Lễ hội trái cây Đồng Tháp 2026: Nâng cấp chuỗi giá trị nông sản

Theo Sở Công Thương tỉnh Đồng Tháp, sau hợp nhất, tỉnh có không gian phát triển nông nghiệp rộng hơn, quy mô vùng nguyên liệu lớn hơn và cơ cấu cây ăn trái đa dạng hơn; đồng thời, hội tụ nhiều vùng sản xuất trái cây đặc sản có khả năng phát triển theo chuỗi giá trị như: xoài, sầu riêng, mít, thanh long, khóm, cây có múi, nhãn, dừa và một số nhóm trái cây đặc trưng khác. Đây là lợi thế quan trọng để Đồng Tháp chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp, lấy thị trường, tiêu chuẩn, liên kết và giá trị gia tăng làm trung tâm.

Về phát triển chuỗi giá trị ngành hàng trái cây, Sở Công Thương tỉnh Đồng Tháp đánh giá, vùng nguyên liệu tiếp tục được mở rộng, hình thành nhiều vùng chuyên canh quy mô lớn; ứng dụng công nghệ cao, sản xuất an toàn và sản xuất hữu cơ từng bước được mở rộng; công tác mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và liên kết chuỗi có chuyển biến tích cực…

Tuy nhiên, trong phát triển chuỗi giá trị trái cây, Đồng Tháp đang gặp các điểm nghẽn chủ yếu là chất lượng vùng nguyên liệu và tiêu chuẩn thị trường chưa đồng đều; liên kết chuỗi còn thiếu bền vững và thiếu doanh nghiệp dẫn dắt chuỗi giá trị; chế biến, bảo quản sau thu hoạch và logistics còn hạn chế.

Thời gian tới, tỉnh tập trung phát triển ngành hàng trái cây theo hướng có trọng tâm, trọng điểm; xác định rõ nhóm sản phẩm chủ lực để ưu tiên nguồn lực, tránh dàn trải. Đối với nhóm trái cây có dư địa xuất khẩu lớn như: sầu riêng, xoài, mít, thanh long và dừa, cần tập trung chuẩn hóa vùng nguyên liệu, nâng cao chất lượng mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, kiểm soát dư lượng và mở rộng thị trường chính ngạch. Đối với nhóm sản phẩm có lợi thế phục vụ chế biến và tiêu thụ nội địa như: khóm, cây có múi, nhãn, bưởi, sapo và một số loại trái cây đặc trưng khác, cần đẩy mạnh chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm, phát triển kênh phân phối hiện đại, thương mại điện tử và kết nối với du lịch, dịch vụ, chương trình OCOP.

Tại hội nghị, các đại biểu chia sẻ, thông tin nhiều nội dung: Định hướng xây dựng vùng nguyên liệu sản phẩm cây ăn trái vùng Đồng bằng sông Cửu Long và những gợi ý cho tỉnh Đồng Tháp; ứng dụng công nghệ bảo quản sau thu hoạch, chế biến sản phẩm nông sản; kết nối doanh nghiệp hội viên vào chuỗi xuất khẩu rau quả Việt Nam - kinh nghiệm thực tiễn và đề xuất cơ chế hợp tác cho tỉnh Đồng Tháp; xu hướng thị trường và phát triển xuất khẩu trái cây Việt Nam; khuyến nghị đối với tỉnh Đồng Tháp…

Tiến sĩ Nguyễn Thành Hiếu, Phó Viện trưởng Viện Cây ăn quả miền Nam thông tin về giải pháp kỹ thuật nâng cao chất lượng giống và canh tác cây ăn trái tỉnh Đồng Tháp. Theo Tiến sĩ Nguyễn Thành Hiếu, những giải pháp kỹ thuật nâng cao chất lượng giống cây ăn quả là ứng dụng công nghệ sinh học trong chọn tạo và nhân giống; chọn tạo giống mới; chọn lọc gốc ghép thích ứng biến đổi khí hậu. Cùng với đó, tỉnh cũng cần quan tâm những giải pháp nâng cao kỹ thuật canh tác như: quản lý đất, dinh dưỡng và nước tưới; thiết kế vườn và quản lý tán; cơ giới hóa và tự động hóa…

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phan Đình Khôi (Đại học Cần Thơ) cho rằng, Đồng Tháp là một trong những vùng lõi nông nghiệp của Đồng bằng sông Cửu Long với Đề án Tái cơ cấu nông nghiệp tiên phong của cả nước nhưng bài toán hội nhập chuỗi giá trị toàn cầu vẫn bộc lộ nhiều nút thắt cần được tháo gỡ. Ước tính với giá xuất khẩu tươi thô, trái cây của Đồng Tháp "thất thoát" hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm do không tạo ra giá trị tăng thêm từ công đoạn chế biến sau thu hoạch và đồng thời gặp khó trước các rào cản kỹ thuật, biện pháp kiểm dịch ngày càng khắt khe. Do đó, nâng cấp chuỗi giá trị dựa vào đòn bẩy khoa học công nghệ, đặc biệt là bảo quản và chế biến sâu chính là hướng đi phù hợp để trái cây Đồng Tháp cải thiện giá trị, chuỗi giá trị trái cây được hoàn thiện và giúp định vị lại vị thế của ngành hàng trái cây của Đồng Tháp trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Bà Trần Thanh Phong, Giám đốc Hợp tác xã Mỹ Phong (tỉnh Đồng Tháp) cho biết, Hợp tác xã chuyên sản xuất, kinh doanh bưởi da xanh. Đơn vị có thể đảm bảo chất lượng sản phẩm, an toàn vệ sinh thực phẩm, xây dựng mã số vùng trồng. Vấn đề tổ chức sản xuất, liên kết giữa sản xuất và tiêu thụ chưa chặt chẽ, còn nhiều bất cập; chưa xây dựng được vùng nguyên liệu bền vững. Doanh nghiệp và nông dân cần chia sẻ lợi ích và rủi ro nhằm xây dựng chuỗi liên kết bền vững, cung cấp sản lượng nông sản ổn định để cung ứng cho đối tác.

Diện tích cây ăn trái của tỉnh Đồng Tháp đạt khoảng 135.331 ha. Trong đó, một số ngành hàng có quy mô diện tích lớn gồm: sầu riêng khoảng 33.600 ha, mít khoảng 26.265 ha, dừa khoảng 24.912 ha, xoài khoảng 16.845 ha, khóm khoảng 14.781 ha, nhóm cây có múi khoảng 14.180 ha, thanh long khoảng 8.500 ha và nhãn khoảng 5.640 ha. Đến tháng 6/2026, ước tính sản lượng trái cây của Đồng Tháp đạt khoảng 1,313 triệu tấn. Sầu riêng tiếp tục là ngành hàng nổi bật về giá trị và dư địa xuất khẩu, với sản lượng 6 tháng ước đạt trên 268 nghìn tấn.