Ngân hàng Chính sách Xã hội: Từ chuyển đổi số đến tài chính toàn diện

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành xu hướng chủ đạo, Ngân hàng Chính sách Xã hội Việt Nam (NHCSXH) đã xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, không chỉ đáp ứng yêu cầu của Đảng và Chính phủ về chương trình chuyển đổi số quốc gia, mà còn là động lực quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ tài chính cho người dân, đặc biệt là nhóm đối tượng yếu thế.

Tài chính toàn diện

Từ những năm 2010, ngành ngân hàng đã nhanh chóng chuyển động theo xu hướng công nghệ hóa, với sự xuất hiện của các ứng dụng công nghệ làm thay đổi mô hình kinh doanh và cách thức cung cấp dịch vụ tài chính. Tuy nhiên, phần lớn người dân Việt Nam, đặc biệt ở các khu vực nông thôn, vẫn còn khá e dè với công nghệ số do thói quen giao dịch tiền mặt. NHCSXH đã nhìn nhận rõ thách thức này và từ năm 2017, ngân hàng đã triển khai dịch vụ tài chính trên điện thoại di động, nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận tài chính số cho người nghèo.

Những bước đầu tiên của NHCSXH trong việc đưa công nghệ vào hoạt động tài chính là dịch vụ tin nhắn SMS. Từ năm 2018, ngân hàng đã gửi tin nhắn đến khách hàng để đối chiếu số dư và thông báo nợ đến hạn. Đến năm 2020, dịch vụ này đã được phủ sóng khắp cả nước, giúp người dân ở các vùng sâu, vùng xa có thể quản lý tài khoản và kế hoạch trả nợ một cách chủ động hơn. Sau nhiều năm triển khai, tính đến giữa năm 2022, hơn 42 triệu tin nhắn đã được NHCSXH gửi thành công đến gần 6 triệu khách hàng, chiếm trên 90% tổng số khách hàng của hệ thống. Đây là bước đầu trong chiến lược chuyển đổi số, tạo nên sự thay đổi đáng kể trong tư duy tài chính của người dân, giúp họ dần quen với các dịch vụ tài chính hiện đại.

Không dừng lại ở dịch vụ SMS, NHCSXH tiếp tục phát triển ứng dụng Quản lý Tín dụng Chính sách (QLTDCS) từ năm 2021. Đây là một công cụ hỗ trợ các cán bộ và tổ chức quản lý tín dụng theo dõi tình hình tín dụng ngay trên thiết bị di động. Ứng dụng này có thể sử dụng trên các hệ điều hành phổ biến như Android và iOS, giúp việc theo dõi hoạt động tài chính trở nên thuận tiện hơn.

Sau thời gian thử nghiệm, từ tháng 9/2022, ứng dụng QLTDCS được triển khai tại 18 tỉnh thành và nhận được sự đánh giá cao từ các tổ chức chính trị - xã hội và các thành viên tổ tiết kiệm vay vốn (Tổ TK&VV). Bắt đầu từ tháng 9/2024, NHCSXH đã mở rộng ứng dụng ra toàn quốc với hơn 214.000 tài khoản người dùng, trong đó có hơn 130.000 tài khoản mới được kích hoạt trong năm 2024. Ứng dụng đã hỗ trợ các Tổ trưởng Tổ TK&VV trong việc thu lãi và tiết kiệm cho gần 3 triệu khách hàng, giúp tăng cường khả năng kiểm soát và quản lý tài chính cho người dân.

Đưa công nghệ đến mọi miền

Đón đầu nhu cầu tài chính số của người dân, từ tháng 3/2023, NHCSXH đã ra mắt ứng dụng VBSP SmartBanking. Đây là một bước tiến lớn khi lần đầu tiên, dịch vụ ngân hàng di động được cung cấp cho những người dân ở vùng sâu, vùng xa và các khu vực khó tiếp cận. Ứng dụng này cho phép người dân thực hiện các giao dịch tài chính như chuyển khoản, thanh toán nợ, ngay cả khi ở cách xa trụ sở ngân hàng.

Đến nay, gần 2 năm sau khi triển khai, đã có hơn 276.000 tài khoản SmartBanking với tổng số giao dịch lên đến 6,5 triệu, trị giá 38.000 tỷ đồng. Ứng dụng này không chỉ giúp người dân dễ dàng tiếp cận với các dịch vụ tài chính mà còn giúp NHCSXH mở rộng mạng lưới hoạt động đến những vùng biên giới, hải đảo xa xôi.

Sự phát triển của VBSP SmartBanking đã mang lại nhiều thay đổi tích cực, không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý tài chính cá nhân mà còn đóng góp vào việc phổ cập kiến thức tài chính cho người dân. Khi mà việc giao dịch không cần tiền mặt trở nên dễ dàng hơn, người dân giờ đây có thể quản lý tài khoản ngân hàng ngay trên điện thoại, tạo điều kiện cho họ có thể chủ động chi tiêu và tiết kiệm một cách hiệu quả.

Trong lộ trình đến năm 2030, NHCSXH sẽ tiếp tục là một trong những định chế tài chính công thực hiện các chính sách xã hội của Chính phủ. Tầm nhìn của NHCSXH không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ tài chính cho người nghèo mà còn hướng đến việc xây dựng một hệ thống tài chính số bền vững và toàn diện. Với định hướng này, NHCSXH dự kiến sẽ mở rộng các dịch vụ số để phục vụ mọi đối tượng khách hàng, đặc biệt là người dân vùng sâu, vùng xa, nơi các tổ chức tài chính theo nguyên tắc thị trường chưa thể đáp ứng.

Sau 22 năm thực hiện Nghị định số 78/2002/NĐ-CP về tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác, tổng dư nợ của NHCSXH tính đến 30/9/2024 đạt trên 357 tỷ đồng với hơn 6,8 triệu khách hàng vay vốn, hơn 169 nghìn Tổ TK&VV và gần 10.500 Điểm giao dịch xã, phường, thị trấn; trong đó, trên 97% tổng dư nợ của NHCSXH là cho vay thông qua ủy thác một số nội dung công việc đến các tổ chức chính trị - xã hội.