Israel thúc đẩy chủ quyền công nghệ trong lĩnh vực AI

Đây là thông điệp được người đứng đầu Cục AI Quốc gia thuộc Văn phòng Thủ tướng Israel Erez Askal, đưa ra tại Tuần lễ Trí tuệ nhân tạo (AI Week) ở Đại học Tel Aviv.

 

Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, phát biểu tại sự kiện, ông Erez Askal nhấn mạnh AI đang tạo ra cuộc cách mạng có thể làm thay đổi căn bản phương thức vận hành của bộ máy nhà nước. Trong vài năm tới, các cơ sở hạ tầng trọng yếu của mỗi quốc gia sẽ hoạt động dựa trên nền tảng AI. Vì vậy, quốc gia nào kiểm soát được công nghệ này sẽ nắm giữ vị trí then chốt trong hệ thống các quốc gia trên thế giới. Theo ông, thế giới đang đứng trước ngưỡng cửa của một thực tế mới về chủ quyền quốc gia.

Để trở thành quốc gia dẫn đầu trong lĩnh vực này, Israel sẽ xây dựng chủ quyền công nghệ trên các tầng nền tảng, bao gồm năng lượng, năng lực tính toán, mô hình AI quốc gia, điện toán lượng tử và đào tạo nguồn nhân lực. Các mục tiêu được Cục AI Quốc gia đề ra gồm phát triển hạ tầng năng lượng có công suất 2 gigawatt (GW), trang bị 100.000 bộ xử lý đồ họa (GPU), xây dựng một mô hình AI nền tảng có chủ quyền và phát triển máy tính lượng tử của riêng Israel. Những mục tiêu này đòi hỏi quy mô đầu tư quốc gia lớn và dài hạn.

Bên cạnh việc xây dựng hạ tầng, ông Askal cho rằng Israel cần phát triển hệ sinh thái AI công bằng, đáng tin cậy, trong đó phải xác định rõ trách nhiệm đối với cách thức vận hành cũng như kết quả do các hệ thống AI tạo ra. Việc bảo đảm an ninh, bảo vệ các hệ thống AI và ứng dụng công nghệ này vào lĩnh vực phòng thủ mạng cũng là những ưu tiên quan trọng.

Cũng tại sự kiện, người đứng đầu Cục AI Quốc gia giới thiệu sáng kiến thành lập Viện AI Quốc gia định hướng tác động (NIIA), chính thức được Israel khởi động trong ngày 9/11, trực thuộc Cục AI Quốc gia thuộc Văn phòng Thủ tướng. Viện được thành lập nhằm thu hẹp khoảng cách giữa năng lực công nghệ của AI với việc ứng dụng trên thực tế, qua đó cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân. NIIA sẽ đóng vai trò kết nối các bộ, ngành chính phủ, doanh nghiệp, giới học thuật, các tổ chức xã hội dân sự và các quỹ từ thiện để cùng giải quyết những vấn đề cấp thiết của đất nước. Hoạt động của viện tập trung vào 9 thách thức quốc gia, trong đó có hệ thống y tế, tình trạng già hóa dân số, giáo dục, khả năng chống chịu quốc gia, môi trường và khí hậu, bình đẳng xã hội và tăng trưởng kinh tế. Theo kế hoạch, Viện sẽ triển khai mô hình hoạt động dựa trên các nhiệm vụ cụ thể, xuất phát từ những vấn đề thực tế, hướng tới xây dựng giải pháp khả thi và nhân rộng trên quy mô toàn quốc. Lộ trình ban đầu dự kiến thực hiện 10-14 nhiệm vụ mỗi năm, đồng thời đặt mục tiêu đưa 5 trong số 10 nhiệm vụ đầu tiên vào giai đoạn triển khai thực tế trong vòng một năm.

Đáng chú ý, trọng tâm của sáng kiến không chỉ dừng ở nghiên cứu, phát triển công nghệ hoặc thử nghiệm các dự án thí điểm, mà hướng tới tạo ra những thay đổi có thể đo lường trong đời sống hằng ngày. Các giải pháp sau khi được xây dựng sẽ được chuyển giao cho những cơ quan có đủ năng lực để vận hành độc lập và duy trì hiệu quả lâu dài.

Một chương trình khác được ông Askal đề cập là kế hoạch sử dụng AI giải quyết trực tiếp các vấn đề xã hội, với mục tiêu xử lý 10 thách thức mỗi năm trong vòng 5 năm. Đối với từng vấn đề, cơ quan chức năng sẽ xác định điểm nghẽn chủ yếu, có thể nằm ở quy định pháp lý, dữ liệu, công nghệ hoặc quy trình thực hiện.

Ông Askal nhấn mạnh việc hiện thực hóa tầm nhìn về AI còn đòi hỏi một khuôn khổ quản lý linh hoạt, năng lực lãnh đạo và những cuộc thảo luận nghiêm túc về các giá trị xã hội cũng như chuẩn mực đạo đức. Theo ông, xây dựng năng lực công nghệ phải đi đôi với việc bảo đảm AI được phát triển và sử dụng một cách có trách nhiệm, phục vụ lợi ích thiết thực của người dân.