Mở rộng kênh dẫn vốn cho mục tiêu tăng trưởng - Bài cuối: Định hình giai đoạn phát triển chất lượng cao

Thị trường chứng khoán bước vào giai đoạn phát triển chất lượng cao, hội nhập quốc tế. Ảnh: Văn Giáp/Bnews/vnanet.vn

Bước sang giai đoạn mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng trưởng về lượng mà còn phải nâng cao chất lượng vận hành, hoàn thiện hạ tầng, đảm bảo minh bạch thông tin và đa dạng hóa cơ cấu nhà đầu tư, nhằm trở thành kênh dẫn vốn ổn định, bền vững, hỗ trợ nền kinh tế hướng tới tăng trưởng hai con số và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Hoàn thiện hạ tầng thị trường là nhiệm vụ cấp thiết. Hạ tầng không chỉ bao gồm hệ thống giao dịch, thanh toán và bù trừ, mà còn liên quan trực tiếp đến cơ chế công bố thông tin, chuẩn mực kế toán, quản trị doanh nghiệp và giám sát thị trường. Khi các yếu tố này được cải thiện đồng bộ, thị trường vận hành ổn định, nâng cao hiệu quả phân bổ vốn và củng cố niềm tin của nhà đầu tư.

Trong những năm gần đây, hệ thống giao dịch đã được nâng cấp, cơ chế thanh toán hoàn thiện, đồng thời các sản phẩm đầu tư như quỹ ETF, chứng quyền có bảo đảm và trái phiếu doanh nghiệp đã ra đời, tạo thêm lựa chọn cho nhà đầu tư và cơ hội huy động vốn linh hoạt cho doanh nghiệp. Đây là bước tiến giúp giảm phụ thuộc vào ngân sách nhà nước, đồng thời nâng cao khả năng quản lý tài chính và giảm rủi ro cho nền kinh tế.

Tuy nhiên, thị trường vẫn còn một số hạn chế. Quy mô chưa tương xứng với tiềm năng; cơ cấu nhà đầu tư tổ chức, đặc biệt là nhà đầu tư dài hạn, cần được củng cố; chất lượng quản trị và minh bạch thông tin tại một số doanh nghiệp còn hạn chế; khả năng hấp thụ các dòng vốn lớn chưa thực sự mạnh.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, tổng nhu cầu vốn giai đoạn 2026–2030 ước khoảng 38,5 triệu tỷ đồng; trong đó, vốn ngân sách nhà nước chỉ chiếm khoảng 20%, phần còn lại 80% cần huy động từ vốn xã hội hóa. Trong bối cảnh dư địa chính sách tiền tệ không còn nhiều, nguồn vốn trung và dài hạn được kỳ vọng sẽ được huy động mạnh từ thị trường vốn, đặc biệt là thị trường chứng khoán.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng phát biểu chỉ đạo hội nghị. Ảnh: Văn Giáp/Bnews/vnanet.vn

Để đảm bảo điều này, hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng khuôn khổ pháp lý là nền tảng để thị trường vận hành minh bạch, đồng bộ và phù hợp với thông lệ quốc tế. Trọng tâm là nâng chuẩn quản trị công ty đại chúng, áp dụng chuẩn mực công bố thông tin và tăng cường bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư - những yếu tố quyết định uy tín và sức hấp dẫn của thị trường Việt Nam trong khu vực và trên thế giới.

Cơ cấu nhà đầu tư cũng quyết định tính ổn định và bền vững. Giai đoạn đầu, thị trường chủ yếu dựa vào nhà đầu tư cá nhân, dẫn đến biến động ngắn hạn lớn. Những năm gần đây, tỷ trọng nhà đầu tư tổ chức, quỹ đầu tư và quỹ hưu trí tăng dần, giúp ổn định thị trường, nâng cao khả năng định giá doanh nghiệp sát giá trị nội tại và tạo nền tảng cho dòng vốn dài hạn.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng đề nghị các tổ chức trung gian, công ty quản lý quỹ và doanh nghiệp niêm yết nâng cao năng lực, chất lượng và tính chuyên nghiệp, phát triển các sản phẩm đầu tư dài hạn, đồng thời thu hút dòng vốn ngoại ổn định. Việc này vừa ổn định biến động thị trường, vừa thúc đẩy doanh nghiệp nâng cao tiêu chuẩn quản trị, minh bạch thông tin và định hướng phát triển bền vững. Đồng thời, cộng đồng nhà đầu tư cần đầu tư chuyên nghiệp, dài hạn, tuân thủ kỷ luật và nguyên tắc thị trường, tạo nền tảng vững chắc cho dòng vốn trung - dài hạn.

Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương khẳng định, năm 2026 là cột mốc quan trọng khi thị trường chuyển từ giai đoạn “đạt điều kiện” sang “vận hành ổn định và bền vững” theo chuẩn mực thị trường mới nổi. Đây cũng là dịp kỷ niệm 30 năm ngành chứng khoán, đặt nền tảng cho nâng cao chất lượng vận hành, minh bạch thông tin và phát triển bền vững.

Nhiều doanh nghiệp niêm yết đã chủ động nâng chuẩn minh bạch thông tin, cải thiện quản trị rủi ro và nâng cao chất lượng quản trị. Tuy nhiên, sự thành công này còn phân tán, chưa đồng đều, đòi hỏi tăng tốc chuẩn hóa và giám sát để hạn chế chênh lệch quá lớn giữa các doanh nghiệp và giảm rủi ro hệ thống.

Đa dạng hóa sản phẩm thị trường là yếu tố then chốt giúp giảm biến động, tạo sự ổn định cho doanh nghiệp trong huy động vốn và nâng cao vai trò dẫn vốn trung – dài hạn. Đồng thời, việc cân bằng giữa đổi mới sản phẩm và quản lý rủi ro sẽ nâng sức hấp dẫn của thị trường Việt Nam, đảm bảo phát triển bền vững và thu hút dòng vốn chất lượng.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh việc hiện đại hóa hạ tầng, hoàn thiện hệ thống giao dịch, thanh toán và bù trừ theo chuẩn mực quốc tế, đồng thời tăng cường quản lý rủi ro để thị trường vận hành an toàn, hiệu quả. Minh bạch thông tin và nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp là nền tảng bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư, tạo môi trường công bằng, bền vững và củng cố niềm tin.

Khi hạ tầng hoàn thiện, sản phẩm đa dạng và cơ cấu nhà đầu tư dài hạn được triển khai đồng bộ, thị trường sẽ ổn định, hỗ trợ doanh nghiệp huy động vốn hiệu quả và đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế bền vững. Bộ Tài chính cam kết đồng hành cùng thị trường trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý, minh bạch thông tin, đẩy mạnh cải cách và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư, nhằm phát triển thị trường bền vững và hội nhập toàn cầu.

Với quyết tâm của Chính phủ, sự nỗ lực của các cơ quan quản lý, phối hợp của các bộ, ngành và các tổ chức quốc tế, cùng đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư, Bộ trưởng khẳng định thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển ổn định, trở thành kênh huy động vốn trung - dài hạn hiệu quả, góp phần quan trọng vào sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn tới.