Linh hoạt các giải pháp khôi phục sản xuất cho doanh nghiệp

Trong những tháng đầu năm 2021, các doanh nghiệp công nghiệp đã quay trở lại nhịp độ sản xuất kinh doanh và kỳ vọng năm 2021 sẽ đạt mức tăng trưởng tương đương thời điểm trước khi xảy ra dịch bệnh. Tuy nhiên, dịch bệnh bùng phát trở lại, tập trung chủ yếu ở các tỉnh có số lượng lớn khu công nghiệp đã khiến hoạt động sản xuất bị giãn đoạn.

Vì vậy, đại diện các doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng đều cho rằng, cần có giải pháp linh hoạt hơn trong sản xuất, kiểm soát dịch để doanh nghiệp khôi phục sản xuất trong những tháng cuối năm khi dịch COVID-19 diễn biến phức tạp.

Đây là giải pháp mà các doanh nghiệp cần chú trọng khi thực hiện Nghị quyết số 84/NQ-CP ngày 29/5/2020 của Chính phủ về các nhiệm vụ, giải pháp tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công và bảo đảm trật tự an toàn xã hội trong bối cảnh đại dịch COVID-19.

Theo Cục Công nghiệp – Bộ Công Thương, khi dịch COVID-19 bùng phát trở lại, tập trung chủ yếu ở các tỉnh có số lượng lớn khu công nghiệp, doanh nghiệp chế biến chế tạo, đã khiến hoạt động sản xuất bị gián đoạn. Nhiều doanh nghiệp phải dừng sản xuất, ảnh hưởng đến tiến độ giao hàng, đặc biệt là các đơn hàng xuất khẩu. Nếu không có giải pháp giúp doanh nghiệp sớm quay trở lại sản xuất ngay cả khi dịch bệnh chưa được kiểm soát hoàn toàn, khách hàng sẽ dừng, huỷ đơn hàng để chuyển sang nước khác. Đến khi dịch được kiểm soát, doanh nghiệp khó có thể nối lại các mối quan hệ kinh doanh đã mất.

Bên cạnh đó, các biện pháp hạn chế đi lại, hạn chế lưu thông của các địa phương đã làm đứt gãy chuỗi cung ứng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Sự gián đoạn, đứt gãy chuỗi sản xuất của các doanh nghiệp dẫn đến sự gián đoạn của luồng tiền phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh và từ đó, tạo ra áp lực tài chính lớn cho doanh nghiệp.

Theo ông Đào Phan Long, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Cơ khí, một vấn đề làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất của các đơn vị là việc thiếu nhất quán trong quy định tại các địa phương. Khi các địa phương áp dụng các chính sách, quy định khác nhau về giãn cách, kiểm soát lưu thông hàng hoá sẽ gây khó khăn cho doanh nghiệp trong giao dịch, lưu thông hàng hoá. Với việc xuất khẩu hàng hóa, hiện nay các thủ tục khai báo tại các cơ quan hải quan cũng cần tiếp tục xử lý để thông thoáng hơn cho doanh nghiệp. Không chỉ với lĩnh vực cơ khí mà càng cần thiết hơn với các mặt hàng thiết yếu như lương thực thực phẩm đòi hỏi điều kiện bảo quản khắt khe, thời hạn sử dụng ngắn…

Hoạt động của các doanh nghiệp công nghiệp đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, vừa tạo ra của cải vật chất cho xã hội, vừa tạo việc làm cho người lao động. Do đó, việc duy trì hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp là giải pháp góp phần thực hiện mục tiêu vừa tăng trưởng kinh tế, vừa đảm bảo an sinh xã hội cho người lao động.

Theo chia sẻ của ông Phạm Văn Việt, Tổng giám đốc Công ty TNHH Việt Thắng Jean, các doanh nghiệp ngành dệt may gặp nhiều khó khăn trong đảm bảo sản xuất, phòng dịch vì phần lớn đều có số lượng công nhân rất đông. Trong điều kiện sản xuất thông thường, các nhà máy cũng được bố trí rất nhiều máy móc nên không đủ chỗ để thu xếp chỗ ở cho người lao động. Đến thời điểm này, chỉ có từ 10 - 15% số doanh nghiệp ngành dệt may thực hiện được phương châm “3 tại chỗ” và đang nỗ lực duy trì sản xuất.

Theo ông Trương Văn Cẩm, Phó chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam, trong 6 tháng đầu năm 2021, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ngành dệt may ước đạt 18,47 tỷ USD, tăng 19,22% so với cùng kỳ năm 2020 và tăng 2,47% so với cùng kỳ 2019. Theo đó, các mặt hàng xuất khẩu chủ lực là hàng may mặc với kim ngạch 13,7 tỷ USD tăng 11,25% so cùng kỳ; xuất khẩu xơ sợi đạt 2,64 tỷ USD, tăng 64,2%, xuất khẩu vải đạt 1,15 tỷ USD, tăng 31,3%.

“Số liệu của 6 tháng khá khả quan, nhưng nỗi lo của ngành là trong những tháng cuối năm, nếu dịch không kiểm soát tốt, nhà máy phải đóng cửa, công nhân không có việc làm hoặc không trở lại nhà máy làm việc,  đơn hàng không thực hiện được. Hiện nay, các doanh nghiệp trong ngành đã ký kết đơn hàng và nhiều doanh nghiệp đã ký đến hết năm. Nếu không sản xuất, giao hàng đúng hạn sẽ bị phạt, hủy đơn hàng, thiệt hại toàn ngành có thể lên tới hàng tỷ USD và ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của Việt Nam. Các đối tác có thể chuyển dịch đơn hàng sang quốc gia khác trong các năm tiếp theo”, ông Cẩm nói.

Trước khó khăn trên, đại diện Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho rằng, các địa phương nên trao đổi với các hiệp hội, doanh nghiệp trên địa bàn và thống nhất các quy định giữa các địa phương nhằm tránh tình trạng cát cứ gây ách tắc lưu thông hàng hoá, gián đoạn chuỗi sản xuất.

Đồng thời, cho phép các doanh nghiệp sớm được quay trở lại sản xuất khi các điều kiện phòng chống dịch bệnh được đảm bảo; gỡ bỏ quy định về định mức số lượng xe ô tô ra vào địa phương; cho phép sử dụng kết quả test nhanh, test gộp đối với lái xe và người lao động di chuyển liên tỉnh thay vì chỉ chấp nhận kết quả PCR.

Ông Cẩm cũng cho rằng, để giúp doanh nghiệp sớm quay trở lại sản xuất, ổn định trở lại, cần ưu tiên cho các doanh nghiệp sớm được tiêm vaccine để đảm bảo an toàn cho người lao động, hàng hóa sớm được lưu thông…

Bên cạnh giải pháp “ba tại chỗ”, “một cung đường, hai địa điểm”, theo chia sẻ của ông Đào Phan Long, cần có những biện pháp thay thế linh hoạt hơn, phù hợp với đặc điểm của từng địa phương, trên cơ sở đảm bảo duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh, cơ sở sản xuất đủ điều kiện về phòng chống dịch và an toàn cho người lao động. 

“Về tài chính, cơ quan chức năng có thể hỗ trợ doanh nghiệp trong bối cảnh dịch bệnh, bằng cách xem xét lùi thời điểm tăng giá thuê đất phục vụ sản xuất, kinh doanh. Bộ Tài chính xem xét tăng thời gian ân hạn giãn, hoãn nộp thuế, phí tránh để doanh nghiệp có thời gian khôi phục sản xuất, trả nợ…”, ông Long kiến nghị.

Cục Công nghiệp – Bộ Công Thương cho biết, sẽ phối hợp với các đơn vị, bộ, ngành sớm triển khai các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp nhanh chóng phục hồi hoạt động sản xuất kinh doanh, đảm bảo điều kiện làm việc cho người lao động./.