Lần đầu tổ chức diễn đàn tiêu thụ ngao, hàu các tỉnh ven biển phía Bắc

Ngày 28/11, tại thành phố Thái Bình, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với UBND tỉnh Thái Bình tổ chức diễn đàn phát triển thị trường tiêu thụ ngao, hàu tại các tỉnh ven biển phía Bắc trong bối cảnh mới. Đại diện lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, đại diện 8 tỉnh ven biển phía Bắc từ Quảng Ninh đến Hà Tĩnh và gần 100 doanh nghiệp, cơ sở sản xuất ngao, hàu tham dự diễn đàn.

Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan nhấn mạnh, nhuyễn thể hai mảnh vỏ trong đó có ngao, hàu là một trong những nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Giá trị xuất khẩu nhuyễn thể hai mảnh vỏ liên tục tăng trưởng trong những năm gần đây, đặc biệt khu vực các tỉnh ven biển phía Bắc đóng góp phần lớn vào sản lượng xuất khẩu.

Diễn đàn thúc đẩy thị trường tiêu thụ ngao, hàu các tỉnh ven biển phía Bắc (từ Quảng Ninh đến Hà Tĩnh) lần đầu tiên được tổ chức nhằm đánh giá tình hình sản xuất, an toàn dịch bệnh, quản lý chất lượng, an toàn thực phẩm gắn với phát triển thị trường tiêu thụ ngao, hàu. Đây cũng là cơ hội để các doanh nghiệp, đơn vị sản xuất trao đổi thông tin và giới thiệu một số mô hình sản xuất, kinh doanh tiêu biểu, tạo cơ sở để kết nối, phát triển thị trường, đồng thời trao đổi để tìm giải pháp hiệu quả, phát triển bền vững ngành ngao, hàu tại các tỉnh ven biển phía Bắc nói riêng và cả nước nói chung.

Tại diễn đàn, đại diện các đơn vị thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và các địa phương, doanh nghiệp đã thông tin về các vấn đề hiện trạng chế biến tiêu thụ, định hướng phát triển hoạt động sản xuất giống và nuôi thương phẩm ngao, cơ hội mở rộng thị trường và chứng nhận bền vững trong chuỗi giá trị nhuyễn thể hai mảnh vỏ cũng như những khó khăn trong hoạt động chế biến, xuất khẩu ngao, hàu.

Ông Đào Trọng Hiếu, Cục chế biến phát triển thị trường nông sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) cho biết, những năm qua diện tích nuôi trồng và sản lượng nuôi trồng thủy sản liên tục tăng trưởng qua các năm. Nếu như năm 2010 diện tích nuôi nhuyễn thể là 23.930 ha, sản lượng đạt 135.011 tấn, đến năm 2019 diện tích nuôi nhuyễn thể đã đạt 41.200 ha, sản lượng đạt 300.000 tấn.

Cả nước hiện có khoảng 50 cơ sở chế biến nhuyễn thể 2 mảnh vỏ xuất khẩu với thị trường chủ yếu là các nước EU, Nhật Bản, Mỹ và một số nước châu Á... Năm 2020 sản lượng xuất khẩu khoảng 50.000 tấn, tiêu thụ nội địa 250.000 tấn.

Giá trị kinh tế từ nuôi trồng nhuyễn thể hai mảnh vỏ (trong đó có ngao, hàu) ngày càng cao. Định hướng đến năm 2030, tổng diện tích nuôi ngao của cả nước sẽ đạt 24.550 ha, sản lượng đạt trên 393.000 tấn. Dự báo đến năm 2030 tổng sản lượng xuất khẩu nhuyễn thể hai mảnh vỏ của cả nước đạt trên 74.000 tấn, tổng giá trị xuất khẩu đạt trên 201 triệu USD.

Với thị trường ngày càng mở rộng, yêu cầu chất lượng sản phẩm cao hơn đòi hỏi người sản xuất, đơn vị chế biến phải cải tiến kỹ thuật, nâng cao trình độ, đảm bảo các yêu cầu khắt khe của thị trường nhất là thị trường các nước EU, Nhật Bản, Mỹ.

Tại diễn đàn, các chuyên gia cũng chỉ ra những khó khăn, thách thức trong nuôi ngao hiện nay. Ông Như Văn Cẩn, đại diện Tổng cục Thuỷ sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) cho biết, một trong những khó khăn nghề nuôi ngao hàng hoá tập trung tại các tỉnh ven biển, trong đó có các tỉnh phía Bắc hiện nay là nguồn giống.

Hàng năm nhu cầu ngao giống của cả nước là 70 tỷ con, trong đó nguồn giống gốc từ sinh sản nhân tạo chỉ đạt 15 -20 tỷ con. Nguồn giống cho nuôi thương phẩm vẫn còn dựa vào tự nhiên nên thiếu tính chủ động về chất lượng và số lượng. Mặt khác, nguồn giống này thiếu sự quản lý, khai thác hợp lý nên đang có nguy cơ cạn kiệt.

Ngoài ra, việc nuôi ngao tại các địa phương ven biển hiện nay còn mang tính tự phát, thiếu quy hoạch, trình độ kỹ thuật sản xuất của người dân chưa đáp ứng được yêu cầu, dẫn đến ô nhiễm môi trường, phát triển thiếu bền vững.

Kết thúc diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan khẳng định, để phát triển nông nghiệp bền vững nói chung, phát triển ngao, hàu nói riêng, các doanh nghiệp, các đơn vị sản xuất và các nhà quản lý cần tập trung vào 6 vấn đề cốt lõi là tìm kiếm thị trường; tăng cường hợp tác; đẩy mạnh các khâu, chuỗi liên kết; đồng thời tìm giải pháp cắt giảm chi phí sản xuất; đưa ứng dụng, tiến bộ khoa học vào sản xuất; hướng đến chế biến tinh; gia tăng chất lượng sản phẩm, từ đó tạo lợi thế cạnh tranh.

Tại diễn đàn lần đầu tiên được tổ chức này đã có 5 biên bản ghi nhớ được ký kết giữa các doanh nghiệp, hộ sản xuất ngao nhằm thúc đẩy liên kết trong cung ứng nguồn giống, thu mua và tiêu thụ sản phẩm./.