Mỹ sắp có luật về stablecoin: Bệ phóng cho đồng USD?

Theo hãng tin Bloomberg, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump từ lâu đã kêu gọi cần gỡ bỏ các rào cản pháp lý, coi hành động này là một động lực giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Washington lập luận rằng bãi bỏ những quy định vốn bị coi là “xiềng xích” đối với doanh nghiệp sẽ tạo điều kiện cho hoạt động kinh doanh phát triển. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, chính những quy định pháp lý lại là yếu tố nền tảng để thúc đẩy đổi mới.

Năm 1977, thành phố Cambridge, bang Massachusetts, đã đi tiên phong toàn cầu trong việc ban hành quy định về thao tác vật liệu di truyền. Đây được xem là tiền đề giúp thành phố này, cùng khu vực Boston mở rộng, vươn lên trở thành trung tâm công nghệ sinh học hàng đầu thế giới. Bài học được rút ra là: Thiết lập các nguyên tắc rõ ràng và minh bạch có thể là chìa khóa để một lĩnh vực cất cánh.

Những người ủng hộ stablecoin (một dạng tiền mã hóa được thiết kế để duy trì giá trị ổn định, thường được neo với một tài sản cụ thể như đồng USD) đang đặt kỳ vọng vào một kịch bản tương tự, khi Quốc hội Mỹ - hiện do Đảng Cộng hòa kiểm soát - nhiều khả năng sẽ thông qua một dự luật về loại tài sản số này trong những tuần tới.

Trước đây, chúng chủ yếu được dùng như “nơi trú ẩn tạm thời” cho các nhà giao dịch khi thị trường chao đảo. Nhưng với hành lang pháp lý rõ ràng hơn, stablecoin có thể được sử dụng rộng rãi cho hoạt động thanh toán, chuyển tiền trong nền kinh tế thực.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent thậm chí còn đưa ra tầm nhìn xa hơn, khi cho rằng stablecoin sẽ giúp củng cố vai trò toàn cầu của đồng USD là "đồng tiền dự trữ thống trị trên thế giới", một khái niệm đã bị đặt dấu hỏi trong những tháng gần đây. Ông Bessent và các cộng sự cũng đang xem xét khả năng dùng stablecoin như công cụ hỗ trợ tài trợ cho thâm hụt ngân sách ngày càng lớn của Mỹ. Tuy nhiên, nhiều nhà kinh tế vẫn tỏ ra dè dặt với viễn cảnh này.

Trong một báo cáo gửi tới khách hàng vào tháng Năm, nhóm chiến lược gia của ngân hàng JPMorgan Chase do bà Teresa Ho đứng đầu đã cho rằng dự luật đang được Quốc hội thảo luận có thể “đẩy nhanh quá trình chấp nhận stablecoin và tạo tính chính danh cho loại tài sản này”, nhất là trong bối cảnh nhu cầu sử dụng stablecoin đang mở rộng. 

Dự luật dự kiến sẽ là một trong những nội dung quan trọng được Thượng viện đưa ra bàn thảo khi Quốc hội Mỹ nhóm họp trở lại sau kỳ nghỉ vào đầu tháng Sáu. Văn bản này nhận được sự ủng hộ từ cả hai đảng lớn của Mỹ, bất chấp thái độ thiếu thiện chí của Đảng Dân chủ đối với các sáng kiến tiền mã hóa liên quan đến Tổng thống Trump – bao gồm đồng stablecoin USD1 gắn với tên tuổi của ông Trump và đã tích lũy được giá trị vốn hóa thị trường hơn 2 tỷ USD. Việc USD1 được thông qua tại Hạ viện được cho là không gặp nhiều trở ngại, dù có khả năng dự luật sẽ được gộp chung vào một văn bản pháp lý rộng hơn về tiền mã hóa, có thể gây trì hoãn việc trình dự luật lên Nhà Trắng. 

Những người ủng hộ tin rằng stablecoin được quy định bài bản sẽ giúp đẩy nhanh các giao dịch toàn cầu, với chi phí thấp hơn nhiều so với những phương thức thanh toán dựa trên hệ thống ngân hàng truyền thống. Trong một báo cáo tổng quan được Deutsche Bank công bố gần đây, các nhà phân tích vĩ mô Marion Laboure và Camilla Siazon nhấn mạnh rằng stablecoin mở ra cơ hội thanh toán bằng đồng USD với chi phí thấp, hoạt động liên tục 24/7 và xuyên biên giới – rất phù hợp với nhu cầu của thương mại, kiều hối và thanh toán bù trừ. 

Mặc dù, theo ước tính quy mô thị trường hiện nay chỉ khoảng 243 tỷ USD, nhưng stablecoin đang thu hút sự quan tâm ngày càng lớn của công chúng và các doanh nghiệp. Một số công ty lớn đã bắt đầu tung ra sản phẩm nhằm đưa stablecoin thành một hình thức thanh toán hàng ngày. Ví dụ, PayPal Holdings có kế hoạch cho phép các nhà bán lẻ thanh toán cho nhà cung cấp ở nước ngoài bằng stablecoin PYUSD của họ. Visa cũng đã triển khai nền tảng hỗ trợ các ngân hàng phát hành stablecoin trên phạm vi toàn cầu, bắt đầu từ năm 2024.

Một trong những điểm cốt lõi trong dự luật trình lên Quốc hội Mỹ là yêu cầu stablecoin phải được bảo chứng 1:1 bằng các tài sản an toàn, thanh khoản cao như tín phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn dưới 93 ngày. Ngoài ra, các phương tiện như tiền gửi ngân hàng được bảo hiểm, tiền mặt và tiền xu cũng được chấp nhận. Các đơn vị phát hành phải công bố báo cáo dự trữ hàng tháng.

Theo hai chuyên gia Laboure và Siazon, điều này sẽ đẩy nhu cầu đối với trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng mạnh. Bộ trưởng Bessent nhiều lần đề cập tới khả năng nhu cầu trái phiếu Mỹ có thể lên tới 2.000 tỷ USD trong vài năm tới. Trên thị trường, các nhà đầu tư trái phiếu đang theo dõi sát những tín hiệu cho thấy Bộ Tài chính Mỹ có thể điều chỉnh chiến lược phát hành nợ, theo hướng ưu tiên kỳ hạn ngắn – loại tài sản mà các stablecoin sẽ cần nắm giữ.

Tuy nhiên, các nhà phân tích của ngân hàng Citigroup, trong tháng Năm, đã đưa ra kịch bản cơ sở của họ là stablecoin sẽ thực hiện các giao dịch mua bổ sung lũy kế trái phiếu Kho bạc vượt quá 1.000 tỷ USD vào năm 2030. Trong khi đó, JPMorgan đưa ra dự báo khiêm tốn hơn, ước tính stablecoin sẽ chiếm khoảng 350 tỷ USD đến 525 tỷ USD tín phiếu Kho bạc Mỹ trong những năm tới. 

Tính đến nay, khoảng 83% stablecoin đang được neo vào đồng USD, chủ yếu là USDT của Tether và USDC của Circle. Theo các nhà phân tích của ngân hàng Deutsche Bank, nhu cầu của các thị trường mới nổi đối với những loại tài sản này, nhằm phòng ngừa rủi ro lạm phát và kiểm soát vốn, có thể đẩy nhanh quá trình “đô la hóa không chính thức”.

Cần nhớ rằng việc sử dụng stablecoin trên quy mô lớn cũng tiềm ẩn nguy cơ đối với hệ thống tài chính. Sự sụp đổ của TerraUSD vào năm 2022 từng khiến cựu Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen – người tiền nhiệm của ông Bessent – cảnh báo stablecoin có thể gây ra rủi ro giống như các cuộc rút tiền hàng loạt khỏi ngân hàng trong quá khứ. 

Bà Ho và nhóm nghiên cứu của JPMorgan cũng cảnh báo về nguy cơ dòng tiền đổ vào stablecoin trong các kịch bản thị trường căng thẳng. Nhóm này lưu ý rằng nếu một số stablecoin được phát hành bởi những ngân hàng có quyền truy cập vào Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed), điều này có thể tạo ra tình trạng bất bình đẳng, tương tự thời kỳ thế kỷ XIX khi tiền giấy của từng ngân hàng khác nhau có giá trị khác nhau. 

"Một điều chắc chắn là sẽ còn nhiều diễn biến nữa khi ngành công nghiệp stablecoin tiếp tục tìm cách đổi mới và tích hợp sâu hơn vào hệ thống tài chính truyền thống", nhóm nghiên cứu của JPMorgan nhận định.