, đủ mức độ hoạt động cho khoảng vài chục năm rồi sau đó phân kỳ đầu tư ra giai đoạn 1, giai đoạn 2, giai đoạn 3.

Tại tọa đàm, các chuyên gia hàng không cũng đề nghị Bộ Giao thông Vận tải phối hợp với các cơ quan chức năng giải quyết những vướng mắc, nút thắt về chính sách để từng bước khơi thông các nguồn lực, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất hỗ trợ nhà đầu tư…/.