Mỹ cân nhắc siết chặt quy định xuất khẩu chip AI

Theo tài liệu mà Reuters tiếp cận được, Mỹ cân nhắc yêu cầu các quốc gia nước ngoài phải cam kết đầu tư vào các trung tâm dữ liệu tại Mỹ hoặc đưa ra các đảm bảo an ninh cụ thể mới được phép nhập khẩu số lượng lớn dòng chip tiên tiến này.

Dự thảo quy định nêu rõ điều kiện để cấp phép xuất khẩu các lô hàng từ 200.000 chip trở lên là đối tác phải đầu tư vào hạ tầng AI của Mỹ hoặc có cam kết an ninh tương ứng. Nếu được thông qua, đây sẽ là công cụ quan trọng giúp chính quyền Tổng thống Trump thúc đẩy dòng vốn đầu tư nước ngoài vào trong nước, một trong những ưu tiên hàng đầu của ông.

Động thái này đánh dấu sự thay đổi rõ rệt so với cách tiếp cận của cựu Tổng thống Joe Biden, người vốn chủ trương miễn trừ hầu hết các hạn chế xuất khẩu chip cho các đồng minh thân cận. Bộ Thương mại Mỹ xác nhận trên mạng xã hội X về việc đang thảo luận các quy tắc mới, đồng thời khẳng định sẽ áp dụng mô hình hợp tác tương tự các thỏa thuận gần đây với Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất (UAE). Theo đó, Mỹ đã "bật đèn xanh" cho xuất khẩu chip sang các nước Trung Đông này sau khi họ đồng ý đầu tư vào hệ thống công nghệ của Mỹ.

Tài liệu rò rỉ cho thấy Mỹ dự kiến thiết lập các cấp độ kiểm soát chi tiết dựa trên số lượng chip. Chẳng hạn như việc sản xuất/lắp ráp các chip nhỏ dưới 1.000 chip cũng có thể cần giấy phép. Các nhà xuất khẩu như Nvidia hay AMD phải chịu trách nhiệm giám sát. Bên mua buộc phải cài đặt phần mềm ngăn chặn việc kết nối các chip thành "cụm" lớn để tăng sức mạnh tính toán.

Trong khi đó, các công ty nước ngoài muốn mua tới 100.000 chip cần phải có giấy đảm bảo liên chính phủ. Chính quyền Tổng thống Trump đã yêu cầu Saudi Arabia cũng cấp loại giấy đảm bảo này để mua chip tiên tiến. Với số lượng chip khoảng 200.000 chip, các quan chức kiểm soát xuất khẩu Mỹ có yêu cầu kiểm tra thực địa tại nước nhập khẩu.

Ông Saif Khan, cựu quan chức an ninh quốc gia thời chính quyền Biden, nhận định quy định này có thể giúp Mỹ ngăn chặn hiệu quả việc tuồn chip sang Trung Quốc và đảm bảo an ninh cho các siêu máy tính AI. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo các yêu cầu cấp phép đang quá rộng và áp dụng toàn cầu, dấy lên lo ngại rằng chính quyền đang sử dụng kiểm soát xuất khẩu như một đòn bẩy đàm phán với đồng minh thay vì chỉ vì mục tiêu an ninh.

Dự thảo hiện tại chưa đề cập đến việc xuất khẩu "trọng số mô hình", nghĩa là các tham số quan trọng mà mô hình học được trong quá trình huấn luyện và chúng giúp mô hình "hiểu" cách dữ liệu đầu vào ảnh hưởng đến kết quả đầu ra. Trọng số mô hình này quyết định năng lực của hệ thống AI, vốn được bảo vệ nghiêm ngặt dưới thời chính quyền trước. Hiện Nhà Trắng, Nvidia và AMD chưa đưa ra bình luận chính thức về thông tin trên.