Ngăn chặn khủng bố ở châu Âu: Tăng cường an ninh liệu có đủ?

Trong bối cảnh châu Âu chưa hết bàng hoàng trước loạt vụ tấn công khủng bố đẫm máu tại vùng Catalonia của Tây Ban Nha, giới chuyên gia nhận định việc tăng cường an ninh và triển khai thêm lực lượng thực thi pháp luật trên đường phố ở châu Âu không còn là phương thức hiệu quả để bảo vệ người dân trước mối đe dọa khủng bố.

Đánh giá về những vụ tấn công mới đây tại Tây Ban Nha cũng như loạt vụ khủng bố bằng xe tại các thành phố Nice (Pháp), Berlin (Đức) và London (Anh) xảy ra trước đó, ông Kader Abderrahim, một chuyên gia tới từ Viện nghiên cứu vấn đề chiến lược và quốc tế Pháp (IRIS), cho rằng tổ chức "Nhà nước Hồi giáo" (IS) tự xưng đang theo đuổi chiến lược bạo lực toàn cầu nhằm vào bất kỳ ai.

Theo ông, chủ nghĩa khủng bố “giá rẻ” rõ ràng là một xu hướng bởi trong bối cảnh IS càng bị suy yếu tại Iraq, Syria và Lybia, những kẻ khủng bố ngày càng tiến hành nhiều cuộc tấn công với chi phí thấp, như chỉ cần thuê một chiếc xe tải lao vào đám đông là đã có thể gây nhiều thương vong.

Ông cho rằng đã đến lúc các nước cần tập trung giải quyết vấn đề chính trị và từ bỏ suy nghĩ rằng việc triển khai thêm cảnh sát và lực lượng quân đội sẽ có thể giải quyết được các vấn đề.

Tương tự, đề cập tới việc tăng cường giám sát nhằm ngăn chặn các vụ tấn công khủng bố tại Pháp, ông Jean-Vincent Brisset, Chuẩn tướng đã về hưu của Không quân Pháp và là chuyên gia cấp cao tại IRIS, nhận định chiến dịch quân sự Sentinelle được triển khai sau các vụ tấn công khủng bố hồi năm 2015 tại Paris không giúp loại bỏ mối đe dọa mà chỉ là biện pháp trấn an người dân.

Theo chuyên gia này, chính “vấn đề của dân chủ” đã hạn chế năng lực của các lực lượng an ninh trong việc can thiệp vào các hoạt động đáng ngờ để ngăn chặn các vụ tấn công khủng bố.

Ông Brisset cũng nhận định việc mở cửa biên giới châu Âu là một trong những lí do khiến các vụ tấn công khủng bố gia tăng, song nhấn mạnh cốt lõi vấn đề lại nằm ở các chính sách quá khác biệt và thiếu sự liên lạc giữa các nước châu Âu, cũng như thiếu sự đảm bảo an ninh biên giới.

Theo ông, sở dĩ thành phố Barcelona của Tây Ban Nha mới đây trở thành mục tiêu khủng bố là vì giới chức thành phố này đã quá khoan dung với người di cư, trong đó có những đối tượng được các phần tử khủng bố chiêu mộ.

Để đối phó chủ nghĩa khủng bố, chuyên gia Abderrahim nhận định châu Âu cần giải quyết các cuộc xung đột tại Trung Đông và các vấn đề phát sinh từ sự can dự của phương Tây tại Iraq kể từ năm 2003 và tại Libya năm 2011.

Ông nhấn mạnh sự cần thiết phải giải quyết "căn nguyên của vấn đề chứ không phải hậu quả của nó" để có thể đưa ra cách thức đối phó dứt khoát với chủ nghĩa khủng bố.

Ông nêu rõ: "Chúng ta cần có một cuộc tranh luận thực sự về ngoại giao, về chính sách đối ngoại của phương Tây liên quan tới thế giới Arab”.

Về phần mình, chuyên gia Brisset cho rằng đề xuất của bà Marine Le Pen, chính trị gia cánh hữu Pháp, về việc trục xuất toàn bộ cá nhân gây ra mối đe dọa nghiêm trọng tới an ninh quốc gia về lại nơi xuất phát là một lựa chọn ngăn chặn khủng bố, song biện pháp này lại có thể càng kích động những kẻ chủ mưu.

Theo ông Brisset, các biện pháp cứng rắn cần được tiến hành để hạn chế quá trình cực đoan hóa, từ đó ngăn chặn chủ nghĩa khủng bố.