Kinh tế Việt Nam qua góc nhìn quốc tế: Phục hồi vững vàng giữa thách thức toàn cầu

Nền kinh tế Việt Nam đang có sự phục hồi mạnh mẽ, bất chấp bối cảnh thế giới còn nhiều bất định. Những đánh giá tích cực từ các tổ chức quốc tế như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), cùng phân tích chuyên sâu từ ngân hàng UOB (Singapore), đều cho thấy niềm tin ngày càng được củng cố đối với tiềm năng dài hạn của nền kinh tế Việt Nam.

Tuy vậy, để duy trì đà tăng trưởng bền vững, Việt Nam cần tiếp tục chủ động thích ứng và đẩy mạnh cải cách trong bối cảnh môi trường bên ngoài nhiều biến động.

Tăng trưởng tích cực và sự quan tâm từ quốc tế

Việt Nam đã khởi đầu năm 2025 với mức tăng trưởng Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đạt 6,93% trong quý I/2025, nối tiếp đà phục hồi ấn tượng của năm 2024 với mức tăng trưởng 7,09%. Những con số này phần nào phản ánh sự linh hoạt trong điều hành kinh tế và khả năng thích ứng của Việt Nam trước những thách thức bên ngoài.

Tại cuộc gặp với Thủ tướng Phạm Minh Chính bên lề Hội nghị Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) Thiên Tân 2025, Chủ tịch lâm thời WEF Peter Brabeck-Letmathe khẳng định Việt Nam đang thể hiện vai trò ngày càng rõ nét trong mạng lưới kinh tế toàn cầu. Theo ông, khả năng điều hành linh hoạt và chính sách đối ngoại tự chủ đã tạo nên sức hút mạnh mẽ đối với cộng đồng doanh nghiệp quốc tế. Bên cạnh đó, bản ghi nhớ (MOU) giữa Việt Nam và WEF, ký tại Thiên Tân năm 2023, đã góp phần kết nối Việt Nam với nhiều tập đoàn toàn cầu, mở rộng cơ hội thu hút đầu tư nước ngoài chất lượng cao.

Đồng quan điểm, Chủ tịch điều hành WEF Borge Brende đánh giá cao mục tiêu tăng trưởng hai con số mà Việt Nam hướng đến trong thập niên tới, coi đây là một chiến lược khả thi nếu Việt Nam duy trì được động lực hiện tại.

Trong khi đó, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), trong Báo cáo Kinh tế Việt Nam 2025 công bố giữa tháng 6/2025, nhận định Việt Nam đã đạt được những bước tiến dài hạn quan trọng. Chuyên gia kinh tế trưởng của OECD, Alvaro Pereira, bày tỏ tin tưởng rằng Việt Nam hoàn toàn có khả năng trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045 - thậm chí có thể đạt được sớm hơn nếu tiếp tục duy trì các nỗ lực cải cách và hội nhập.

Dưới góc nhìn khu vực tư nhân, Ngân hàng UOB cũng ghi nhận tín hiệu phục hồi rõ rệt của nền kinh tế Việt Nam trong quý II/2025. Theo dự báo mới nhất, GDP quý II/2025 ước đạt 6,1%, nhờ vào chính sách hoãn thuế của Mỹ và sự chủ động từ phía chính phủ và doanh nghiệp Việt Nam. Cùng với đó, khảo sát của UOB cho thấy 60% doanh nghiệp Việt vẫn lạc quan về triển vọng tăng trưởng trong năm tới và gần một nửa có kế hoạch mở rộng ra thị trường quốc tế.

Rủi ro bên ngoài vẫn tiềm ẩn

Mặc dù những tín hiệu tăng trưởng là tích cực, song nền kinh tế Việt Nam vẫn đang đối mặt với không ít thách thức, đặc biệt là từ môi trường bên ngoài. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo triển vọng tăng trưởng của Việt Nam còn phụ thuộc nhiều vào kết quả các cuộc đàm phán thương mại, trong khi mức độ bất định toàn cầu vẫn cao.

Ông Paulo Medas, Trưởng phái đoàn IMF tại Việt Nam, lưu ý, về môi trường bên ngoài, căng thẳng thương mại leo thang sẽ tạo ra thách thức cho các doanh nghiệp xuất khẩu. Ở trong nước, áp lực tài chính cũng có thể gia tăng do điều kiện tín dụng thắt chặt và mức nợ doanh nghiệp vẫn cao.

Đáng chú ý, UOB và IMF đều đề cập đến tác động từ chính sách thuế quan của Mỹ. Việc Mỹ công bố áp mức thuế đối ứng 46% lên một số mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam vào đầu tháng 4/2025 đã tạo ra sự lo ngại trên thị trường toàn cầu. Tuy nhiên, sau đó Mỹ đã hoãn thực thi trong 90 ngày để có thời gian đàm phán. Theo UOB, xuất khẩu của Việt Nam phụ thuộc nhiều vào các ngành chủ lực như điện tử, nội thất, dệt may và giày dép - chiếm khoảng 80% kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ. Do đó, bất kỳ thay đổi nào trong chính sách thương mại đều có thể tạo ra ảnh hưởng đáng kể.

Chủ động thích ứng và cải cách là nền tảng

Trước bối cảnh nhiều rủi ro, các tổ chức quốc tế đều ghi nhận nỗ lực của Việt Nam trong việc duy trì ổn định vĩ mô và thúc đẩy cải cách. IMF cho rằng chính sách tài khóa nên đóng vai trò chủ đạo trong điều hành kinh tế, nhất là khi mức nợ công của Việt Nam vẫn thấp. Cùng với đó, việc đẩy nhanh tiến độ đầu tư công và mở rộng mạng lưới an sinh xã hội sẽ giúp tạo nền tảng hỗ trợ tăng trưởng trong ngắn hạn.

Về chính sách tiền tệ, IMF khuyến nghị cần tập trung vào ổn định kỳ vọng lạm phát và cho phép tỷ giá linh hoạt hơn nhằm thích ứng với các cú sốc từ bên ngoài. Đồng thời, hiện đại hóa khuôn khổ điều hành tiền tệ - chẳng hạn như thay thế trần tăng trưởng tín dụng bằng khung chính sách thận trọng - sẽ góp phần nâng cao hiệu quả điều hành.

OECD nhấn mạnh tầm quan trọng của cải cách thể chế, bao gồm mở rộng cơ sở thuế, cải thiện hệ thống phúc lợi xã hội và thúc đẩy năng lượng tái tạo. Đặc biệt, việc thu hút FDI chất lượng cao cần đi kèm với nâng cao năng lực nội tại, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và phát triển nguồn nhân lực.

Về phía doanh nghiệp, khảo sát của UOB cho thấy khoảng 80% các doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu đã chủ động ứng phó với các rủi ro thuế quan bằng nhiều giải pháp: từ đa dạng hóa chuỗi cung ứng, tăng cường nội địa hóa cho đến đầu tư vào số hóa và phát triển bền vững. Đặc biệt, nhiều doanh nghiệp hướng tới thị trường Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và châu Âu như những điểm đến tiềm năng nhằm giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.

Bất chấp những khó khăn ngắn hạn, triển vọng trung và dài hạn của kinh tế Việt Nam vẫn được các tổ chức quốc tế đánh giá tích cực. IMF và OECD đều cho rằng với nền tảng vĩ mô vững chắc, định hướng cải cách rõ ràng và sự chủ động từ khu vực doanh nghiệp, Việt Nam hoàn toàn có thể duy trì đà tăng trưởng ổn định và nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

UOB dự báo tăng trưởng GDP của Việt Nam sẽ đạt 6% trong năm 2025 và tăng lên 6,3% vào năm 2026. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang tái cấu trúc, nếu duy trì được quyết tâm cải cách, nâng cao năng suất và tăng cường năng lực cạnh tranh, Việt Nam có thể đón nhận những cơ hội mới để bứt phá.