Liệu cuộc chiến thương mại với Trung Quốc có đem lại lợi ích lâu dài cho kinh tế Australia?

Đài ABC cho biết, hoạt động thương mại của Australia đang bùng nổ, giúp cho nền kinh tế nước này phục hồi nhanh chóng sau cuộc khủng hoảng do dịch COVID-19 gây ra. Đáng chú ý, phần lớn giá trị thương mại đạt được đó là từ Trung Quốc. 

Riêng trong tháng 4/2021, thặng dư thương mại của Australia đạt mức 8 tỷ AUD (6,4 tỷ USD) nhờ giá quặng sắt và than đá gia tăng. Con số này cao hơn nhiều so với mức đạt được một tháng trước đó là 5,8 tỷ AUD.

Lấy dẫn chứng từ cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung do cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump phát động, đài ABC cho rằng thật khó để xác định rằng ai là người chiến thắng trong cuộc chiến này.

Trong khi các mức thuế quan do cựu Tổng thống Mỹ áp đặt chắc chắn gây nhiều khó khăn cho Trung Quốc, một nghiên cứu của hãng Oxford Economics, cho thấy Mỹ đã mất 245.000 việc làm trong cuộc chiến này. Một nghiên cứu của Viện Brookings ước tính giá cổ phiếu Mỹ đã giảm 1.700 tỷ USD, tương đương 0,3-0,7% GDP của nước này.

Đài ABC nhận định, trong cuộc chiến thương mại với Australia, Trung Quốc cũng đang đối mặt với những hậu quả tương tự.Không những nền kinh tế bị ảnh hưởng, Bắc Kinh dường như còn đang rơi vào thế bí khi đã áp dụng tất cả các biện pháp trừng phạt mạnh nhất có thể.   

Ví dụ vào tháng Một và tháng Hai năm nay, lệnh cấm nhập khẩu than của Australia đã khiến nhiều khu vực rộng lớn của Trung Quốc chìm trong bóng tối. Tình trạng mất điện ở Thượng Hải và khắp miền Nam Trung Quốc được chính phủ giải thích là "bảo trì định kỳ" mạng lưới điện.

Tình trạng thiếu hụt trên khắp Trung Quốc đã đẩy giá than tăng cao, đặc biệt khi nền kinh tế nước này đang trong quá trình phục hồi lại nên nhu cầu năng lượng tăng mạnh. Trong tuần đầu tháng Sáu, các vụ mất điện đã xảy ra trên khắp miền Nam Trung Quốc, khiến nhiều nơi phải áp dụng biện pháp phân phối điện.

Cũng trong tuần qua, giá than nhiệt điện đã tăng lên khoảng 120 USD/tấn, mức cao nhất trong vòng ba năm, cao hơn gần gấp 3 lần so mức 48 USD/tấn vào năm ngoái. Đây là một yếu tố chính dẫn đến thặng dư thương mại ngày càng tăng của Australia.

Theo các chuyên gia kinh tế, thương mại giống như "trò chơi đu quay". Mặc dù Australia không thể xuất khẩu nhiều than vào Trung Quốc, nhưng khi Trung Quốc tìm mua nguồn nhiên liệu này ở nơi khác, than của Australia lại phải lấp đầy các khoảng trống ở đó.

Về quặng sắt, giá của loại quặng này lại quay trở lại mức trên 200 USD/tấn bất chấp các nỗ lực giảm giá trong hai tuần trước.Về lâu dài, giá quặng sắt sẽ không thể duy trì mãi ở mức cao khi Trung Quốc tìm được nguồn cung cấp mới ở Tây Phi.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, Bắc Kinh sẽ không thể bỏ qua nguồn cung sắt thép đáng tin cậy ở Australia bởi vai trò của mặt hàng thép đối với "sức khỏe" nền kinh tế cũng như những tham vọng quân sự của nước này.

Về các mặt hàng nông nghiệp, thực tế là Trung Quốc cấm nhập khẩu lúa mạch Australia, nhưng lại không cấm lúa mỳ. Tháng 12/2020, khi nông dân trồng lúa mạch lao đao vì mất thị trường, nông dân trồng lúa mỳ ở Australia lại bội thu từ việc xuất khẩu gần 800.000 tấn sang Trung Quốc. Trong khi đó, xuất khẩu lúa mạch của Australia sang Thái Lan và Việt Nam dự kiến sẽ tăng gấp đôi trong năm 2021.