Trường học số mở hướng đổi mới quản lý và dạy học

Thông qua nền tảng công nghệ tích hợp, các hoạt động từ quản trị nhà trường, giảng dạy, quản lý học sinh đến kết nối với phụ huynh được thực hiện trên môi trường số, giúp giảm hồ sơ, sổ sách và nâng cao hiệu quả vận hành. Thực tiễn triển khai tại các trường cho thấy mô hình không chỉ tạo thuận lợi cho giáo viên, cán bộ quản lý mà còn tăng cường tính tương tác, minh bạch trong các hoạt động giáo dục.

*Tăng tương tác, nâng cao trải nghiệm học tập

Là một trong 2 trường được thành phố Đồng Nai lựa chọn thí điểm mô hình Trường học số trong năm học 2026-2027, Trường Tiểu học Hòa Bình (phường Long Khánh) đang từng bước ứng dụng công nghệ vào hoạt động dạy và học, lấy học sinh làm trung tâm. Tại đây, mỗi học sinh được cấp một thẻ điện tử để sử dụng trong các hoạt động tại trường. Từ điểm danh khi đến lớp, tham gia bữa ăn bán trú đến sử dụng thư viện, thông tin của học sinh đều được ghi nhận thông qua hệ thống camera nhận diện khuôn mặt hoặc quét thẻ. Dữ liệu được cập nhật theo thời gian thực, giúp giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh theo dõi quá trình học tập, sinh hoạt của các em.Với công nghệ nhận diện ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), hệ thống có thể nhận diện học sinh trong chưa đầy một giây, với độ chính xác lên đến 99,9%. Việc điểm danh thủ công bằng cách gọi tên từng học sinh vào đầu giờ được thay thế bằng quy trình tự động. Khi học sinh đến hoặc rời trường, thông tin được ghi nhận và gửi ngay đến điện thoại phụ huynh thông qua ứng dụng kết nối.

Đến nay, Trường Tiểu học Hòa Bình đã đưa vào vận hành đồng bộ 3 hệ thống điểm danh cùng hơn 1.400 thẻ học sinh thông minh. Thẻ điện tử còn được tích hợp với hệ thống máy tính thư viện, hỗ trợ học sinh mượn sách giáo khoa điện tử có bản quyền, tra cứu tài liệu học tập và sử dụng các điểm gọi điện miễn phí để liên lạc với gia đình khi cần thiết.

Em Lê Ngọc Trà My, học sinh lớp 5, Trường Tiểu học Hòa Bình chia sẻ, từ khi triển khai mô hình Trường học số, em được tiếp cận và sử dụng nhiều tiện ích công nghệ trong học tập. Thông qua thẻ học sinh thông minh, em có thể thuận tiện điểm danh, sử dụng thư viện để tìm kiếm tài liệu, đọc sách. Đặc biệt, em rất thích các điểm gọi điện miễn phí được bố trí trong trường. Khi chẳng may quên sách vở hoặc đồ dùng học tập, em có thể chủ động liên hệ với bố mẹ để nhờ hỗ trợ mà không cần phải mượn điện thoại của thầy cô.

Cô Nguyễn Phan Uyên Na, giáo viên lớp 4, Trường Tiểu học Hòa Bình cho biết, việc ứng dụng công nghệ giúp giáo viên đánh giá mức độ tiếp thu của học sinh ngay sau mỗi tiết học, qua đó nhận diện những em tiếp thu nhanh, đồng thời kịp thời phát hiện những trường hợp cần được quan tâm, hỗ trợ thêm.

Theo cô Uyên Na, mô hình Trường học số đã mang đến diện mạo mới cho nhà trường, tạo hứng thú và khơi dậy tinh thần chủ động học tập của học sinh. Đội ngũ giáo viên cũng thường xuyên hỗ trợ, chia sẻ kinh nghiệm, phát huy lợi thế về khả năng tiếp cận công nghệ của giáo viên trẻ và kinh nghiệm sư phạm của giáo viên lâu năm. Qua đó, các bài giảng không chỉ trở nên sinh động, hấp dẫn hơn mà vẫn bảo đảm nội dung, chương trình và chất lượng kiến thức theo yêu cầu.

Cô Trịnh Thị Phương Mai, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Tân Xuân (phường Bình Phước) cho biết, mô hình Trường học số đã góp phần đổi mới phương pháp quản lý và nâng cao chất lượng dạy, học. Thông qua ứng dụng công nghệ và các nền tảng học liệu số, giáo viên có thêm điều kiện đổi mới cách thức tổ chức bài giảng, tăng cường tương tác, theo dõi sát hơn quá trình học tập và mức độ tiếp thu kiến thức của học sinh. Đối với học sinh, mô hình tạo môi trường học tập trực quan, sinh động, khuyến khích tinh thần chủ động tìm tòi, khám phá kiến thức và phát triển kỹ năng sử dụng công nghệ. Đặc biệt, việc số hóa các hoạt động quản lý, giảng dạy còn giúp giảm bớt những công việc hành chính cho giáo viên, dành thêm thời gian quan tâm, hỗ trợ học sinh.

*Nâng cao hiệu quả quản trị trường học

Mô hình Trường học số được triển khai theo hình thức cung cấp giải pháp tổng thể từ một nhà cung cấp dịch vụ viễn thông, tích hợp đồng bộ từ hạ tầng phần cứng đến phần mềm, giúp kết nối và xử lý các vấn đề kỹ thuật thuận tiện hơn. Trên nền tảng này, Ban Giám hiệu có thể điều hành các hoạt động quản lý dạy và học, quản lý hồ sơ học sinh và kế toán trên môi trường số. Giáo viên cũng có thể tra cứu học liệu, xây dựng bài giảng và thiết kế bài kiểm tra mà không phải dùng tới sổ sách, giáo án truyền thống.

Ông Nguyễn Đình Hải, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Hòa Bình cho biết, qua quá trình triển khai, mô hình Trường học số đã góp phần nâng cao hiệu quả quản trị nhà trường thông qua việc đồng bộ, kết nối dữ liệu trên cùng một nền tảng. Nếu trước đây công tác quản lý chủ yếu tập trung vào hồ sơ, sổ sách, phân công công việc và xử lý các thủ tục hành chính thì nay nhà trường từng bước chuyển từ phương thức quản lý sang quản trị dựa trên dữ liệu số. Thông qua hệ thống, lãnh đạo nhà trường có thể theo dõi, quan sát, nhận xét, đánh giá hoạt động chuyên môn, kịp thời phát hiện những hạn chế, sai sót để đưa ra quyết định điều chỉnh, góp ý và hỗ trợ giáo viên.

“Đặc biệt, sự kết nối đồng bộ giữa cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và phụ huynh trên nền tảng Trường học số giúp thông tin được chia sẻ thông suốt, nâng cao tính chủ động, minh bạch và hiệu quả trong điều hành hoạt động giáo dục”, ông Hải cho biết.

Theo Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Đồng Nai, trong năm học 2026-2027, thành phố lựa chọn 2 trường thí điểm mô hình Trường học số. Sau thời gian triển khai, mô hình bước đầu nhận được phản hồi tích cực từ giáo viên, học sinh và phụ huynh. Bám sát chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Giáo dục và Đào tạo về đổi mới tư duy từ quản lý sang quản trị trường học, ngành Giáo dục thành phố đang đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, thực chất. Đây được xác định là giải pháp nhằm nâng cao năng lực quản trị các cơ sở giáo dục sau sắp xếp, đồng thời tạo điều kiện đổi mới hoạt động dạy và học, đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.