Mùa Tết sôi động ở làng nghề cá khô ven biển Vĩnh Long

Ông Nguyễn Văn Đức, xã Tân Thủy, tỉnh Vĩnh Long cho hay, vào dịp cuối năm, ghe tàu đánh bắt thủy sản bắt đầu cặp bến nhiều hơn.  Đây cũng là lúc làng nghề cá khô khu vực cảng cá Ba Tri (xã Tân Thủy) trở nên sôi động nhất. Nhà ông Đức cũng đang tất bật với các công việc chuẩn bị nguyên vật liệu để làm cá khô cung ứng  cho thị trường tết. Theo ông Đức các loại cá khô được thị trường tết ưa chuộng như cá lù đù, cá đổng, cá đuối…Năm nay sản lượng cá ít, nên ông Đức phải đặt hàng trước các tàu đánh bắt thủy sản xa bờ. Khi tàu cập bến, ông Đức tranh thủ  sản xuất để kịp giao cho các thương lái đã đặt hàng trước đó.

Tại cảng cá Bình Thắng, xã Bình Đại, tỉnh Vĩnh Long, một trong  3 cảng  lớn của tỉnh có làng nghề cá khô Bình Thắng được hình thành và phát triển gắn liền với nghề khai thác thủy sản của ngư dân địa phương. Nghề làm cá khô đã gắn bó vào đời sống của người dân ven biển nơi đây, trở thành sinh kế bền vững, góp phần giải quyết việc làm và tạo thu nhập ổn định cho hàng trăm lao động.

Gia đình bà Nguyễn Thị Em, xã Bình Đại cho biết: Công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ, kinh nghiệm và tuân thủ nghiêm ngặt các công đoạn truyền thống. Tết năm nay, bà Em chuẩn bị sản xuất hơn 2,5 tấn cá kho thành phẩm để cung ứng cho thị trường. Sản phẩm chủ yếu được tiêu thụ tại các tỉnh Đồng Tháp, Vĩnh Long và Thành phố Hồ Chí Minh. Năm 2010, gia đình bà Em được dự án Danida (Đan Mạch) hỗ trợ một tủ đông và 50 giàn phơi cá, góp phần cải thiện quy trình chế biến, nâng cao điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm. Từ đó đến nay, nghề truyền thống của gia đình  bà Em tiếp tục được duy trì và phát triển ổn định.

Không chỉ tạo sinh kế cho các hộ sản xuất, làng nghề cá khô Bình Thắng còn giải quyết việc làm cho nhiều lao động nhàn rỗi tại địa phương, đặc biệt là phụ nữ và người lớn tuổi. Bà Nguyễn Thị Huệ, xã Bình Đại cho hay, trước đây bà  làm thuê lựa cá tại khu vực cảng cá Bình Đại, thời gian rãnh đi phơi khô. Hiện nay, bà Huệ tự mua cá về sản xuất để bán cho thương lái. Theo bà Huệ thu nhập từ nghề làm cá khô ổn định, tạo thu nhập thường xuyên. Vào dịp tết, bà Huệ sản xuất gấp 2-3 lần so với ngày thường. Làm ra sản phảm bao nhiêu có thương lái đến tận nhà thu mua, giúp người dân an tâm sản xuất hơn. Bên cạnh đó, nghề làm cá khô tạo việc làm cho lao động nhàn rỗi quanh khu vực nhất là phụ nữ lớn tuổi. Công việc chủ yếu là xẻ cá, ướp muối, phơi cá trên giàn, không quá nặng nhọc, phù hợp với phụ nữ, giúp các gia đình có thêm thu nhập trang trải cuộc sống.

Theo UBND xã Bình Đại, năm 2007, Làng nghề chế biến cá khô Bình Thắng được UBND tỉnh Bến Tre (cũ) công nhận là làng nghề truyền thống. Hiện nay, làng nghề hoạt động quanh năm, nhưng cao điểm nhất vẫn là những tháng cận Tết Nguyên đán, khi nhu cầu thị trường tăng mạnh. Sản phẩm của làng nghề khá đa dạng, gồm cá khô truyền thống, cá tẩm gia vị, cá một nắng, mực một nắng… Làng nghề hiện có 26 hộ tham gia sản xuất, với sản lượng bình quân hơn 1 tấn cá khô mỗi ngày; riêng dịp Tết, sản lượng tăng gấp 2 đến 3 lần so với ngày thường.

Bà Đoàn Thị Ngọc Hà, Phó Chủ tịch UBND xã Bình Đại cho hay, làng nghề cá khô Bình Thắng đã đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế-xã hội địa phương, nâng cao đời sống người dân ven biển. Để nghề truyền thống tiếp tục phát huy giá trị trong giai đoạn tới, chính quyền địa phương xác định  chú trọng hỗ trợ các cơ sở cải tiến quy trình chế biến, nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm và từng bước xây dựng thương hiệu “Cá khô Bình Thắng”.

Đồng thời, rà soát, sắp xếp lại khu vực sản xuất phù hợp, hướng dẫn các hộ thực hiện hiệu quả việc bảo vệ môi trường, áp dụng mô hình sản xuất sạch. Cùng đó, thông qua chuyển đổi số, thương mại điện tử, kết nối với doanh nghiệp, siêu thị và các chuỗi cửa hàng đặc sản địa phương  mở rộng thị trường tiêu thụ cho người dân. Các hộ sản xuất được tạo điều kiện tiếp cận chính sách hỗ trợ vốn, khuyến công, đào tạo nghề nhằm nâng cao tay nghề, năng lực sản xuất và khả năng cạnh tranh của sản phẩm.