Làng nuôi cá chép đỏ Ninh Châu hối hả "đón" 23 tháng Chạp

Những ngày cận Tết, khi ngày 23 tháng Chạp cúng ông Công, ông Táo âm lịch Bính Ngọ năm 2026 đang đến gần, làng nuôi cá chép đỏ xã Ninh Châu, tỉnh Quảng Trị lại bước vào thời điểm rộn ràng, nhộn nhịp nhất trong năm. Sau nhiều tháng cần mẫn chăm sóc, đây là lúc bà con thu hoạch “vụ cá Tết”, quyết định phần lớn thu nhập cả năm. Là địa phương cung cấp cá chép đỏ chủ lực cho thị trường Quảng Trị và nhiều tỉnh, thành khác trong cả nước, xã Ninh Châu từ lâu được biết đến như một trong những địa chỉ uy tín về chất lượng của cá chép đỏ…

Hối hả những mẻ cá chép đỏ ngày giáp Tết

Về xã Ninh Châu khi chỉ còn vài hôm nữa là đến ngày 23 tháng Chạp - ngày tiễn ông Công, ông Táo về trời, nhịp sống tất bật lan tỏa khắp vùng quê. Những ngày này, khắp các tuyến đường làng, ngõ xóm, xe máy, xe tải ra vào liên tục, không khí lao động khẩn trương kéo dài từ sáng sớm đến chiều muộn. Trên các ao nuôi, người bơm nước, người kéo lưới, người vớt cá, cân hàng, đóng túi sục oxy để kịp giao cho thương lái đang chờ sẵn bên bờ.

Gia đình ông Nguyễn Tam Hòa (55 tuổi), thôn Bắc Ngũ, xã Ninh Châu là một trong những hộ nuôi cá chép đỏ quy mô lớn nhất tại địa phương với tổng diện tích ao nuôi khoảng 1 ha. Để chuẩn bị cho vụ Tết năm nay, ông Hòa đã thả giống khoảng 30.000 con cá chép đỏ. Để chuẩn bị sẵn sàng cho việc xuất bán, tại các ao nuôi, cá được gom lại trữ sẵn trong những tấm lưới lớn, sẵn sàng kéo lên xuất bán ngay khi thương lái đến thu mua. Thời điểm cận Tết, gia đình ông phải huy động thêm nhân công để kịp thu hoạch, đóng gói và giao hàng cho các mối ở trong tỉnh, thành phố Huế và một số tỉnh phía Bắc.

Vừa thoăn thoắt cho cá vào túi sục oxy, ông Hòa chia sẻ, năm nay thời điểm xuống giống gặp nhiều trận mưa lớn khiến bà con lo lắng, giống cũng hao hụt đi nhiều. Cũng may thời tiết về cuối năm thuận lợi, nắng ấm kéo dài nên cá phát triển tốt, khỏe mạnh, ít dịch bệnh. Hiện nay, cá đạt kích cỡ đồng đều, màu đỏ tươi, đạt quy chuẩn để đem bán. Gia đình ông xuất bán cho thị trường Tết khoảng 1 tấn cá chép đỏ. Giá bán sỉ tại hồ dao động khoảng 150.000 đồng/kg, bình quân 35-40 con/kg tùy kích cỡ. Trừ chi phí, tiền lãi khoảng từ 50-70 triệu đồng, cũng giúp gia đình có thêm điều kiện vui Xuân, đón Tết và chuẩn bị vốn cho vụ mới…

Theo người dân địa phương, sau mùa mưa lũ, khoảng tháng 10 âm lịch, bà con bắt đầu cải tạo ao hồ, chuẩn bị xuống giống cá chép đỏ. Cá giống chủ yếu được nhập từ các tỉnh, thành phía Bắc đưa về. Tiêu chí quan trọng khi chọn giống là cá khỏe, bơi nhanh, màu sắc tươi, kích cỡ đồng đều. Trong quá trình nuôi, người dân thường xuyên thay nước, kiểm soát môi trường ao nhằm bảo đảm chất lượng cá phục vụ thị trường Tết. Điều đặc biệt trong quá trình nuôi cá ở xã Ninh Châu chính là các hồ cá nuôi được dẫn từ nguồn nước chảy từ hệ thống đồi cát tự nhiên. Nước chảy quanh năm được nối thông với các hồ cá, nước chảy về ao rồi được dẫn đi nên giống như nước chảy tự nhiên, nước trong ao luôn sạch. Theo người dân địa phương, cá đạt chuẩn phải có thân hình cân đối, sắc đỏ tươi hoặc ánh vàng, vây cứng, vảy óng và có râu hai bên. Sau nhiều tháng chăm sóc, đến khoảng ngày 20 tháng Chạp trở đi cũng là lúc cá có thể xuất bán. Những ngày này, không khí mua bán diễn ra liên tục từ sáng đến tối.

Tại hồ cá của gia đình bà Nguyễn Thị Nang (63 tuổi), thôn Trường An, với diện tích khoảng 1.500m², năm nay bà thả nuôi 1.500 con cá chép đỏ. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của đợt ngập lụt trước đó, sản lượng bị hao hụt đáng kể. Bà Nang cho hay, nuôi cá chép đỏ phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Năm nay có nhiều trận mưa lớn nên số lượng cá hao hụt nhiều. Cũng may gần Tết điều kiện tự nhiên thuận lợi, môi trường ao nuôi đảm bảo nên cá còn lại phát triển khá tốt… Làm nghề nông là vậy, bà con luôn phải đối mặt với nhiều khó khăn, nhất là biến động giá cả và thời tiết. Mong rằng, Tết năm nay giá cả ổn định để bà con có thêm thu nhập sau một năm dài vất vả cố gắng…

Hướng tới phát triển bền vững

Gắn bó nhiều năm với nghề nuôi cá, ông Hoàng Văn Xế (63 tuổi), thôn Trường An, chia sẻ, cá chép đỏ phục vụ ngày cúng ông Công, ông Táo 23 tháng Chạp không chỉ là mặt hàng kinh tế giúp bà con địa phương có thêm thu nhập sắm Tết mà còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc gắn liền với tín ngưỡng dân gian với nghi lễ tiễn Táo quân về trời. Đối với người dân Việt Nam, mỗi con cá được thả đi thể hiện lòng biết ơn sâu sắc cũng như gửi gắm mong ước về một năm mới bình an, thuận lợi, mọi sự hanh thông. Vì vậy đối với người dân, việc nuôi cá chép đỏ mỗi năm cũng đồng nghĩa với việc gìn giữ một nét đẹp văn hóa truyền thống của ngày Tết cho con cháu về sau kế tiếp…

Theo UBND xã Ninh Châu, hiện toàn xã có khoảng 300 hộ nuôi cá giống với tổng diện tích hơn 22 ha; trong đó có 2 trang trại quy mô lớn. Riêng cá chép đỏ phục vụ thị trường ông Công, ông Táo được xem là vụ chính trong năm. Cá được tiêu thụ rộng rãi trong và ngoài tỉnh. Những năm qua, để duy trì và phát triển nghề nuôi cá giống trên địa bàn nói chung và nuôi cá chép đỏ phục vụ vụ Tết nói riêng, chính quyền xã Ninh Châu đã phối hợp với ngành chức năng quy hoạch vùng nuôi tập trung, hỗ trợ chuyển giao khoa học kỹ thuật, tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục và môi trường sản xuất để người dân yên tâm phát triển nghề. Địa phương xác định việc phát triển làng nghề cá chép đỏ không chỉ là câu chuyện kinh tế mà còn gắn với gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống trong dịp Tết ông Công, ông Táo.

Ông Trần Huỳnh Đức, Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Ninh Châu cho biết, địa phương có ngành kinh tế mũi nhọn phát triển nuôi cá giống; trong đó các loại cá chủ lực gồm cá chép, cá trắm, cá trê, cá lóc… Riêng cá chép đỏ phục vụ ngày 23 tháng Chạp được xem là vụ chính trong năm. Thời gian qua, xã đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ hộ nuôi mới, diện tích lớn, tạo điều kiện bà con vay vốn phát triển sản xuất. Đồng thời, tổ chức tập huấn áp dụng khoa học kỹ thuật nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Thời gian tới, xã tiếp tục phối hợp với các ngành chức năng tổ chức tập huấn phòng chống dịch bệnh, thích ứng với biến đổi thời tiết trong quá trình ươm nuôi; từng bước ứng dụng công nghệ số trong nuôi trồng và tiêu thụ sản phẩm, hướng tới xây dựng thương hiệu cá chép đỏ phát triển ổn định và bền vững…

Tết đang đến gần với mọi nhà, với người dân xã Ninh Châu, những mẻ cá đỏ rực được vớt lên không chỉ mang theo niềm vui sau một năm lao động vất vả mà còn gửi gắm niềm tin về một mùa xuân mới ấm no, đủ đầy. Trong sắc đỏ lấp lánh của những con cá chép đỏ rực ngày giáp Tết chứa đựng biết bao tâm huyết, sự cần mẫn của người nông dân.